De Aquatilibus. 
l® 
H4 
Primum cancer minor ab auerfo fuperuenire folet : tum maiorvbiille (uperuenerit,vertit fe in fatus. 
Nulla re differt fccmina mare , nifi quod operculum applicatile illud amplius, & diftantius,& hiriu- 
t IUS f mMu SfiunElum * corpore, & dcn/ius contdium, Rondeltttu-s. ozw>i^<ptKooy)fccvnmx gerant, in quo ouapa- 
riunt.&qua egerunt excrementum, membrum autem quod alter in alterum inierat , nullum omnino 
habetur, Ariftoc.fed de fexus difcrimine fupra etiam in B.didum eft,& in Cancro fl. Locuftae, fquillae, 
cancri, ore coeunt.Plinius. Non femel fed fiepecruftam exuunt, Ariftot.Etrurfus, Cruftafu^ tam nu* 
pet nati, quam poft exuuntur per ver. Et alibi, Cancri etiam exuunt fenedutem,rnolliores quidem per • 
fpicue:fed etiam duriores exuere aiunt, vt maias. Cum vero exuunt , mollis admodum crufta fubnafei- 
tur.& quidem cancri pne teneritate non fatis ambulare poliunt. Veris principio fenedutem anguium 
more exuutreuocatione(renouatione,vt MalTarius legit in vetuftis codicibus) tergorum , latent men- 
fibus quinis, Plinius.Hyeme aprica loca fedantur,a:ftate in opaca turbatim ( t^rmanm x fuattm tji ) rece- 
dunt. Omnia eius generis hyeme lxduntur,autumno & vere pinguefcunt,maxime plenilunijs . Platina 
ex Plinio, qui hxc delocuftis,& de cruftatis in genere feribit. Vniuerfi vbi aliquando congregantur, os 
Ponti euincere non valcntrcjuamobrcm regreffi circumeunt>3pparetc[j itci 5 Plinius. Cancris vitalon- 
ga, Plinius Ariftoceles quarto dc hiftoria locuftis tantum, non cancris , vitam diuturniorem datam te- 
llatur.Sole Cancri lignum tranfeunte, cancrorum cum exanimati lint, coipus transfigurari in fsorpio» 
nes narratur in ficco,Plinius.Vide etiam inferius in Cancro marino & Paguro. 
D Dimicant inter fe vt arietes, aduerfis cornibus incurfantes, Plinius. Cancer quam callide deuoret o- 
ftrea,videin H. nomenclaturam Ptyxagris. Cancros interdum vrius deuorat,Ariftot.& Plinius. Can- 
cri ignibus aduftiodor(nidor)inuifus(infeftus)eftapibus,Palladius & Columella. Neue rubentes Vre 
foco cancros, Vergilius. Cancrorum odore, li quis iuxta coquat, apes exanimantur, Plinius. Si velis ne 
in te aper grairetur,cancrorum brachia illa denticulata tecumappenfacircunfer , Didymus. Cancer 
admotaipfi polypode herbaabijcit chelas fiue pedes, Zoroaftres in Geoponicis. 
E Vlmi folliculis genus quoddam beftiolaruminnafcitur. quod cnipes appellant : qui cum in ficis gi- 
gnuntur,ficarios illos culices( nt 4-ij w)deuorant. Huius remedium cancros ftatuunt alligandos , fwss 
icTiiTov , forte jffxinrioavocv , proaffigere. ) in eos enim vertere fefecnipes 
i n qui unt,T he ophraftus de hiftoria z.p.Tanto diflidio flagrant cancri & erucae , vt fi a cornibus fufpen- 
dantur illi ramis arborum,in quibus irrepunt aut nidulantur erucae, illico decidant, collabantui ac a- 
lio immiarent, Ant.Mizaldus.Quidam tres cancros viuos cremari iubent in arbuftis, vt carbunculi no 
noceant, Plinius. Ardeola cancrum fafeinationis amuletum nido imponit, Aelianus & Philes.Cancro- J® 
rum nidore apes exanimantur, vide fupra in D. Hyeme(tempeftate,pluum)imminente cancer ex aqua 
in terram prodit, Aratus. K**y*iv i^Wr©- k yJj>cu.X»uuv(^ y^ov-oy 4^ttiW«,3w tioTc. 
