Tradromi Naturalis HiBoria Scoti* 
53 
calor imminuitur fermentum ftomachi diluitur & obtunditur, omnifque digerendi vis 
infringitur. Cruditates etiam ftomachi. Inflationes, oppreffiones, imo cachexia oa- 
piyiis, convuilio, tabes, multique alii morbi oriuntur. Videre etiam eft frequenter 
inter eos febres erraticas maii moris, pleuritidas nothas, anhelitus difficultates , totius 
Apo ^ faburrationem , hydropes , imo ftupores , Lethargos & 
Plebs au^m ruftica, licet tenui admodum viftu validifque exercitiis utatur, ex quo 
tamen rnalelana libido reditus augendi noftrates invafit, non paucioribus nec levioribus nus n i 
morbis infeftatur. Tefquaenim, Ericeta& fimilia, qux antea in Pafcua ( dicam etiam 
cuiu non Ipernendo proventu) cedebant, nunc calcis cumulis confperguntur, ficque 
con per a atatro profeinduntur , ut fane fruges producant, quse foli calcifque naturam 
re ipiant, calidaque ( ut jam didtum de Septentrionalibus populis) vifeera magis in- 
flamment &accendant,novamquemorborum luppelledilem quotidie producant. Hinc 
ventricuh*ftuationes vigiliJE, deliria, affe^us hypochondriacus, mania, dyfenteria, 
Su'nc p“ L?nv?dit ^^ohors, qu* Agricolas olim a morbis immunes 
Morbor^ autem enarratorum caufa, ut plurimum, a vi^u efl, quod pravi cibi Morborum 
potufque a lumantur majori quantitate, quam commode a nativo calore concoqui &a 
rutnnvs facultatis admmiftris difttibui queant, & qu6d cotpora non rite exerceantur. Si" “.f 
Et qi^ui non ab hac caufa fluunt, ii, ut plurimum, ab impedita tranfpiratione fluunt, 
quod inajquali cempcftatum anni conftitutioni tribuendum eft. Qu* tempeftatcs f*pe fa [ranfpu 
pervertuntur, ita ut Hyemis conflitutio quandoque Auftrina fit & Ver magis redoleat- fationci 
Veris autem Borealis. & Hyemem fapiat. Nec ^ftates ipfe hac a perverfione im- “Xedr 
munes, qu* Vernam aut Aurumnalem fipiunt conftirutionem , non fine frigidiffimis >n*- 
Ventis quandoque. Quin in una cademque anni rempcftare fummus quandoque ur- ‘’“u 
get calor, quem ftatim fngus penetrantiflimum fequaiur; unde, conftipatis a frigore 
pons, fit anadrome & raptus feri verfus capur, et multi progignuntur morbi rheuma- 
tici et febres catarrhales, quae nervofum maxime genus afficiunt. Nec aliter fieri po- 
teft in Regione tam iosquali , in qua tot fint evaparationes corporum valde fnt:r fe 
differentium , quae tempeftatcs pro fua natura alterant et graves in corporibus noflris 
mutationes inducunt. 
Aer quoque faepe crafliis et (quod magna pars Scotia Mari vaftiflimo exponatur) 
falfuginofus eft, a quo infpirato fanguinis crafis corrumpitur; acrior enim et feculen- ?of^' df* 
tior evadit. Et cum fal in fluore reliquis praevaleat; concitatior evadit et effervefeere 
incipit: unde venarum per quam tranfiaro in varias partes fanguine, rheuma- 
ti mi , olores varii, imo phthifis fatis frequens aliique confimiles morbi ab humorum 
;<«rx5-»!j-s oriuntur y ct a crafio foeculentoque fanguine, ob acredinemadiiurricionemine- 
pto, vifeerum infariftus ct obftrucftiones , humorum in prjccordiis congeftio, feorbu- 
tus, atrophia, tabes hydropes , febres lenr*, iderus, calculus, er morbi, quia rar- 
taro in partibus deponto ; et in iis qui liberalius indulgent corpori illudque famnatum 
Ct fabutratum nimis reddunt; adeo ut regendis humoribus impar natura fit, copiof* 
accidunt fanguinis et humorum ejediones per vomicum, et per alvum aliafquc vias. 
Imo humorum abundantia fic opprimitur narura , ucApoplexi*, Syncop* etfubicanc* 
mortes fequantur, a quibus omnibus immunes vivunt, qui appetitibus irregularibus 
frxna imponunt , et temperate fobrieque vitam tranfigunt. 
CAPUT V. 
Okfervatmes /jutdam rariores Je Morbis. ® primo de Febribus qux 
in Scotia grajfari folent, ^ 
M Ult*funt Febres, qu* in Sfo*i graflantur, Vere quidem intermittentes magis Febre? 
(nam rariffim* apud nos Quartanae Autumno invadere folent) Vere quoque qu*- ''"cmoSc 
dam etiam malignae, quandoque Epidemicae funt; fed Autumno fepius rnalien* Epi- 
demioEfuboriuntur, & tunc mali moris funt. ^ & P tempore. 
O z In- 
