\6z 
De Aquatilibus. 
Plinium et- 
iam videri 
confudtffe. 
Lib.g.tap 3 
L.odc.47. 
Prlirurhir a 
r/mtripsmti fiftoteleptoftoli mus, intelligenda efle opinantur: verum toto calo aberrant* Nam cahcris iftis quadra*: 
*(axaU<ti!if re hac nullo modo pofluncftcilicet Cornicula duo tenuia,rufa:ijs enim prorfus carent, oculi fempere- 
tingmxtur, tninentes,cum in canetis mod6emineant,modo condantur.prater pedes duos bifidos,duoalij vtrinq;, 
<jumabq«i tertius paruustthoracis pars inferior tota mollis. Hac inquam paruis cancris non conucnitint.H's &: 
«infundunt. • jj U{ j accec j i e, q u od cancelli line tefta nati in alienam ingrediuntur: deinde grandiores fafti fubinde te- 
ftas mutant, in ampliores fcilicet migrantes.Cancri parui eodem A riftoteleautore in teftis nati nullum 
perfpicuum accipiunt incrementum ,vt fubinde teftas mutare ijsneceire fit corporis magnitudimac- 
coir.modatas.Pofh emo cancelli & cancri parui in varijs (dtue> /w)teftis habitant, vteodemin loco tradit 
Ariftoteles. Abfurde igitur faciunt, qui paruos cancros, quos in oftreis viderint, Ariftotelis x«jx.<W ef- 
fe putant. Plinius etiam pinnotherisliuepinnophylacis nomine & cancrum paruum , & ti xacx/wav , id J® 
eft,cancellum Ariftotelis confudiife videt ur contra Ariftotelis fententiam. Sic enim ille quum de can- 
cris loqui tunPinnother autem v ocatur minimus ex omni genere,ideo opportunus iniurQ.Huicfoler > 
tia eft inanium oftrearum teftis fecondere,& cumaccreuerit migrare in capaciores. Quum ex cancris 
Lib i.de Hifl. m j*inrujn dicit, manildUtm eftlocumhunc Ariftotelijsexpreflifle : Eju epi/ov rau §5 iv iulo 1 e t«Ev 5 spcwsbipf/.u\i 
unm t»p ./• 0 a<s?. /,n d'ji meptoui* cn vKftwrl nu-f AwSsw , a> reufvlneut oi xutoffifcot 
mnoinpa .Quum vero dicit inanium oftrearum teftis fe condere,&c.hunc interpretatus eft : To Jfcxctpxl- 
V;oi ytUTou u,\-. t h/. Ut' ov- f yc. K9- Wf 'mx.aa : iev afpxxcec eiahili at , epau owzoivcptfyuov ptircurbtw» ttccaiv 
tli&fAo uf 7 ;ov £&. j<**cv. A t quanuis t® xaj *'*iok in. $ xee^x/n hyyocorifticon fit nomen , tamen , apud Ariftote- 
lem valdedifferuntbeftiolxdu.To:<a^'./i'©- ut/.pcc & r 5 xwpx.iVov , id eft, cancerparuus &: cancellus : vtex 
fuperioribus liquet,rnaxim'e cum ille minimus lit,&in pinnis & nonnullis alijs nafcatur , & ledes non 1® 
mutet,quia nunquam accrefcat,nec in inanibus habitet: cancellus verb non adeo paruus , & per fe na- 
lcatur,& augefcat,& fubinde in alias teftas migret,easque inanes. 
Alio in loco Plinius pinnotherem fiuepinnophylacem facit fquillam paruam & cancrum, ( cancrum 
p.trvH» )propiushlc Ariftotelis mentem fecutus.Concharum generis eft pinna,nafcitur in limofis,fub- 
rUniotttam rcdla femper,nec vnquamfinecomite,quempinnotheren vocant, alij pinnophylacem:id (is)eftfquil- 
fquiltiparu* l a parua,alibi ( tdesttn ai.vptn k ) cancer dapis allectator. Qua ex n n itote le hb-5.de luft. amm. cap.ip. 
ea~ cerdo' is ^ un ’-p ca lunt: Ai Jfc mna $f 6 *t Qvc* :oui/A £ / 3 wm t ,0» V% el/xfaubm jyw &spGeeth$im. mnotyv Aetna, 
m rr cioter. YaXflJicr,ou J[{ Ycwivic',: ' i-tl-o cu loco tc yec?x>v<cv ecdocn x«*p x/vis uix.pt!, id eft, 
cancellum pre cancro paruo non pro cancello antea deleri pto iocuftis ipecie fimili vfurpatur.pugnatiaenim feri- 
etiam Anflo • [ icret Ariftoteles , qui cancellum in inanibus teftis habitare fcripfit. De paruo autem cancro memio- 
tehmprbut-^ nem y c g er j t l a re oftendit Anftoteles,quum mox fe explicans fabdit: .‘^ovi eut% 6 * ctieis tm 3 9 
Z ‘?m»oprie t i<ay > 1 Si pnyM G- >:.«w.;r * M.xjoJ.wAf"** /dfs cai t=.V uvmmiAuhajfiwerm tSicvra 7? mmusif n.«A tifJfaot 
pcfaifc mvvoir^att . Horum duorum difcrimen ex ijs qiur antea fufius tradidimus perfpicuum eft. 
