T*rodromi Naturalis HtBoria Scotis , 
-j6 
omnia omnem ferre tellurem, ad endemios vero five proprios abigendos in fingulis Re- 
gionibus fingula & propria gigni fponre. Sic nobis Septentrionalibus , quibus Sol par- 
ciorem calorem metitur, quique craffiore & falfuginofomarisvapore verberamur, plan- 
tis indigenis pafllm fponte nafccntibus, Cochlearia, Nafiurtio & Trifolio Aquaticis , 
Tritolioacerofo aliifquc, quae concraftam inde fanguinis labem & noxam emendent& 
corrigant, abunde provifum efl. Cum Italia tamen, qus ex Columellx curs morta- 
lium obfequenti/Tima efl, ut qus totius pene orbis fruges adhibito fludio Colonorum 
ferre didicerit: quod tamen morbus ibi ignotus non ferat Medicamenta illa Antifeor- 
butica, & illata in ea sgerrime propagentur, ac vix in alterum annum confervari pof- 
fint. infrica, qn^ ( ut proverbio conflat } femper quiddam mali apportat , atque ali- 
quid venenati monlcri alit, fimul alit edicque pharmaca & aromata. Lues venerea ver- 
naculum & peculiare Occidentalibus \ndis malum: & tale apud illos ifti mor- 
bo remedium prsfentaneum. 
Porro quandoquidem nihil pulchri temere & fortuito nafeitur, fed ab Arte aliqua 
ilrafunt*^ Opificc cmcitur ; & natura nihil fupervacuum, nihil fruftra agit; cui verifimile fieri 
tot plantas qucat , fapicntiffimum fimul & potenrifiimum ac benignilTimum TOeutn Opt. ^JMax. 
fpo^uTma- Artificem socai, in pratis, montibus, paludibus fylvifque no- 
teentes. |o‘S , imo & in Ericetis ipfifque Arenis fupra feptingentas plantas fponte nafcentes nul- 
li ului producere? Quis credat tam varias plantas multigenis figuris diftinftas, tot 
amcEiios flores, quorum alii pupurco lucent colore, alii nitent candido , alii fulgent 
aureo, quidam flagrant igneo, nonnulli ipfum coelum coeruleo, atque Arcum cceie- 
ftem varietate referunt, hos (inquam) fruftra nafei , cum tanta omnes colorum diver- 
fitate animum & oculos reficiant ac recreent , & odore , guftu formaque non obfcura 
virium fuarum praebeant indicia ? Si deledlamur artificofis hortis , in quibus nihil nifi hu- 
mana manu eoarum crefeit, quanto magis affici debemus naturali horto divini veiuti 
manu confito, qui omnia fponte, & nullo cogente, ubertim producit? Admiramur 
vires, quas Tleus peregrinis infuderit, merito quidem; fed admiremur magis, nec in- 
grati, quas non minus, imo magis efficaces experimur in nolitis. Non maria plus te- 
merata Medicina , mn in rubrum littus Indicumve petita merces , quiim rus noftrum 
^ loca inculta conferre pojjimt. Et quaenam profecfto ratio, cur tot plantJe falutares 
ubique floreant, nifi in ufum Mcdicinx deftinatae fint ab optima illa rerum parente 
qux nihil fine ingentibus caufis genuit, & qus nec fruftra quicquam facit, nec defi- 
cit m nccelfariis? Cur voluerit illa populo Orientis efle tam pia Macer, ut etiam fu- 
perflua largiatur; nobis vero tam dura Mater aut injufta Noverca, quibus ne necefla- 
na quidem ad falutem concederet , eaque nos cogeret petere vclut cx alieno Orbe ? 
1 erra Apollonio apud Vhiloftratum dicitur Communis omnium mater , propter e a 
quodjuBa eft. At juiti eft unicuique fuum tribuere. Quomodo igitur iuftenoftra no- 
tuere tribui hidisl » j t 
piando omnibus omnia larfe 
Tellus ipfa parit , Naturaque T>adala rerum. 
Qiireiibet » Refle Columella, Si rerum naturam vclut acrioribus mentis oculis intueri velimus, 
ftrudacft ” parem legem foecunditatis eam dixifle virentibus, atque hominibus, ccete- 
iis rebus, iTilflUC aiiimaUbus: nec fic aliis nationibus, regionibufve proprias tribuifle dotes, ut 
qusead vi- aljis totuiii fimilia munera denegaret. Et rem ita fe habere conftat; Americani cnim 
Medicamentis fponte nafccntibus ad Morbos fuos feliciter utuntur ut videre eft 
fint seCr-ex P//tf;/^, & CM-irgravio aliifquc ; & Indi quoque, praefertim Chinenfes & Ma- 
"o" aliis nifi Patriis Remediis utuntur, quorum vires exploratiffimas habent 
ut apud Hiftoricos videre eft. Ac fufe in Horto cMalabarico T>rakeiBeinii ex tra- 
duntur ab ipfis Braebmanis. Majores quoque noftri Morbos apud ipfos graflantes 
adhibitis Herbis illic naris feliciter curabant. Refertur enim de Rege , quod 
SCO- vires , quibus polis eo tempore noftrates in Morbis VulneribtiJquemMendisute- 
K™ Et ubique terrarum hxc Medidnaexlndiaenterepe- 
vires calle- ’'“t’ utaitCclIus, H*c nufquam quidem non eft ; fiquidem etiam imperitiflituie 
bat. » gentes Herbas , aliaque prompta in auxilium vulnerum morborumque noverunt. Et 
,, Ne fylvs quidem, horridiorque naturas facies Medicinis carent, facra illa 
^„Earentc rerum omnium nufquam non remedia difponentc homini, ut Medicina fieret 
„ etiam lolitudoipfa. Et infra, Hinc nata Medicina hxc folaNaturs placuerat efle Re- 
„ media 
BeveYOv. 
UvTttfy.etaC 
-Pfiiffov.L. 
fiipra dta- 
to.j 
Lucret- 
Lib. 5. 
Lib. 3 . de 
Re Rufti- 
ca, Cap. 8. 
Soeth.-Rm. 
Scotorum 
Lib. 2. 
De Medici- 
na Piifat. 
Lib. T. 
Nat. Hift. 
Lib. 24. 
Cap. I. 
