T artis Trima Liber Secundus. 
„tium exundatio .? Et infra. Tot metalla defodit, fot flumina emifir in aera, fuper 
„ quae decurrunt fola aurum vehentia; argenti aeris, ferri immane poiidus omnibus lo- 
„ cis obrutum, cujus invefligandi tibi facultatem dedit, ac latentium divitiaaim in fum- 
„ ma terra figna difpofuit. Ingens domicilium line ullo incendii aut ruinae metu flruxit, 
„in quo vides non tenues cruftas, & ipfl qua fccantur lamina graciliores, fcd integras 
„ lapidis pretiofiflimi moles, fed totas variae dillinctaeque materiae, cujus tu parvula 
„frufta miraris; tedum vero aliter nodde, aliter interdiu fulgens. InjuHillima ergo 
foret in Deum accufatio fi limites Naturae figeremus , aut Tiei Majcllatem huic illi ve 
Circulo circumferibi pofle exiftimaremus , cum neceflaria , imo & Utilia pleraque ubi- 
que fuppetant , & incommodis telluris , fiquaefint, abunde provifum fit. 
Hujus veritas in omnibus regionibus ac populis quam maxime elucet. One Orien- Cuiurque 
tis, quas Sol ferventibus & acutis vallatus radiis majorem in modum sftuare facit, 
quotannis Ventorum frigidorum aura recreantur. M.gyptm, ubi raras e dis°abu^j^ 
coelo pluvias, Nilus irrigat; & poftquam tota aeftate obrutam opplctamque tenuit , 
cum recedit, mollitos atque oblimatos relinquit agros, h e. pingues et veluti ftercore Acivcrfus 
faturatos. Proinde ( ut ait Seneca) fterilis annus aut fertilis eft, prout ille magnus in- 
fluxerit , aut parcior. RuJJis et aliis fub Septentrione degentibus , quorum corpora pe- 
nerrabile frigus adurit, abunde provifum eft villofis pellibus. Sic in humiliori Scotia 
parte rariores Sylvas; fcd Lignorum inopiam egregie compenfat Carbonis foflilis et 
uftibilis Teflellas, five Cefpitis, fumma abundantia , quaspaflime terra eruuntur. 
Optimum alimentorum panis, quo nomine ideo Servator peti a Deo voluit ea om- ouiJ 'panis 
nia , quas ad vivendum hominibus neceflaria At in regionibus , quas tritico carent , 
panis loco Oryzam comedunt, aut pani quid analogum ex caftaneis aut efculcntis ra- bus d«ft 
dicibus conficiunt, quod etiamnum hodie apud ludos obtinet. triticum. 
Aqua fola, aut cum Aftragali Sylvatici radicum tuberibus temperata pro potu utun- Poms sa. 
tur Montani noftri, et vegeti ac robufti funt. Humilioris plagcS Ruftiti ferum latftis, tommyi- 
ut lac ebucyratum , five oxygala bibere folent; Et plerique ex omnibus ordinibus Ce' 
revifiam, quem potum verifimile eft noftrates ab A.gyptus habuiffe: nam parum dif- 
fert a Zytho veterum, quo x^lexandrinam plebem ufam fuifle author eft Strabo, 
Unde 
Hort. 
T)t Pelufiaci proritet pocula Zythi. 
Bibiioth. Inventor autem fuit 0 /fm DionjJtus, ut refeit TSiodorus Siculus. Ex cerevifii Zythiin- 
Lb.i.&4. noftra fpiritus elicitur, quem Aquam vita vulgo vocant, qua multum 
tani noftri Scoti. . in ‘muito " 
Optimum panis omniumque ciborum condimentum eft Sal, unde falus derivari pura- 
tur, et pro fapientia ufurpatum, quod fitprasditum ficcitate ingenio appropriata. In- sabsiTcui- 
tcr prascipuas ejus facultates eft , quod unit et denfat : unde in foederibus unionis tefle- 
ra. Sal prsterea a putredine confervat. Gentes tamen funt qux eo carent , et aliun- 
dc hunc defectum ex fuo fupplerc norunt. Sic feribit Varro , in Gallia Tranfalpina ftum fup- 
intus ad 'Rhenum fuo tempore aliquas regiones fuifle, ubifalemnecfoffitium, nec ma- Pj' 
Cap.'”' rinam haberent, fed ex quibufdam lignis combuftis , carbonibus falfis pro eo ute- «/ent. 
rentur. Quod non de atris & fbrdidis Carbonibus , fed de fale ex cinere eo- 
rum admixta aqua tepida extrafto, colato et cxficcato intelligendum eft. Ex me- 
moratis ergo conftare poterit , nullam efle Regionem , qux inquilinis fuis non contra 
xftum et frigus , contra famem et fitim fubminiftret remedium. 
Nunc videndum pariter , num etiam adverfus Morbos fingulx Regiones fua habeant 
remedia. Nec de hoc dubitare patitur fumma Dei bonitas : qux enim ad vitam ne- 
Ep.7o!**' cellaria, cunifta benigne providit, ctiamque ad bene efle conducentia fubminiftiavitj 
cum {yxt Martialis.) 
Noti eft vivere, fed Valere, vita. 
Haudfanc dubitandum, quin beneficum Numen Opt.^Mdx. cuique Regioni elargitum cuiqiic 
fit contra morborum fxvitiem folatia , neque miferos cogere voluerit mortales ex terris 
remotiffimis ea petere. Certe quandoquidem homo peccator jure morti, et; (qui via ad mor- rdY^ifus""' 
tem) morbis obnoxius, ab immenfa mifericordia , pro xgritudinibus remedia impe- m<wbosre- 
traverit: ajquumparitereft.ifta ubivis terrarum xque ac pro ratione morborum (V« pene 
provenire. Sic obfervare licet morbis epidemiis five communibus medicamenta 
V omnia 
