5« 
‘Prodromi Naturalis Hifioria Scotis , 
„qusdamver6 valde rubicunds. Et infra: Ubi revoaiuit, levior fibi efle videtur; 
„ deinde, modico tempore interpofiro , in iifdcm doloribus jacet. Hic etiam acutius 
„ loquitur, quam cum fanuse/lct; & rigor ac kbris inicrquicfcens rurius fudorofa cor- 
ripit. Qiis ut fpcciem morbi egregie delineant, ita et caufam ejus proximam optime 
demonftrant; quod ut magis conllet, aliqua cx eodem divino Sene altius repetere opers- 
pretium erit. 
„ Corpus hominis ( ut ille referty^ habet infeipfo fanguinem et pituitam et bilem du- 
'„plicem, flavam W25. et nigram: arque hsc funt ipfl corporis natura , et perhxcsgro-nisSca”^ 
i, tat ct fanus eft. Sanus equidem maxime, ubi temperamentum haec interfe habuerint, 
„ moderatum tum facultate, tum copia, et ubi maxime fuerint permixta, y^^grotatau- 
„ tem, cum horum quid minus aut amplius fuerit, aut leparatur in corpore, et non 
„ fuerit reliquis omnibus contemperatum. '"1 unc enim quodcunque fuerit , quodinuno- 
„ quoque forte », n 'r inv, £ rd Kjie»*’-» r%s itiamms , Ct Iiumana. natura poten- 
„tiuseft, quodque non poffit fuperare , hoc ipfum Isdere duxerunt, et hoc auferre 
„qu2fivcrunt. Fortiffimum eft autem inter dulcia dulciffimum , inter amara amariffl- 24. 
„mum, inter acida acidiflimum. ct in omnibus adeo rebus, i vigor ipfe ac fum- 
„mum. Hxc enim in homine inefle viderunt, et hominem Ixdcie. Ineft enim in ho- 
„ mine et amarum et falfum , er dulce et acidum , acerbum et fluidum , et alia inflni- 
„ta omnigenas facultates habentia, copiamque ac robur. Atque hxc quidem mixra, 
„ac inter fe temperata neque confpicua funt, neque hominem Ixdunt. Ubi vero quid 
„ horum lecretum fuerit , atque ipfum in fcipfo fuerit , tunc et conipicuum elt , et I o- 
„ minem Ixdic. Ampliiis porro etiam alia quxeunque mala homo patitur, omnia a ta- ibid. Scft* 
culratum potentiis [«»'. ] proficilcuntur. Itaque cum amaritudo quaedam dif- 34 . 
„fufa fuerit, quam bilem flavam appellare folemus , quales ftatim anxietates, etxftus, 
„et impotentix occupant? Verum, ubi liberati fuenmus ab illa et purgati, autfpon- 
„te, aut pec medicamentum, fi modo tempeft ve quid ipforum fiat, maniTefte et a 
«doloribus et a calore liberamur. Quanto autem tempore eadem elevata fuerit, ct 
„ cruda, et meraca ac intemperata, nulla arte neque dolores , neque tebresfedarepof- 
„fis. Et quos quidem acuta acnfque ac xruginola bilis affligit, quales mox rabies, & 
„morfus vifcerurn ac pedforis, & defperatio ? Non fedantur autem hxc, priufquam 
,, eadem expurgetur & profternatur, & aliis perm fceatur Cxrerum & hxc cognofee- TcLu'39. 
„re oportere mihi videtur; nimirum, qux anec^tiones homini ex facultatibus &potcn- 
«tiis, qux item ex figuris adveniunt, Quod auiem dico tale eft: Nempe 
„ facultatem quidem efle, humorum fummas vires ac robur nofle. Figuras autem di- 
„ co , qux in ipfo homine infunt : alix enim ca\ x funt , & ex amplitudine in ardfum 
„coaiftx; alix expaflx; alix folidx & rotundx; ahx latx & penfiles ; alias extentx; 
„alixlongx; alixdenfey ahx rarx & hiantes ; alix Ipongiformes ac molles. Et infra: 
„De potentiis autem humorum, qu'd flnguli ipforum in homine facere poffint, per-^“^“'^*’ 
„fpeftum habere oportet; quomodo cognationes iiuer fe habeant, an vtz. dulcis hu- 
„mor in aliam fpeciem mutetur, non a contempcramcnro , fcd ipfe dcfcifcensdc 
t, immutatus ab ipfo , qualis primum fuerat , amarus , aut faUus , aut acerbus , aut aci- 
„dus. Sit fane acidus; ergo acidus humor exreros prxcellens, maxime incommodus 
„ fuerit, fi utique dulcis omnium commodiflimus exiftit. 
Et hxc fiquis forinfecus quxrens confequi poflTit, is femper, quod melius eft, ex 
omnibus eligere queat. Et ciim contraria contrariis curentur , is qui de humorum po- 
tentiis, quid fingulx ipforum in homine facere poterint, perfpeiftum habet ; etiam quo- 
modo minuantur, temperentur, expellantur , aut in aliam fpcciem mutentur, fcire 
poterit. 
Hinc autem jufta caufarum proximarum hujus affe^us delineatio elici poteft. Prae- 
valuifle enim tam biliofos quam pituitofos humores in hociEgro, Argumenta funt 
Colici dolores fub initium morbi frequenter invadentes : dein a graviflimo illo animi 
pathemate, acidum in fanguine prasvaluifle arguit tum paflionis fpccies mxror & animi 
xgritudo, tum doloris fpccies; obtundens fcil. & gravativus primum fuit, ut & rebel- 
lis naturx, in vifeida tcnacique pituita hofpitans, qux acidi, ut plurimum, fedes eft 
& materia. Accedit, quod per totum morbi progreflum nullos Spafmodicos motus ex- 
pertus fit, qui acriorem & volatiliorem caufam arguunt. Sed & fanguis univerfus in 
pallidam & lentam pituitam degereraverat, ut ex autopfia apparuit , in qua necefla- 
rio eminebat acidum , quod recrementa multa de fe demittens dolores pariebat, cum 
prxfertina per totum morbum de frigore (quod acidum potens efle declarat) conque- 
reretur, nec ffigidx manus tadum pati potuerit. Acidum tamen hoc una cum bilis filc 
iixiviofo 