Quod vero Plinius loco proxime citato duos pinnotherasfiuepinnophylacas faciat, rex«e>'As! , id eft, 
fquillam paruam liue fquitlulam,& cancrum paruum, non cancellum (quem eremitam appellari dixi- 
mus, qjnoncumpinnaautvlloaliojvcrumfoltisin tefta aliena habitet) confirmo ex Athenso , apud 
quem eadem plane leguntur de cancro pinnothere.qua: apud Plinium de cancro dapis afle&atore. Pii* 
nij verba lunt. Alibi cancer dapis alledtator. Pandit fe pinna, luminibus orbum corpus intus minutis 
pilcibus pribens.Aliultant ali j protinus, & vbi licentiaaudaciacremt, implent eam. Hoc tempus fpe- 
culatus index, morluleui figmbeat. Illa ore comprdlb quicquidinclufitexanimat,partemq; focio tri- 
buit.Athensus:C bryfippus Solenfis(inquit)in quinto de honefto & voluptate, ait: Pinna & pinnote- 4® 
res operas mutuas p ra: fta n t , fe o r fu m viuerenon pollunt.pinnaexoftreis cft,pinnoteres cancer paruus. 
pinna teftam pandit ingredientespifciculos obleruans,pinnoteres adftans fiquidfubierit,morfupin- 
narfignihcac:quae demorla,teftam claudi t:eoq; q, inclulum fit communiter vefcutur. Vides quod «j- 
yJntv dixit Ariftoteles loco poftremocitato,cancru diciaPlinio,a Chi y lippo • a^xiW umpiv. Qua: omnia 
huc ipedlantjVt admoneam diligenter animaduercendum efle in legendis nis Ariftotelis &Phnij locis, 
diftinguer.das efle beftiolas duas qua ijfdcm vel fimilibus nominibus nuncupantur, fcilicet xaptunov, id 
eft,cancelhi pro eo quem initio capitis depinximus, (quem eremitam vulgo nominamus,) qui Iocuftis 
Ipecie fimiliscft:& cancellum piocancroparuocancr;sliguraomninofimili,qiiipinnoterfiuepinno- 
phylax di&. dicitunquorum priorem w x^x.jViovfemper vocat Ariftoteles,alterufaepius, 
, 1 'emel tantum quod lciam a<. His illud addam: Hermolaum Barbarum non redire quod fequi- J® 
,j! ia mt!lu turannotalleapud Plinium loco proxime citato: fquillaparua, hoc eft cancellus que Grarci vocat 
tuwfyuiB* «fio :lubditur enim, A libi,i nquit,cancer,dapis alfeclatot. Hoc fecuti, opinor, qui lexica Graea concin- 
faruaam- narunt tjx<*( dm- cancellum petperam 1 n t e r p r e t an t u r . N amTx « A 0 1 Iquillulam fi iie paruam fquillam 
fundit. fignificatjdiminutiiHiin nomen ,quamlquillamdfeconftat: qua- I pecie differt a cancello fiue 
K«ex «•»• cancro paruo.vt ex amedidhs liquet,qui veP-aax/ngCjU xph nominatur.Neq; vero Plinius jdem 
Non modo ca- vl! b die fquillam paruam & cancrum, fedduo diuerfaqiia? pinnam cuftodiant , fcilicet fquillam parua 
erumpjuum in quibufdam pinnis reperin. cancrum paruum in alijs cibi caufa, vt ex Athenaeo comprobauimus. 
tfuod jiriflot. Scribit Ariltoteics lib.y. de hili eap.i6-pinnophylacas etiaminfpongiarun»cauernulisreperiri:Na- 
f, yibit :fid cd- fcuntur etiam ipipbngiarum cubilibus pinnopnylaces,fimiles araneo paruo: qui aperiendo clauden- 
cellu quoque doque pi fciculos venantunaperiunt antequam ingrediantur, claudunt &contrahut cum ingredi fue- 69 
finir rint.Hac de cancro paruo dicta funt,fed idem etiam cancellus, id eft eremita nofter facit : in ipongiaru 
tete & viue- enimeauernis latet & viuit: eius rei oculatus fumteltis. Vidi primum cancellum captum non procul 
re. a b Aquis mortuis in eo fpongiarum genere quod denfillimum eft: deinde 8 c alios plures in eodem fpo- 
D giarum genere. 
Cancellus * ur Hanc autem ob cautam cancellus alienas domos quaerit, quod pofteriorem corporis oartem mollem 
qiurucalu- habeac,& integumento externo egencem:l:eui quidem, ne ladactic : denon hrtrente, vt mutare poliis 
^TJturima 9 uodc l ; ^ ecum saliere queat cibi quaeritandi caufa. Nunquam igitur cancellum in faxorum mnis 
>*«&■ J°»- cauernfe reperias tum quod taxa intus afpera,tum quod immobilia litu: contra in turbinatis frequen- 
ffurnm euitu. tiilime.quia eorum medijs partibus, circa quas tefta’ volumen clauiculatim intorquetur, ( eas Diofc°' 
1‘h.v-m duos 
ymt.ophyla- 
ca i facere id- 
cretu 1 j aruit , 
fjr.fqu-.llam 
paruam. 
Lib.3. 
Conclujio, 
rides 
