i6o 
De Aquatilibus: 
StjHiUzpf.r- 
m, 
Cicero, 
Sed h.TCommafabulofaefTe, inde neceftario efficitur , quodnequepinnar>ncquemytuli,nequea* 
ftreapilcium carne pafcantur,fed aqua tantum & luto. 
Qvtodab his autoribus cancro paru o tribui tur.idem a Cic erone fquillxparua?,fic enim WAoiAri- 
flotelis interpretatur: qua; fquillaparuaetiam in pinnis reperitur , quemadmodum & cancer paruus, 
teftibus Arilfot le & Plinio,vt capite de cancello docebimus. Ciceronis hxc verba funt libro i.de Na- 
tura deonim.Pinnaverbffic enim Grxce dicitur ) duabus grandibuspatula conchis cum paruafquilla 
focietatem init comparandi cibi. Itaque cum pifei culi parui in concham hiantem innatauerint, tum 
Verior tstufk , 
cur pinnae & 
efirea cancri 
pamifuieant. 
admonita a Iquiila pinnamorfu comprimit conchas, Gcdilfimillimis beftiolis communiter cibus qux- 
ritnr, in quo admirandum efteongreflune aliquo inter fe , an iam inde ab ortu natura lpfa congregata 
Qu e eadem ratione falfaelle conuincuntur. qui enim cibo eodem vefei poliunt fquillx parua: 8 c 
a^cum (quilla- pifciculorum carne vtcruftataomnia viuant, pinna- vero nullo modo, fed aquata- 
fint. 
P 1 
tum &luto>Cur igitur in pinnis &oftreis cancri parui reperiuntur ? Quia cum omni generi animan 
tium k naturatributum (it,vt fe vitamque tueantur, vtpaftum & latibula quxrant:cancn parui mollio- 
reteftatedti,& ideo iniurijs magis opportuni,coucharumcauafubcunt, vt illic tanquam infpecubus 
& antris tutius degant. Quare non iolum in teftis,fed etiam in fpongiarum cauernulis,in Taxorum ri- 
mi s, in externis teftarum, quibus oftrea tedta funt,cauis , fxpillime cancros paruos reperi. Nec immeri- 
to du bitat Cicero congreilu ne aliquo i nter fe,an ia inde ab ortu natura ipfa congregata fint.Pifcatores, 
inquit, A riftoteles, cancros paruos nalci confirmant, vna cum illis, quorum teftam inhabitant. Athe- 
is.?. meus de cancris & pinnis loquens : 7,>e, ^ wyfyyaiethi «d •« u; || yln&t. 
Aiunt quidam pinnas 8c cancros paruos fimul generari , Sc tanquam ex eodem femine fieri. Ego verb 10 
cum cancros paruos in pinnis & oftreis fxpiffime ouis turgentes viderim , affirmare audeo non fponte 
exlimoaquaue vt teftacea, Tedex coitu maris & foemina.-,& ex ouisprouenire. Quare vel in teftis pa- 
tiunt, vel ftato tempore teftas egrediuntur , &coeundi &ouapariendi gratia, Hactenus de cancris 
paruis. 
DE PINNO PHYLACE, BELLONIVS. 
In latiore & capaciore Pinna- parte, qua in Tublime attolliturqdernnque tres pinnoteres videas , a- 
liquando duas, vt plurimum vnam.Fru lira credi tnmeft Pinnam pilciculi sali, morfuquei Pinnophy- 
lace admoneri, concludere conchas, & intus pifces exanimari. Quod fiquidem verum eiret,oporteret 
omnibus intus iiidfePmnophylacem: fed decem aperies, antequam vnuin Pinnophylacem comitem 
repenas. ' , $ 
COROLLARIVM. 
