/ 
98 
Wodromi Naturalis HiBoria Scotise , 
^aefue hilarent mentes jucundi pocula vini. B„ch. Pf. 
Vini in- Voluptatis tamen, non necefiitatis potus eft, & dolofus luctator. Hepar captat pri- Tatimsin 
coiamod», nium , mox caput atque pedes. Splendet color ejus: fed ftatim mordet ut Coluber, 
& tanquam Regulus venenum fuum in totum corpus diffundit ; ab eo non folos Reges, 
fed etiam, fi quifquam fibi Rex efle debet, coeteros homines abftinere fatius foret. 
Merum nulli non noxium : quo potentius , hoc nocentius. Mei eft ori , fel capiti. Sa- 
pit in ore, ardct in ventre , fumat in capite, fuique amantiffimis jugulum petit. Etfa- 
ne fumma Dei Providentia faftum eft, ut in magis Borealibus Plagis Vinum 
non producatur, cum (utexG^/£-«(? obfervavimus fupra) Incolae earum Regionum Vi- 
fcera calidiora habeant, & iis Morbis plurimum obnoxii ffnt, qui a Vino exacerben- 
tur. Vinum certe amatores fuos aridos reddit <Sc exuccos, & propter Tartari copiam 
Calculorum Articulariifque Morbi caufas accelerat. 
Vini fucce. Videndum ergo quid commode in ejus locum fubftitui poffet. Et varia quidem illa 
danea. Ccrcvifia, Hordei Spititus , Herbarum Indigenarum Spiritus, Pomatium, 
Hydromel , Acetum & Spiritus ex eo confeiftus. Et illa quidem iifdem viribus praedi- 
ta deprehenduntur, licet quxdam ex iis minore gradu eas poflideant cum Vino coUa- 
ta. Vires certe reficere, imo animum exhilarare poffirnt; fitim multo melius extin- 
guere queunt. Qusdam ex iis, cum temperate frigida funt, abundant quoque parti- 
bus pinguibus & fpirituofis, quae vires iftas Vino conciliant, nec tantum falis habent, 
Cerevifia. quod in Villo acrius nervofis partibus inimicum valde eft. Cerevifia certe fivetuftior, 
non alit tantum nutritque, fed & Ventriculo robur addit. Podagram ab Articulis aver- 
tit, Calculos expellit, Vifcerum Oppilationibus infervit, fi Abfinthio vel Lupulocon- 
diatur; affedlionibus denique internis & externis, Balfamiinffar, medetur Pomatium 
Hordei, infignc adverfus Calculos Renum remedium eft. Spiritum Hordei pro languente fto- 
macho viribufque celerrime refocillandis valde commendant etiam illi, qui Liberi Patris 
Patriae afliieri funt: cui fi Herbarum Indigenarum Spintus jungantur, infignes in Morbis 
Mulfum. noftfis curandis vires acquiret. Et fi Vinum duicc ad Tullim commendetur, Mulfum 
certe in affedtibus pectoris & retardanda morte generofiflimis etiam Vinis Palmam prx- Ljb.j. 
ripit, quod moderata dulcedine, femiffi caloris, nec pulmonibus officit, nec infitum Cap.g. 
partibus calorem depafeitur, etiam lentis Febribus a Celjo concefliim, 
ntiedki^ni Qpod aurcm Medicamentorum praeparationes fpeftat , conftat Alam 8c Cerevi- 
ufusVino fiam noftram & Hydromel aliaque fupra memorata sque Simplicium Medicamento- 
M^recom- rum infulbrum vires trahere; &,qua Qualitatum moderatione prsdita funt, noftris 
corporibus longe convenientiora funr, ut proinde Vino quoque ad omnes ufus in Me- 
dicina carere commode poffimus. 
CAPUT XII, 
^hd pro novis Morbis nova pojjint excogitari Remedia', ubi CMethodus Sim- 
plicium ^Medicamentorum facultates deprehendendi traditur. 
Abunde k 
Deo provi- 
futn eft de 
Remediis 
Indigenis 
adverfus 
Morbos cu- 
jufvii Re- 
gionis. 
Q Uidam Medicinae ab Exoticis petitae ncceffitatemhinc aftruunt, quod lingulis fere 
annis novi quidam Morbi fuboriuntur , quibus multiplici illa Medicina , quae ab 
exteris Regionibus devehitur, fit occurrendum. Sed fi attentius res ponderetur, faciet 
magis hoc Argumentum a novis Morbis pro Medicina Indigena , cum illi Morbi rerc 
femper tales fint, ut peculiarem Aeris conftitutionem , Incolarum viftum & vivendi 
rationem fequantur : Indigenis proinde Medicamentis commodius curandi. Et fi jam 
inventa Remedia minus fufficiant , pofliint nova ex Indigenis excogitari. Multa certe 
adhuc latent Indigena, multa apud folos Rufticosinufufunt, ex quibus novorum Mor- 
borum Remedia peti poffint: non enim permittit divina bonitas Morbos in ulla Regione 
graflari , nifi fimul & de Remediis provifum fit. Sic antequam Scorbutus & Rachitis 
in hac Regione fsevirent, fpreta latebant illorum Remedia, qus nunc vulgo nota funt. 
Sed 
