6 
'Prodromi Naturalis Hiftoria 
Scotise. 
CAPUT. III 
‘De 
IGNE. 
Totius yi |-s Qnii^ hoG quo continemur , unum licet fit , ex quatuor tamen Membris five 
Parte? in- I Partibus integrantibus componitur , Igne viz. Aere Aqua & Terra. Et fic qui- 
tfgrantcs. dem Ignis cum Coeleftis a Sole, tum Subterraneus in Terras vifccribus natus ^ 
derandus venit. Aer etiam , fubtile illud Corpus , quod inter Ccelum & Terram dif- 
funditur , Anni Tempeftates & Ventos comprehendit. Aqua Mare, Fontes, Flu- 
vios, Lacus Aquafque Medicatas includit. Terra notat ficciorem & folidiorem Natu- 
ra partem : adeoque Montes, V alles, Deferta; et in iis mineralia & Metula fub fc continet. 
Regionis ergo alicujus rerumque in ea Naturalium Hiftorias neceflario promittenda 
eft horum confideratio , illi prxfertim , qui Morbos illius Regionis & illorum curam 
feripto traditurus eft. Lib.de Ae- 
Nam cum (ut Medicorum Princeps aflerit) Temporum varietates po- . t, Aquis 
dffimo ftnt, quo Naturam ipfam permutant; deinde etiam Regio in qua quis nutri- 
tur/ poftremum autem Aquo; invenias enim fere femper & formas hominum & mo- 
res Reaionis naturo compares. Quicunque igitur Artem Medicam integre adlcquive- id ibid. 
Iit, primum quidem temporum anni rationem habere debet, quantum pomntia quod- se 
libet eorum valeat : non enim fimile quicquam in illis exiftit , verum muerunt invi- 
cem propter vatias , quo in iis fiunt, mutationes: deinde Ventorum Calidorumque 
& frigidorum , maxime , qui cx his omnibus hominibus funt communes , & mox qu'i 
in unaquaque Regione funt indigeno & proprii. Neque vero negligentiorem fe , circa 
Aquarum facultates cognofccndas, exhibere convenit : Quemadmodum enim guftu 
differunt, & pondere & Statione; fic quoque virtute alio aliis longe prodant. Et in- 
fra oauld* Terra etiam ipfa confideranda , nudane fit & aquis carens, aut denfa & 
aquofa ; & an concava fit et oftuofa , vel alta & fngida. Hominum infuper diota per- 
quirenda, qua maxime capiantur, an bibuli funt et lurcones, et otio dediti ; aut exer- 
citiis variis utentes, er tolerantes laborum, dborumque plus appetentes quam pocu- 
lorum: ex his enim fingula funt invediganda. Nam qui hoc omnia probe cognoverit, 
aut horum plurima, eum non latere poffhnt neque Morbi Regiom peculiares & pa- 
trii , neque communis Regionis natura , quocunque tandem ea fuerit , ut non pollit 
in cognofccndis Morbis diutius horere , aut errare, ficubi ad Morborum medicatio- 
nem adhibeatur: quo ambo illis evenire folent, qui non prius provide hoc diligenter 
cognoverunt. * a * 
Nos itaque tanti Proceptoris vedigiis infidentes, de Igne, Aere, Aqua et Terw, 
de Regionis natura, dc Incolarum victu et moribus, ea feripturi, Aufpice Deo fu- 
mus , quo magis necedaria funt ad complementum profentis Drodromi Operis (in 
quo de Rebus Scotia Naturalibus tradatur , et Morborum illic graflantium per indi- 
gena curatio traditur) ab Igne incipientes. .... 
Ignis procipuum Naturo Organum ct maxime actuofum, Hippocratts (ut minivi- 
Ignis du- detur ) To feu impetum faciens , primum et perpetuum Mobile, et fubtilis il- viftus ra- 
la materia, quo partium fuarum fubtilitace et perniciffimo motu omnia penetrat, exa- uonc. 
gitatet movet. Duplex ed; Innatus, et aliunde fluens. a - a- 
Prior omnibus rebus congenitus ed, magis aut minus pro earum natura: m Ani- 
malibus maxime confpicuiis ed. Ut enim ait magnus Uipperates , Omnia Amman- 
da tura Homo ipfe , cx duobus facultate quidem diverfis, ufu vero conlentientibus 
condant, Igne et Aqul Ubi per Aquam quatuor Humorum invicem permixtorum 
et fimul attemperatorum maflam intelligit ; per Ignem vero intelligit Ignem m corde, Lib.j.cap. 
qui circulari jugique motu, quem habet, per totum corpus didribuitur. m. 
Ignis aliunde fluens duplex ed ; Coeledis a Sole , et Subterraneus in terro vifeeri- 
Externus, bus natUS. , . - r 
«jui & du- quidem , fi , cum Seneca , placeat natura regi mundum , ad nodrorum corpo- 
‘'calcftis.rum exemplar, Sol princeps Mundi Sidus, naturo miraculum, totius caloris et lumi- 
nis fons et origo, Macrocofmi Uor ed, quod otbereo fuo calore motuque perpetuo 
vigorem et fcecunditatem omnibus corporibus fuppeditat. Verum et naturale Ignis 
E&mentum, cujus Radii, tanquam totidem Rivuli, falutares ejus vires undiquaque 
diffundunt. Et cum Britannia nodra in Oceani fmu inter Novum et Veterem Or- 
bem 
