Hifloria Fqffilmm in Scotia. 
43 
CAPUT II. 
T)e Succis concretis ^ Salibus. 
T Erras fequuntur Succi concreti , qui e variis Terris originem fuam ducunt. Apud nos 
Aqua fertur in t^nandik cfle fpumam ebulliens, quse in Salinam fubftantiamconcrefcit, qua 
pro Coriis perficiendis Coriarii utuntur. AnAluminofa? 
Huc rpedant Tubuli quidam albiffimi perforati friabiles in Minetis Carbonum reperti, qui Nitro- 
fas Concretiones efie videntur. 
Per Salem incelligitur Corpus Minerale inanimatum in Aqua folubile, iaporibus diverfis praedi- 
rum , et ieminaria in prima creatione vi dotatum , qua certis in locis confervatur et multiplicatur. 
Salia autem apud nos funt 
Sal vulgaris, quo communiter in Cibis utimur. Ifqac vel Naturalis vel Artificialis eft. 
Naturalis in Rupibus Marinis a Sole ex Aqua excoflus Marina repetitur. 
Artificialis vel ex Aqua Maris paratur, vel ex Arena Maris falfa, qualis ab Accolis Limitis Meri- 
dionalis Scotia conficitur. 
Multi ufuseft in Cibis & Medicina. Calefacit, exiccat, abflrergit, adftringit, & a putredine con- 
fervat. Cibis faporem gratum conciliat , & appetitum edendi excitat. A jumentis quoque expetitur , 
eaque a variis Morbis praefervat. Tenuis ad cibum eligitur. Inter primos autem 'nofter Scoticus etiam 
ab exteris cenfetur , ad quos magna copia defertur. Crafiiore Pifces majores condiuntur. 
Unicum certe Salis condimentum omnibus Aromatum condituris prsftat, quandoquidem in Cibis 
faftidium arcet, Nauleam prohibet , & edendi aviditatem excitat. Veneno rduiftan dicitur, & vehe- 
menter ficcat & adttringit. Ideo non folum humores e corpore educendos liquat , incidit, renuat, 
purgat atque ficcat, fcd & adftringendo poros Veneni penetrationem intercipit. Prseterea Cibos 
condit & fapidiores reddit. Carnes Animalium Sale diu incorruptae ler\'antur , ut & Butyrum , Ca- 
feus & multi Fruftus. Multi quoque in Medicina ufiis: flatus enim attenuat, ventrem mollit, & 
corporis fuperfluitates educit , & facultatem expultricem fui officii admonet. Omnia quoque Lum- 
bricorum genera in Vmo hauftus exterminat. Sal cum farina meile & oleo tritus commodum &fa- 
lutare in Podagra remedium eft. Cum tela Aranearum Vulneri impofitus Sanguinis fluxum cohi- 
bet & putredinem arcet. Valet quoque adverfus Sterilitatem. 
Habet etiam infignesufus in Agricultura: Arbores enim. Frutices & Herbae quaedam falfis aquis 
irrigata latius proveniunt. Cum commodo quoque Sal Pecudibus exhibetur, tum adverfus Pabuli 
faftidium, tum quod a Morbis quibufdam prafervet & ad Venerem etiam ftimulct. £t propter 
hanc Salis vim prohficam Poeta Venerem ex Mari ortam finxerunt. 
Nitrum apud no; tantum faflititium , quod ck terra nitrofo femine impragnata apud nOs confici- 
tur quahs in Cellis Vinariis, aut terra qua Ovillo ftercore imbuta : fafto namque ex ea Lixivio & 
percolato , ct pet ignis calorem excolato , Sal Nitri remanet , quod purificandum eft. 
Nitrofitas quoque quadam , inftar Lanuginis , ex Parietibus exudat , ct Libris Chartifque accrefeit. 
Nitrum fordes abftergic, in Lixivio refoiutum Fullonibus ct Infectoribus utile. Vi pollet abfter- 
gendi et difeutiendi. 
Aluminis calx obfcure albicans ex Plaga Scotia Boreali ad me delata. 
Minera quoque Aluminis nigro- carulei coloris ex Plaga Occidentali delata. An Minera illa Py- 
ritis fpecies eft V f.x Pyrite certe nigro Alumen elicitur. 
Vehementi vi adftringendi pollet, et magni ufus Alumen eft apud Aurifices, Infedores, Coriarios 
et Librarios. . , 
Vitriolum multum apiid nos reperitor in .ffire et Pyritisaerofis, quorum multi odorem et faporem 
Vitriolicum de fe effundunt. m c- . . . 
Adftringit vehementiffime et calefacit. Sanguinem fiftit , Ulcera extergit. Spiritus ejus putredi- 
nem fiftit. .. . 1 • 1- 
In liquore refoiutum fetvit Coriis et Lanis denigranms. 
Huc fpeftat Caeruleum quod in Crafordia Tefquis effoditur. 
ChrylocolliB Csruleum five Azurum congener eft fuccus quoque Concretus, una quoque eidem 
materiae Mctallic® quandoque adhaerens , et eodem modo generatur. 
Lapis autem Lazuli nihil aliud videtur quam fuccus csruleus in Lapidem concretus. Uterque in ScotiH 
noftra reperitur, Csruleum in Mineris iL'ris quandoque. 
Sapor ei miftus , acris & parum adftringens , violenter pUrgat. A quibuldam m Melancholicis 
affedibus ufurpatur. 
CAPUT III. 
T)e Sulphure. 
r Smt CO»- 
trtti. 
.Aqua ia 
.Anandia. 
Tubuli albi 
perforati. 
Sal. 
Sal contmuH 
nis , 
Naturali! , 
.Artificii, 
lis. 
Salis Vire» 
in Cibis 
& 
MedicinS. 
Ofus ih 
Agricultu- 
ra. 
Vitrum. 
Ufus. 
.Alumen, 
Ufus. 
Vitriolum 
UfusMc-] 
dicus 
& 
Mechani- 
cus, 
Caruleuni 
K T Unc de Sulphureis & Bituminofis corporibus agendu eft, quae ignem facile concipiunt, & oleo folvun- 
JLN tur & mifcentur,utSaIiaAqua. Analogia ea quanda habent cum pinguedinibus in Animaliu corporibus: 
. M Uc 
