De Aurata, lib. IV.* 
iii 
In GalliaNarbonerfipro itatis differentia, qua: magnitudine definitur, diuerfa nomina habet. Quz Athen.Ub-y. 
palmi magnitudinem nondum attingit,fauquene dicitur: qui cubiti eft magnitudine,daurade:qus in- 
ter illas eft,meiane,quafi dicas mediam Pifcatores noftri maximam auratam fubredaurade vocant, idett 
fupra auratam, quod communem magnitudinem fuperet. Galli dturet, quem nos fabrum eile dicimus, 
vocant.ne qui nominis affinitate decipiantur. Auratam vero noftram brame de merrquo nomine etiam 
fparutn,cantharum,&: fimilis figurae pifces nuncupant. 
Auratapifcis eft marinus, litoralis, ftagna aliquando marinafubit,ibiq; pinguefcit. In dulces etiam B 
aquas conuehebaturab antiquis. Inde lacus Velinus,inde etiam Sabatinus , & item V ulfinenfis, Sc Ci- 
minus lupos auratafqueprocreauerunt.inquit Columella. Ltb.s.eap.vs. 
i o Ad cubiti magnitudinem accrefcit, lato eft corpore , non rotundo fed comprerto : fquamis integitur 
medijs,coloreeft vario varijs in partibus. Dorium ex cccruleonigrefcit, latera argenteafunt, venter la- 
fteo colore.Supercilijs quidem & palpebris carct.fed perfimilitudinem.ilocis illis, in quibus in cite- 
lis animantibus fuperciliaellefolpnt>aureo colore fulgentibus,aureafupercili a habere dicitur, maxi- 
me ciim fatis accreuerit: vnde illis nomen li Gricis pontum. Oculis eft medijs. Branchiarum opercula 
funt oftea.alia parte purpureo alia nigro colore perfufa. Os mediocre , maxillae latae & robuftae. dentes 
anteriores ferrati, latiufculi, in acutum definctcs,breues. in fuperiore & inferiore maxilla orteatuber- 
cula,dura,quibus vice dentium molarium pedtines , & tellinas frangit , & mandit. Branchias vtrinque 
quaternas habet,duplices. Pinnis natat quacuor,bmis ad branchias pofitis, logioribus , binis in lupina 
parte, breuioribus. Praeter has quatu or pinnas ab Ariftotele numeratas, k podice pinnam vnacSperies 
ad caudafere dedudba, tribus nixam aculeis. Dorfum multis Sc acutis aculeis , tenui mebranacorinexis 
horretiquos ciim natat,erigit:dum quiefcit,deprimit , ac veluti recondit. Aculeorum primi minores, 
medii maiores,poftremi in mollem quandam de pilis fimilem fubftantiam degenerant. A capite ad cau- 
da linei aliquot fubobfcuridu 6lifunt.Caudalata& magna, furfumfpeiftat, veluti ex duabus pinnis 
c6ftans trianguli figuram defcribentibus. leritomu colore nigro. Ventriculus lubiacet magnus, cum 
paucis appedicibus»breuibus.& latis. fplcnigrcfcit.Hepa- magnu eft, a quo fellis veficulapedet longa, 
piguedineobdu6ta.Fel viride, Inteftina pi guedine oblita in gyros du£ta, lata.Cor in pedtore quadratu. 
Aurata paritiftate, maxime vbi flumina in mareinfluut,vt fcribit Ariftotelesrparitetiain ftagnis ma- C 
rinis. Dormit interdiuta arde, vtfufcinaf^penumero capiatur, alioq fufcina capi noporteexiftimatur. Ltb 6 deWjl. 
Pifcis eft timidiffimus, frigoris impatiens: quia lapides habet in capite, qub fit vthyemisiniurias ™^ ca t ’ 7 & 
a o maxime patiatur. . . „ . r . 
