«4 De Aquatilib us. 
DE BALAENA VVLGO DICTA, SIVE DE MY- 
STICETO A'RISTOTELlS,MVSCVLO PLINII. 
Ronduetivs, 
Plinius confundet e videtur Afufiulum beluam , & pijcem balanorum ducem. 
Httns cetum infra in C ,vbi de C tttc dtuerfs agttur, 'Britannicum cognominabimus :vbi & 
iconem & defer tptionem diuerfds habes. 
B 
A Nt i qv i balaen? nomine vnicam dun taxat belluam intellexerunt,quo nunc pifcatores Santoni- 
x Aci& Hilpani ad phy feteres , orcas , aliofque praegrandes , & balaenae perfimiles beluas abutuntur, 
quas tamen vernaculis, & proprijs nominibus diftinguunt , vt ex fcquentibus perfpicuum fiet 
Primum igitur 111 Aquitanici maris litorei in India,immenfa belua capitur,quam balamam voclt: 
plunmumxx x v x. cubitos longa eft, odo alta, oris fciifuraadduodeuighni pedes porrigitur, dentes in 
eonullijiedhorumlocoinvtraque maxilla corneae funt lamina: nigrae, (enfim in pHos fuxllis llmiles de- 
tmemesequaein interiore, & poftenore fiue interiore oris parte breuiores funt , in media longiores, ab 
interioribus lingua intus continetur, & cocrcecui;,indeedu< 5 tavel abfici(la,ita diffunditur, vt in eudem 
locum recipi polteil non polut: maxima enim efflaxa admodum fubftancia.fale coditur, plurimis in 
maximis habetur delicijs eft enim omnium corporis partium tenerrima,ex ea x x i n i. vafa implentur, 
cuiulmodi iunt ea quibus in Gallia (aliamenta conduntur, vt huc & illuc conuehantur. Oculi quatuor 
vlnarum fpacio a fe diftantjforis parui apparent, intus capitis humani magnitudine fuperat. Quamob- 
rem falluntur ij qui bubulis maiores eile negat. Pinnas duas maximas in lateribus habet quibus natat 
&: catulos in metu occultat. In dorfo nullam habet. Caudafitu caudis delphinorum limilis eft fi e ur& 
non multum abfimilis:quamquummouet,icamareagitat,vtnauiculasfubmergat, vel fi cymbam attin 
Interiora. £ lCj CUert , at - Ro( } ro eftbrcji , fiftiilacaret.corioduro, nigro, integiturfinepilis,cuilepades & oftrea 
herentiaaliqiiando repenutur.lnternqpartcs velutim delphino, pulmones, renes,veficafteftes, puden- 
dum. Inhuius belua v entriculo , mucus , fpuma,aqua , alga foetida inueniuntur, fine vilis pifeium fru- 
ftisrvt inde appareat carniuoram noneife. In quarundam ventriculo ambra vifaeft * 
A P i lan " ^ beUia ? hui ° P“ fixi “ us ’ <l nam «m vulgo b almam appellaui. 
Quod belua cu mus ahbi.led balaena veterum non eft.-fiftula enxm caret , id quod mihi omni alfeueratione affirmarunt 
im imago eftpo qui quotannis his beluis inlidiantur, & captas in partes fecant. Fiftulam autem veteres omnes vno 
fta.nonfitba confenfu bahenx tribuunt. Quare cum balaena veterum non fit, ex vnica nota, propria quidem &auas 
aim h . a . c cor l 1,mlnlS ! lt Ariftotelis effe colligo, quem Gaza Plinium fecutus mufbSus 
MyftuemA- L «inc appe Iat. »- -n 4 * «ff s «•. ihrreu c*ra> &u#n an , re^a* J\± fa 0 i M Jefear. Gaza,Mufculum 
rtftottlu , -vel etia pilas pilos inore intus habet vice dentium, quibus omnino caret/uillisfimiles. Plinius, Mufcu- 
Mufculm Pii lus mannus qui balarnam antecedit, dentes nullos habet fed pro ijs . fetis intus os hirtum , ( & linguam 
, ec ' am 3C Pjdatum.)AUoih loco Plinius inter beluas marinas mufculum numerat. Vt i beluis ordiamur 
“ ^"’^ rcs ff ll y lcCL “^ cs ’ba I ma:,pri lies, tritones, nereides, elephanti, arietes, mufci:li, 6 cc. Quare cu cornee 
*• 1 - P - - dlsJaminsin pilos fuillis italimiles delinant, vt fi mdeauuKos feorfum cuipia oftendas, aliunde auam 
ex porci dorlo auullosefleneget.quibus pilis beluaifta os hirtum habet, quam nota nullis alijs tribui i 
veteribus compenas : cum etiam belua (itipilcium forma aliena, non eft qubd dubitem Ariftotelis 
^„si)0!rv,liue , quod idem eft . Plinij mufculum appellare. Eum alio in loco Plinius balamis viam mon . 
ftrare tradit : Amicitiae exempla Iunt , Bala-na , mufculus : qaando pratgraui fupercilioruin pondere 
obrutis cius oculis , inteftan tia magnitudinem vada pr* natans demonftrat , oculorumq; vicc fungitur, 
A quo 
4 * 
ani.cap.12 
Lib n cap i? 
t,ib.%i.cap. Il 