F Cancros # huiufmodi malacoftraca Galenus feribit dura carne conftareiatque ob id difficillime co- 
fici,fed firmi alimenti efle.Cancri pifces funt aquatici,frigidi & hu midi,feptentrionales, Author libri 
de fpermate Galeno adfcripti.Cancer grauis eft& difficilis concodu , Diphilus & Pfcllus. Cancri,lo- 
cuftx,fquillx & huiufmodi, difficulter quidem concoquuntur,fed multo facilius quam alij pifces. co- 
uenit autem eos affari potius quam elixari, Mnefitheus. Cancri fluuiales&marini,mulcumalunt,# 
non facile in ftomacho corrumpuntur: verum funt difficilis digeftionis,Arnoldus Villanouanus Ex his 
qux tefta integuntur, fquilla omnium minime noxia exiftit,cancer turbationem inducit, Aetius in cu- 
ratione colici affectus phlegmatici.Cancros & pifces omnes conchas habentes aluumfoluere Galenus 4° 
teftatur, propter falfedinem & acrimoniam eorum : ideoque ftomacho nocere , maxime neruofx eius 
fu d dant' e, Haac libro 3. vt quidam citant. Coqui debent exaqua& aceto & abundanti fale. ItaefFer- 
ueant oportet, vt bis terue fpumam exundanti aheno emittant. Co£ti,& in patinas translati, ex aceto 
( fu ffulo)comeduntur,Platin a. Cancros coqui iubet Galenus in aqua in qua nati flint, libro 9. de com- 
pof.fec.locos. . . 
G Cancris marinis dcfluuiatilibus communia quxdam remedia in flumalibus retuli. Cancri contra 
ferpentiumidusmedentur,Plinius. Contra fcorpionum idus filphiumcum cancro trito in vino pro- 
pina. Aegineta.Cancriappofitifcorpioipfum occidunt, Aetius. alij hoc priuatim de cancro fl. feribut. „ 
Cerui morfi vel iphalangio, vel a quouis generis eiufdem, cancros edunt : quod idem homini etiam 3 
prodefle putatu r.led non caret faftidio Anftot. Aprideuorato hyofcyamo', cancros fibi pro remedio 
quxrut , Aelianus in Varijs 1.7. Plinius apros hedera fibi mederi feribit in morbis, & cancros vefccndo, 
maxime mari eiedos. Carbunculos # carcinomata in mulierum parte prxfentiflimo remedio fanari 
tradunt cancro fcemina,cum falis flore contufopoft plenanl lunam, & ex aqua illita,Idem. Cancri cum 
ineleduariis & antidotis refumpti vis ponuntur, ficprxparari debent: Euellantur extremitates can- 
crorum e pedibus & corporibus fuis : & abluantur cum aqua frigida & fale cum cinere, ter , donec iam 
pura: fint carnes,# odoris granitatem exuerint.dcinde coquantur in aqua hordei, aut aqua ladis k quo 
extradum eft butyrum.fic praeparati eleduarijs mifceantur , vt docet Auicenna libro 4. fui Cano, fer» 
prima, cradacu}. capite de medicamentis refrigerantibus hedicos , Hxcexvetere editione Nicolai ^ 
Praepoliti. 
Cancri ex aqua poti profluuiafiftere dicuntur, (vide fuprain Cacro fl.) ex hyflopopurgare.Et fi par- 
tus ftranguletur,fimiliter poti auxiliantur. Eoldem recentes vel aridos bibunt ad partus continendos- 
Hippocrates ad purgationes mortuofq; parcus vtiturillis,cum quinis lapathi radicibus , cum ruta# 
fuligine tritis,# in mulfo datis potui. Item in iure codi cum lapatho & apio , menftruas purgationes 
expediunt,ladilque vbertatemfaciunt.Itemin febri qux fit cum capitis doloribus & oculorumpalpi 
tatione, mulieribus in vino auftero poti prodefle dicuntur , Plinius. Ad ftraguriam quidam iubent tre s 
cancros coqui in cyatho aceti, in mortario fimul contundi , exprimi,# propinari. Cancri teftam di 1 
gen ter teres,# vino fubdulci mifcebis, & colatam potionem dabis bibendam ei quicalculimoleih» 
laborabit,Marcellus. Aetius ad idem remedium cancros vrit.vt nunc fubfcribetur. 
Cancri ufti. Cancros tres aut quinque,aut feptem tantum, cum ingenti ftrepitu indefinenter lub te- 
fla viuos exure: & contriti eorum cineris cochlearium vnum cum condito prsbe : eoque calculo* 0 
ren eS 
