z 
Vrodromi Naturalis HiHoria Scotis , 
S!ed faluberrimo e Plantis viftu contenti vitam ad ftupendam statcm produxerunt pri- 
fci illi viri. 
Pharmaca. Pr^HantilTima etiam Pharmaca c Plantis petuntur : illa enim , ut plurimum , funt 
Radices, Ligna, Cortices, Folia, Frudlus, Semina, Succi, Liquores, Gummi, Re- 
fins , &c. 
Amiaus ^ Indumenta & Amiftum Plants fuppeditant, non folum illa prima corporis 
’ tegumenta ex foliis Ficulneis, fed qus e Lino & Golfipio parantur, nobiliffiniis etiam 
Gentibus adhuc in ufu. 
Domut. Materiam quoque pro Domibus ftruendis exhibent Plants : ex Lignis enim , II non 
tots domus (ut quibufdam Gentibus in more cft) nobis extruuntur, fpeciofiores fal- 
tem i^.dificiorum partes , Columna , aliaque Ornamenta conficiuntur. 
Sed & Quercus & Abietes materiam pro Navibus conftruendis fuppeditant; Ruden- 
tes Cannabis, & Vela Linum. 
Supellex Supellex quoque don^ftica , quoad maximam partem , e Plantis defumitur, 
DcHe^i Vitae etiam obleftamento inferviunt Piant®: nihil enim eft, quod colorum varieta- 
VI- ^ figurx elegantia oculos deledet magis, quam jucundus Florum intuitus. Ut ta- 
ceam Glaftum , Rubiam , Gallam , Coccum baphicum , aliaque , quibus Tinftores pro 
pulcherrimis Coloribus conficiendis utuntur. Pigmenta quoque varia Oleo aut Gum- 
mi macerato contrita, queis artificiofa Pi(florum manus (Natur® smula) Tabellas ad 
miraculum illuftrat. 
Gdoies/ Odores , qui inter vit® delicias funt , miniftrant Plantae : nec flores tantum odora- 
tiflimos, utRof®, Viol®, Lilium Convallium; fed & folia, Majorana, Thymum 
Citratum; Radices, Iris; Ligna quoque. Cortices dc Gummi , Frudufque. 
Piant® multis Artificibus materiam fuppeditant, ex quibus multa in Rempublicam 
muUis"'L- redundant commoda , qu® obiter tangemus in ipfa Plantarum enarratione hocce & fc- 
tificibus quente Libro. Hic Iblum commemorabimus, cx Plantis paratas cfle optimas merces, 
luppedi-'” quibus opimi reditus tum ad Rempublicam , tum ad privatos quofque homines per- 
tant, ideo- veniunt; Triticum fcil. Hordeum, Glaftum, Crocus, Rubia, Goffipium, Linum, 
que Rei- GalI®, Saccliarum , Ficus, Uv® pafl® , Vmum , Oleum , Qpercus trabes , Filix, Al- 
pu . uti es. Yitrjs conficiendis materiam prsbent; pro Coriis perficiendis Rhus Co- 
riariorum, & (qu® paflim in Ericetis noltris crefeit) Tormentilla inlerviunt. 
Quum igitur Piant® Cibum, Potum, Medicamenta, Veites, iEdes, Naves & va- 
riam fupelle^rilem fuppeditent, ac etiam omnes Senfus fumma deledtatione afficiant; 
Artificibus quoque materiam, AcMercatoribus merces exhibeant.* operspretium certe 
erit de iis , quas Regio noftra producit , agere , ut videant nollrates , qu® apud ipfos 
ad ufus prsdiftos conducentes vcl fponte nafcantur , vel in Hortis nollris cultu l®te 
proveniant. 
CAPUT II. 
T* lauta T)efinitio traditur \ & fortes Plantarum explicantur. 
vianta Lant® nomen hic fumitur pro omni genere Stirpium , five pro eo omni corpore 
qmd. Jj^ naturali , quod e terra erumpit , vel etiam ex aquis ftagnantibus et limofis , aut quo- 
quo modo ita procreatur, ut vegetet, nutriatur & augefeat, five cum Radice nafeatur, 
five not^; vel cum fibris, caule, germine; five cum loliis, five non; five cum floribus 
Ct Irucfu, five cum radice fola, ut Tubera. 
Eft igitur Planta Corpus Phyficum perfecftc ac exquifite mixtum , Organicum vege- 
tans , quod ut plurimum e terra , Icd interdum extra terram & fine terra , item ex aquis, 
fed parcius exoritur et erumpit, atque ibi nutritur et augefeit, ubi et unde ortum eft, 
ac fibi generat fimile , et quadam femper pene viriditate nitet. 
Piant» paf- Planta autem certis partibus diverfo modo temperatis et conformatis conftat, qu® 
tes. ipfum Piant® corpus conftituunt. Atque h® partes funt fimilares , vel diflimilares. 
Similares dicuntur, qu® funt fimplices, neque ex aliis componuntur; fed exiisqua- 
mfiMer fi principiis ali® , ita ut fint ejuldem rationis , et dividantur in particulas fimiles. 
Partes fimilares funt Humor, Nervus, Trachea, Caro. 
Hu- 
