‘Fartis Trim/e Liber fecundus. 
CAPUT II. 
Q: 
Tiiatd. 
I Uidam Morbi non, nifi ferro ecigne, curantur ; quidam Medicamentis evacuan- 
tibus et alterantibus; nonnulli fola Diasca. 
Per Distam vero intelligimus , primo quidem et largius fumendo, reflum fex Quid ptt 
rerum naturalium ( ut ea vocant^ ufum. Stridtiiis vero fumentes intelligimus non f; ^ tclligitur, 
tiari cibis, impigrum efle ad labores, et vitale femen confervarc. Senfu autem ftndifli- 
mo cibum quendam certo Morbo appropriatum , qui qualitate fua morbo contraria na- 
turam aberrantem ad ftatum fuum temperatum reducit. Priufquam autem agamus de 
ea in hac tertia acceptione, de qua tufius agendum erit, quaedam de Exercitatione et 
Balneatione { qux fub laxiore fenfu comprehenduntur) tradenda funt. j i; . . 
(<«) Libro De Exercitatione fufe agit {d) Galenus et {d) Mercurialis \ cujus quidem commoda «rcitauo 
Sanitate multa funt : nam tum ad Excrementorum inanitionem , tum ad folidarum pattium bo- 
d ^ firmam habitudinem confert. Etenim, quoniam exercitatio vehementior motus ^^^rdtii 
Arte Gym- eft, inftrumentorum duritiem, genuini caloris augmentum & fpirituum valentioicm 
naftica. motuiu necefiario inducit. Ex inftrumentorum duritie fequitur robur ad labores dc re- 
nitenda; ex calore autem audo diftributio validior, immutatio expeditior, nutritio ab- 
folutior,' omniumque corporum fufio, ob quam folida mollelcunt, crafta tenuantur 
& exigui meatus laxiores fiunt. Sed & ex valentiori fpiritus impetu , & purgari om- 
nes hos meatus necefte eft ,& excrementa expelli. r -j fl n., • 
Balneatio quoque varii ufiis eft : iis enim quibus , ob excrementa fumida lub cuK Salneatio; 
colleda cohibitaque , febris excitatur, utiliflimum eft balneum aqux dulcis, cum & 
fumidum evocet & univerfum corpus commode humedet. Ex balneis quoque com- 
moderatis , fiquis cis opportune utatur , "viz. ubi defeffi fuerimus , incaluerimus , re- mada, 
friaerati rcficcad. nauleave affedi , aut inxquali intemperie fuerimus, aut denique 
evacuationem defideravcrimus, manifefte corpus juvatur. Nam corpori reftituunt me- 
diocritatem temperamenti , vires corrigunt, opportunum calorem augent, denique una 
cum fudoribus nonnihil flatuum difeutiunt. _ . ^ x 
Solis autem alimentis rite adhibitis multi morbi curantur. De DiXta certe magni- 
■ fice fentit Galenus, ubi ait, Vidus ratio attenuans plerifque diuturnis morbis, ut 
Arthritidi, Dyfpnoex, tumoribus lienis & hepatis , nec non mOrbo comitiali incipien- 
”ti adeo confert, ut fola ea, fine ullo alio Medicamento, fublati fepe ii fuerint. ^ 
Morbi, qui a nimia repletione fiunt, abftinentia aut parcilAma dixta optime cU- Diaetimul- 
,rantur, fecundum Aphorifmum Hipperatis , Quicunque morbi ex repletione fiunt, 
'evacuatio fanat, & quicunque ex evacuatione , repletio, & aliorum contrarictas. Et 
' Vut habet Hippocrates Latinus nobiliflimusC?^//) initia morborum famern fltimque 
'dcfiderant, ipfi deinde morbi moderationem , ut neque aliud quam expedit, neque 
"ejus ipfius nimium fumatur. Et infra. Neque ulla res magis adjuvat laborantem, 
Quam tempeftiva abftinentia. 
” Dixti ceae fecundum quantitatem & qualitatem cibi exada multos morbos curari, 
vpI hinc apoaret, quod qux aflumuntur vidu rite inftituto talia fint, qux facile fubigi. 
diflblvi & confici a Ventriculo poflint. Hinc in fanguinem deduda fpirituofum cum 
reddunt, a quo fanguine fpirituofo cruda digeruntur, aut perfpiratione 
tur & eliminantur: fle enim Natura fuffidenti copia proborum fpirituum mftruda g:a- 
laiis diathefiA in meliorem eommutat. Hoc fane modo rate a uque afiedus 
chronici ftequentetcuraiirar, & multi alii morbi fuperantur d Data materK peccanti 
contraria: iTc plurimi febres fola Ptifana. HeaiclLaae. tabes LimacAus va- 
1 preparatis, motb. quidam calidi humeaante & refugetante Data, ft,gid.&hum,- 
di calida et flcca curantur, Qiiidam morbi imminuuntur et compefeuntur , imo cu- 
rantur fubtrahendo de Alimenti parte liquida , ut Catarrhi. Et a quibufdam Audoribus 
latum eft , Hydropicos quoque torali abftinentia a potu per aliquod tempus curatos fuif- 
fe Alii vero morbi partem Alimenti liquidam augendo curantur , ut de horribili illo 
mnrbo conftat, qui Cholera morbus dicitur, in quo fl ^,ger magnam quantitatem Pof- 
fers vel dilutioris Jufculi ex pullo Gallinaceo hauriat, horrenda illa Vomitus et alvi 
flnxfis fvmptomata brevi celTant, liquore illo diluente et dilatante corroflvam cc acerri- 
mim illam materiam falinam, qux. Ventriculi tunicas ut et Inteftinorum irritando et 
numrendo violentas illas furfum deorfumque humorum rejeCtiones producebat. Et hoc 
quidem prxfentaneum eft , et femper fere in hoc morbo falutare remedium. 
^ib. dc at 
fenuante 
Vicius ra- 
tione. 
Sc£l. 2. 
Aph. 2 2. 
Lib. 2. 
Cap. 
