De Callionymo. Lib. II II. 
de callionymo vel vranoscopo, 
RONDELETIVS. 
Pittttra hac Venetiisf ttta efl : fatis bom,fed minus elegans & accurata quam Rondeletii : qua cirrhum et- 
iam a medio inferioris maxilla propendentem e (lendi t. 
m 
i« 
*o 
Qv I ^vosntoTot ^ Grxcis&xaWvvjU©- vocatur ab Athenio etiam dicitur : qu* vox quau- 4 
.* >^uam cattum fi gnificet, nihil tamen de huius pifcis caftitate apud veteres authores legas. Veteri La A 
tino nomine caret : quamob caufam Plinius Grxcis femper vfus eft. Galeni interpres coeli fpeculatore 
appellauit. Gaza pulchrum pifcem perinde ac fi >c<**.t';t&uv,non /M»\idvvuc< ,legiffet. A tqui tum ob fu fcu 
colorem,tumobcapitis,totiusque corporis lpeciem,foedus eftafpedu. Et tccfhidvuuQ-, id eft pulchri 
nominis pifcis nominatur, ob ^voraowappellationen^qux pulcherrima eft, & homine qukm pifce 
dignior. Hominis enim proprium eft furfum afpicere,id eft mente naturam rerum & ccrlum contfpla- 
ti: fragilia &caduca,qu^q; Fallo in bonis Evulgo habentur defpicere,atq; infra fepofita arbitrari. Que- 
admodum vero ab ab antiquis pulchro honeftoque nomine donatus efthicpifcis,itaa Malfilienfibus 
turpi pudendoq;, quod honeft^matron^* prx pudore nominare vix audeant. Vocant enim ab histape- 
con,qubdpelliiinftar conformatus efte videatur :&rafpecon,qubd caput ob afperitatem ad fcalpenda 
^uliebriapudendaaccommodaripollit. Ab Italis bocain capo,anoftris rat appellatur. Oppianus f h- * 
nominat,qubd interdiu in arena dormiat.nodu vigilet prqdx querendae caufa, vnde & ngl; 
Vocatus eft. Ex quibus liquet non de phoca, vt opinatur Eralmus, etiamfinodu in terram exeat fomni * 
capiendi caufa,led de vranofeopo potius intelligendum e fle Sui dx locum , quo feribit : nWp?<T®-j 
•XfficncJc, 5 icAedl^-.ideftjHemeroccetus pifcis eft quidam,&fur.Fures enim quod interdiu dormiant, no- 
&u vigilent, nutpwro- apte nucupatur,ct Hefiodi teftimonio. Mij w n <f ewnp 'Liter. 
Vranofcopus pifcis eft marinus,litoralis,pedali magnitudine,fine fquamis. Capite magno,o(teo, a- £ 
*pero,ranxpifcatncis capiti quodammodo fimili. Os longe fecus qultm reliqui pilees (itum habet, ni- 
mirum Iup.racaput,magnum& pates, cuius operculum eft maxilla inferior, lurfum valde attrada L'in- 
gua breuis fedlata,oris internas partes ita occupat, vt eas,nifi linguam digito valde compti mas & fum- 
moiieasjvidefe non poliis. Ex ea parte qux inter linguam eft, &maxilam inferiorem, oritur membrana 
ranapifcatrix,raia,paftinaca,rhombus,paireres,buglolli,fepia,polypus,oculos habent fupra caput: fed 
pupillae ad latera fpedant, non furfum ad celum. Olla capitis, caudam verfus in acui eos delinunt tenui 
JUembrana opertos. Ab offibus branchias integentibus itidem duo alii aculei ad caudam fpedant mera 
Erana tedi, dempto extremo mucrone. Branchias quaternas habet, iuxta quarum fcifiuram pinhx dux 
magnxfic robuft^,&vari<£ exoriuntur. Subfunt in parte fupinaaliq dux minores, albx,maxille inferio- 
J 0 ri P ro pi n qux. Has pinnas fequi tur os,veluti fternum,quod tribus aculeis horret. Succedit pinna alia i 
podice ad caudam. In dorfo dux funt, quarum prior capiti propior pania eft & nigra, vt in araneo. Po- 
erior ad caudam vfq; porrigitur,dorfo concolor. Cauda in pinnam latam definit, pauonis caudx dum 
P 1 *cisviuitxmulam,fimbrie purpurafeunt. Dorium fufeo colore eft, venter candido; qui colores, dum 
^ ll ut,manifeftifunt,alioqui vni cum vita pereunt. A capite line<j duxex fquamulis conftantes ad can- 
am protenduntur, reliquo corpore cute dura intedo,qu^q; facile excoriari poilit. Ventriculus firmi f- 
lI nis tunicis conftat,e cuius ore appendices odo dependent.Hepar candidum eft, a cuius exteriore par- 
f , e ; 1Sve ^ ca pendet, admodum magna, fi corporis magnitudinem fipedes,felle valde dillenta. Feilis 
itantia , oleum colore & confiftentia refert. V ulua multum infra pofita eft, bifida. P 
Garne eft alba, dura,non multum a carne ran^pifcatricis differente, grauisq; odoris, de qua ficAthe ; ;t g 
inf f' 1 AA • w ° $Mykiiovv{*@h,@ce/iJc.In arena&cceno latet , vtpifcibus fr-l/e 
!r letu r. Cvim igitur carne, cccnofaq; aqua vefcatur,grauem virofiq; faporis elfe necefle eft. 
t'anofcopus in venado eodem aftu,quo rana pifcatrix vtitur. cum enim lutole immerferit, caput [) 
ad U U Um exere ns,membranam liue apophylin ex ore demittit,ad quam piiciciili tanquam ad vermem 
ticM Cant: < l ua P ra:rnot 'f a ' admonitus vranofcopus,ftatim retrahit, & cum ea pifciculum. Nos primi par- 
f, ana iftamin hoc pifce deprehendimus,quoqueaftu pifciculos venetur,obferuauimus. nulla 
C>0 
11 im 
: pifce deprehendimus,quoque aftu pifciculos ’ 
, huius metio fit apud vllum aut veterem, aut reicente, Grxcu Ladnumuefcriptore.B 
P r ^us,quodfciam 
pro ran °fc°pi meminit Galenus his verbis :Exiftimare, inquit, ob id hominem rede ftare , vtcxlum Uh.tJe v r u 
y r fulpiciat,((^(!/<««po/ 7 /r a ) hominumeftqui nunquam 
p 0 * c N °pum viderunt,qui etiam inuituscxlum femper afpicit. A. (&G.) 
r e j: rr ° eundem elfe pifcem qui vranofcopus &callionyunus vocatur, confirmant Athenxus, Plinius, !• f'“' n 
° UI< 1 » Vet eresautores.Athen^ilocus iam citatus eft.Plinius : Callionymus liue vranofcopus. Et al i - mumeuntUm 
M 2 bi: Cai- ,jj e . 