Deinceps qua fitfubftantia fuccoue dicendum. Archeflratus peritus oplomorumiftimator aura- F 
10 
tam Epheliam laudat apud Athenium: _ 
XauWfi # WJ & KTOV 7nW urj sAo-AffTt 
Auream ex Ephefo ne pratermirtit'» phtmem. 
maxime 
€pac/.Wj r/ftmQyi 
4a,W:i.pitces drachmis centum emptos, octololiimlup. 
puduit Sergium Oratam cognomen inde accepiffe, quod ei pifces aurati fuerint chariffinv. Alio loco 
Athen^us ex Diphilo, auratam rationem melanuri fequi teftatur.& Mnefitheus Athenienfis difficilem 
quidem concodtu auratam ellc,(ed chm concodta fuerit, multum alere dixit.Et Cornelius Cei lus aura- Lib. z. tap >s 
tam in ijs recenfet cibis,qui duri funt & robii ftiores. Romani T arentinam pritulerunt , eam maxime, 
quzLucrinuinLacumingrelfa,illic concharum efupinguerai,Martialis; 
7\(oa omn > U 'idem pr<t uumcjU: aurata meretur , Sed cui fidus erit concha Lucrina cibus. 
In precio eft apudnos qui capitur in ftagno,quod Martegue,& in eo quod Latera appellatur. Opti- 
ma qui in ftagno ad montem Cetiumpinguit. I11 hac opinionum varietate liclentiendum: Auratam 
carne elfe media,neque molli, neque dura, optimumq; fuccum gignere : & faxatilium carne paulo efle 
duriorem. vefeitur enim non folum pifciculis,fed tellinis, cochy lijs paruis , quas validis maxill is fran- 
cit,fcarique ridu ruminat.Cxterum pro ratione itatis, locorumq; in quibus degit , fucco elfe diuerfo. 
nam quas medias prius vocauimus, ea fucci bonitate & fuauitate citeris priftant. Quare qui concodu 
difficiles effe dixerunt,eas qui maiores funt, 8 c leniores intellexerunt.Eligendi etiam lunt quQn pro - 
fundo ftagno &c puro, vel 111 mari mediterraneo capiuntur.Nam in Oceanorariores funt,&ficcioredu- 
* ° rioreque carne. Qui in ftagnis aqirifue alijs impuris degunt, deteriores. 
Aurata in cibo ijs qui venenatum mei deuorarunt auxilio eft,Plin.lib.ji.cap.r. G 
In ftamionoftro fiunt fepes ex tamarice,quibus retia obtenduntur, in quibus tanta auratarum copia E 
capitur, ^ fale conditur, vt in tota Gallia NarbonenfI& Delphinatu, maxime quo tempore a carnibus v ‘de plura 
omnino abftinetur,non pauperum modb,fed etiam diuitum menfis apponantur.Non multiim diffimi- ^‘a™*^** 
lem auratarum capiendarum rati onem,veteribus in vfu fuifle teftis eft Aelianus lib.11.cap.34. _ *vtTcZ7lia 
Pnparatur varijs modis. Nam li in aqua & vino elixetur , vt Galli parant , palato grataeft : itera fi in riere/emur. 
aqua & aceto. optima fi in oleo &paucaaquaelixetur,croco,pipere,aceto,vuis pallis additis: vel vt Itali F 
faciunt, fi in craticula a(fetur,rigata oleo &omphacio. Quo dii ventriinferaturvmbellafoeniculi, vel Apparatus, 
go ramus libanotidis, fi t odor atior & melior,quod maxime quando in ftagno nutrita eft, faciendum. Aila- 
tur Sc calida comedi tur: vel aflatur,& aceto pipereque conlperfa aileruatur, frigidaque editur. Farina 
bene fubada&piftaconclufa, oleo, omphacio, aromatilque delicatioribus condita, optima etiam eft, 
maxime fi e maioribus fit.Saleconditain aqua dulci elixatur,& cum aceto editur. Sunt qui aqua mace- 
ratam ad minuendam fatfuginem,in fartagine frigunt: &: fapa, aceto , cepifque condi edo faporem opti- 
mum ei conciliant, qub maxime noftri dele&antur. Sapaetenim falfuginem dulcedine lua temperat, 
a cctum,acorem iucundum,cepa nidorem gratum addit. 
DE AVRATA STAGNI MARINI. 
R O N D E L fc T I v S. 
S Tagna marina vere cateruatim fubeut Aurati, vt illic iftate trafigan t. deinde in mare remeat non 
impediti Verum noftri ex tamaricum ramis fepes contexunt, trianguli figura , cuius extremum & 
K i acutum 