Pinnoteres, n.vva-nf,’ti',idem qui pinnophylax.i^Tnvwf-riVvij ) >'a« - ideftpinnxcuftos, Suidas,He- 
fychius & Vannus.Eftautem mafculini generis, non fceminini vt quidam vlurpat. Athenxus etiam ex 
Chryfippo mni-ne '* fcripfit per T.nimirum &wi!F ^ ikuirlv&u. MalFarius & Rondele- 
tius pinnother lcribunt in tertia declinatione,t.afpirato,nefcio quam re&e.ex Plinij codicibus vulga- 
tis quidam t.alpiratum habent, alij non. Nunquam nafcitui'(inquit)pinnaline comite, quem pinnote- 
rem vocant,alijpinnophylacem.iseftfquillaparua, alibi cancer dapis afle&ator. Apud Ariftotelemde 
hift.j. ij.legimus, ai /.«A^aiTn^c^^quodfimendofum noelfiredusfingularis fuerit, 
*«!>'•*& 5 « xn sr»»?Vw>hoc eftin pinna venari fohtus cancer.Germanice hic cancer paruus vocari po- 40 
terit, ahklcinerA/cfrkrakcancclhu vero, de quomox dicetur, voce diminutiuae*» Mce. krab ’c:vc eadem 
fit horum nominum ratio ac differentia in Termone noftro, qua Gracis inter & «■>*;„, 0 r>, 
id eft cancrum paruum &: cancellum. Vel potius cancer ille paruus vtroque modo ex iam dittis Germa- 
nice appelletur: cancellus vero ttnMee W/ -,vt no folum paruicas eius, fed etiam corporis figuraob- 
longior quaaftacum refert,fimul indicetur, Pinnophylacem Ariftoteles fcillaron quoque & fcillation 
vocauit,&/* 0 . Theodorus pro vtroque fquillam paruam reddidit, Plinium fecutus/Vuottonus fed 
Rondeletius hac nomina diligentius diffinxit. Rondeletius in fquilla paruafcribit M« (S . genere 
neutro pery.Sed icyllaros milii genere malculino dicendum videtur: Arifto- 
teles hiitoria44. 
C r Theophraftusdecaufis.a.^.poftquamdevifco, &polypodio,qu* arboribus innafcunturegifTet, <9 
fubditjlie e Ile natura comparatum vt hac non nili in alus valeantprouenire.-ficut & animalia quadam J 
non nili in aliis poliunt creari , ceu qua in conchis Oatqueincaterisaptispraftireani- 
maubus pabulum. Ltmox,Neque enim vitafortalle conchis pollet feruari , nifi opera cancri Patrem 
aut hominem qui le iple non curet, fed a domefticis & propinquis curetur volentes fumificare, pinnam 
Sc cancrum pingunt Aegypti;. hic enim carni pinna velut agglutinatus manet: V nde& ex coniecutio- 
ne nominis -v* ■ ,qua(i pinna cultos vocatur.Hac quidemplane hiatmconchaefuriens • quod fi 
intenm pifciculus aliquis irrepferit, mordet ( vellicat) cancer forcipe pinnam, quod fentietosea con- 
cham claiidit.atqueitapifciculum venatur, Orus in Hieroglyphicis z. >09. Eadem vero Aelianus cu- 
ius verba in Pinna referam.Item Plutarchus • Is , inquit.quo de feribendo atramenti plurimum Chry - 60 
lippus conlumpiu,pmnotheras, primas in omnibus huius &phyflcis & moralibus libris habens ' ( Na 
fpongiotheram non vidit,alioqu i haud taciturus. ) Pinnotheras igitur cancrorum de renere eft, pinnae 
femperadharens,acad concham huius atrienfisinllar excubans, hiarequippe pandique cantifper fi- 
nitjdumpifciculi quos capi polle fperet , irrepferinc. ibi pinna: carnem vellicatu leni Lingit, ac intra 
fau 
mune 
ces lplius proripit lele.ilfa mox concham comprimit, pnedampofteaincraclauftracaptinaminco' 
ne partiuntur &: vorant. Et Cicero lib.j.de Finibus, At illa quat in Concha patula pinna dicitur, is- 
que qui enat e concha, qui quod eam cuftodiat,pinnoteres vocatunin eamque quum fe recipit , inclu- 
ditur,vt videatur monuille vt caneret. •* 1 r 
o Tr.wxriwsxxisW.xjfcx; oV^^jmr^Ariftoph.in Velpis de Carcini poet* filijs ludens. 
D E C A N- 
