68 Trodromi Naturalis Hifiort£ Scotis. 
Quidam etiam cibi funt, qui fpecificaqu^am qualitate Morbos curant. Sic ‘defertur 
chamae- NoTvegis , quod defperatiflTimi Scorbutici apud illos in Infulas quafdam amandan- mmpian- 
tur , in quibus copiofe proveniunt baccs ejusplants, qus Botanicis Chamamorus Nor- 
1« contra dicitur, quibus folis per aliquod tcmpus viclitant, &; ab eo viftus genere vale- 
tudiuem priftinam recuperant. Sic & apud nos Scorbutus , qui fuper mari a Nautis 
contrahitur a faifo Aere inlpirato & falfis cibis aflumptis , ad qusfummum frigus aut 
calor excedens concurrunt quoque, etiam cum incurabiles videantur .digti, ciborum 
recentium & prscipue eorum qus ex viridibus plantis conficiuntur ufu , is qiloque pla- 
ne profligatur. Imo conflat terra quoque contraftum Scorbutum fimilelque Cachexias 
pravas a cibis falfis, fucco tritici ufurpato facile fanari. Nautarum vero Scorbutum, 
piforum tenellorum varie praeparatorum ufu, praefertim vero fucco jufculis miflo cer- 
tiflime curari. 
CAPUT III. 
T)e ufu Aquec in Morborum cursi. 
I Nter fanos Aqua maxime convenit pueris & juvenibus, fcemellis, biliofisdc lisqui Gai.uh. 
rari habitus funt, aifluolam vitam agentibus, & confuctis eam potare: horum enim 
corpora calidiora funt , & hi quoque commodius eam trajiciunt. Videndum nunc, qui- cochymis. 
bus in morbis ejus uius maxime conveniat. 
Quibus in Et Hippocrates quidem de vento & aqua cruda loquens haec habet, Sed funt magis 
morbis a- cognat^ affciftionis Cafligatio & Medela. Affediones autem prjevii motus ad morbum se°a3. 
maxime funt, quae cognatae dicuntur, quoniam ab Elementis fibiipfi coh^tentibusadformatio- 
conveniat, nem loetiis producuntur, quibus in pofterum carere non poflunt fic permixta, ufque 
dum diflolvantur. Affeftiones igitur emendat aqua, quae cognatte natsque cura parti- 
bus jam pathos & pathemata fultinentibus. Sic bilis humeftatur ab aqua , fanguis fri- 
gefeit ab eadem, paulum a temperatura decedentes. 
Et quidem libros Hippocratis de afFe^ionibus , de morbis , de internis affeftionibus 
legentibus apparet fatis, Hippocratem in multo ufu apud .£gros aquam habuifle, ali- 
quando puram, aliquando cum polline maceratam; aliquando aceto mixtam, aliquan- 
do meile. Sic enim bilem aliofque acres in fangu i ne humores , imo acidum & alias in 
fanguine potentias (ut verbo utar Hippocratis) optime temperat, diluit& corrigit aqua 
humida fua fubflanria; & frigida fua qualitate Vifeerum exsfluantem calorem lenit& 
ad mediocritatem redigit. Et ob has fane rationes cum multo frueflu ufurpari poterit a 
noftratibus, utpote Septentrionalibus, quibus vifcera ut plurimum immodice caleant, 
& in quibus fanguis retorridus cfl & aptus ad effervefeentias nimias. Iis quoque valdi 
conducet aquae potus, qui granis vefcuntur, quae acriorem qualitatem ex calce agris 
confpcrla contraxerint, & in quibus, ob vim calcis glutinantem , humores vifeidiores 
& tenaciores funt. Salfedo etiam ab ambientis nos maris vapore attrafto maflie fan- 
puineae & humoribus induifla optime cdulcoratur aqua fincera, quE frigida & humida 
qualitate falis tum calorem acrem , tum ficcitatem ejus apra nata eft corrigere. Ex- 
perientia quoque compertum eft , multos Arthriticos , qui nimio vini ufu eum mor- 
bum , fibi accerfunt, folo aquse potu (vitatis aliis potus generibus) plane a tarafievo 
morbo liberatos fuifle. Et qui aqus potu utuntur ( ut multi ex Montanis Scotis & in- 
ferioris quoque Plag£E Ruflicis eam folam pro potu adhibent) ii tum melius cibum con- 
coquunt, tum .a morbis immuniores & longaeviores multo funt. Otiofis tamen non 
afluetis, obftrucflione laborantibus argrotifque prava corporis intemperie proditis; iis 
qui Ventriculo lunt debili, qui plurimum utuntur re Venerea; Afthmaticis quoque & 
. iis qui Thoracis infirmitate laborant , nervorum item morbis nocet potus frigidic. Et 
ideo tales ab ea abftinere debent; aut, fi ea uti volunt, cain debent iis medicamentis 
corrigere , quas illis proficuum ejus ulum reddant. Et omnibus omnino cavendum eft , 
ne aquam impuram , aut Minerali aliquo fucco infedam pro potu ordinario ufurpent. 
CAPUT 
