De Acipenfere. Lib. IV. 
mfUfM PP- s 
de quo in Cyprino dicemus. Proinde Sturione Tanais a bu n d ac, q u o d fl ume n A fi a u c i s Tana, i pie quoque 
pileis Vulgo Xirichi appellari 'filet. 
^ . Exicc «^ autem vel infolatus,falecorifperfus , & in longiores affulas' dimlfus , Graecis ac quibuf- 
< ain italis optimum eduliumprxbet,vt crudis eius aifulis cum cepis vulgus vti folear. 
Integrum pifcem Cyprij Moronam vocant: Alfulas autem, vulgus Italoru m ifnndia , aut eo Corru- 
K 
F 
vuuu “ ricL uuoci otraooimve ruuaceo j pu ia gcneran quouam voca- Colla qui 
ula, collam appellant, diftinguuhtQj (lurioncs Caffx populi, in Coilam Xirichi, Collam Merlini , Coi- druplt& 
am Moro na, & CollantZuccha. 
Gxterumfrequeritior, delicatior, ac procerior riobis eftSturio ex Ligeri ac Rheno quini ex Ocea- B 
no, aut Mediterraneo mari : vt noftramemoriaapud montem Argum. Francifco Regi decem <Sc ocio pe- 
es longus aliquando fuerit oftenfus. Ea eftporro Ponticorum, Adriaricorum , Galli eorum. ic Germani- 
coi utn inter le differentia, qux magnitudine,craflitie, cutis afperitate , & fubnigro , lubfuluo, aut argen- 
teo colore diftinguipoflit. Quod autem ad huius pileis delci iptioncmartiiwt, hoc inimaduertedum eft, 
' turionem tereti, oblongOque elle corpore, inter rotundos ac planos ambigenti : vt qui lubtus quodam- 
tnodo planus ht.dorlo vero lemirbtundo. Sequanicus ac Ligerinus adultus, treS interdum orgyias exce- 
di, Gal eum i pileem pinnis ac forma referens, exili corpore, hirta fudum pelle, deorfum plana ac lanii, apud 
; r^rienfes ac BononienlcS argenteo colore fulgens, dorfum&latera tribus velud carinis diftin&a o- 
ao tendi t. In dori'o,oifbo quah ollicula cultellata prominere videas : in lateribus autem vtrinque, alia uCfo 8c 
V1 ginti, calli duritiem pras le ferentia a branchiis ad caudam exporredba. Cxterum, oblongo roftri mu- 
crone proditus eft, porretlamquehabet frontem , atque inpyramidemalfurgentem.Cirrhos duos obl6- 
gos.myfti modo,fub mento oftendit,fub quo dithllam barbam elle diceres.os ei fub roftro filfulofum vul- 
peculxrnarinx modo.Proinde totius corporis compage adGaieos accedit: fed habet Galeus branchias 
cute comedas : hic vero , operimentum velud fpineum , fquamati pifcium generis in morem , atque o- 
^culospio corporis mole admodum paruosgerit.Branchiaslimplices quidem, nec vfq; adeo rufas habet: 
nullisque dentium rudimentis prxditus eff,imo neque labia exafperatapfse fefert : non enim pilpib. aut 
conchis, led muco potius, aut aliis la'uioribus,quinetiam fabulo & arenulis,vefci credibile eft.Quamob- 
rem natura illi ventriculum dunflimum confecit > adeo ftridc tergori inhaerentem,vt nili difcilfum inde 
jo euell i poffit.Ob quam etiam* rationem os illi in tubi modum fiftulofumreftjquo facilius terram ad imum 
e ftodiat,habetque cefophagum vnclique in rugas contradhim , linguamdenfamflb craJlam.Ac quando ad 
mternas eius partes ventum eft, cor etiam fpongiolum ac triangulare pericardio inclufum offendit: ie- 
curftomaclium fulciens, in duos lobos diuifum: oblongos quidem eos, fufeos atque in gyrum crenis 
ahquct difiin&os : quoru dextro lobo veliculafellis itaadi uta eft, vt nulla fere appareat . Lienem fto- 
macho fubiedum, fubrubrum,&in V li.terara efformatum gerit :inteftina valida Sc crafla, tribus tan-J 
dim /piris conuoluta. 
C OROLLARIVMj 
40 
Acipenfervelaquipenfer ( vt apud Fcftum feribitur ) vnde dicatur non conftat. licet tamen conii- jffoi 
cere vocabulum ab origine Grqca detortum efle.nam Archeftratusgaleiun Rhodium, quem putabat eu-' « 
demefle pileem, aSyracufanis KMuamem vocari meminit, hoc efl canem pinguem : quod fia.vocale prx- rl,nt ' 
ponas & pauca immutes , acipenfera facies. Quanquam Athenaeus acipenf erem non eundem eiie ait , led 
minorem galeo Rhodio & roftro longiore, vnde rurfuslubit aquipenierem ab acuta roftri figunt dici po^ 
tui Ile, vel Latina origine,vtaquifoiiaab acutis foliis: vel Graeca, nam & hodie Graeci ftilripheirt-fvgdx hod 
minant, quafioxyrynchum( quod nomen rtiam aliis pifeibus attribui fcio ) atoftro oblongo & acuto! 
potuit oxy rynchus in oquirenfem &aquipenfein demum per uerti.dt uno etiam Latinis hodie, & Side _ 
errnanisvGtatxvoccs,aGrxcaperaphxreftnfimul&apocopeniadtx mihi videntur. Forte '& acipein 
jo ^\ ln recto calu proferri poteft,a qtioacculatiuumacipenfeiiiMartialis-foniiauit in carmine, iitquo alij 
^loronx vocabulum Grxcis hodie vfurpatur, fed non de eodem pifce omnibus. Cyprij fturib- 
^ f m Gc vocant, vt Bellonius feribit : Grxci exteri pileem illum quem noftri hufonem , vt Rondelctius 8c 
a cagninus.fed horum pii cium magna inter le naturae formxque fimilitudo eft : & vtriufque ad ithehy- 
0 am conficiendam vius, vtrique prxpingues funt.&porcuiii pinguedine referunt : vt inde morionis 
u omen fadfcum arbitrer.nam & Cretenfes porcam u»eJv appellant,& Germani t / n6r;& ftnrionem paruum 
' e marinum V eneti porulLu^m v<t\iO'ce!Um , vt 6c Parmenles Sc alij,Grapaldotefte. 
fio 
dus,vt lufpicor, porculum marinum, quare mari onis (quem porculo marino fimillimum facit ) 
lo ° me « apiid Plinium non mutarim . quanquam Rondeletius maior legere rnalit,non mario,in hoc Phnij 
^oco . Silurus graflaturvbicunque eft , prxeipue in Mxno Germaiiix amne propter Lisboi: in &: in Danu- 
'u maior, porculo marino fimillimus.Vbi noftri codices habent , Et in Idanubio maior extrahitur , por- 
q U 0 marino Gmillimus: quxledfio nobis probatur. (Nam de GluroDanubij nonduiti noblS conftat an 
l G & quantus:& li eft, an porculo marino fimilis : quod non puto. ) 
Tomus nuncupatur Thurianus ab Italix oppido Thuriis, quo primum ex Sicilia cre Jitur fnhue- 
dlus:a cuius deliciis fturioni nomen conciliatum putant. Achenxus Thurlianum 
vel Thurianuin obfonium prodit efle canis marini 
portionem, Cxlius. 
A i 
Sturknuti* 
70 
