De Aquatilibus. 
m i ' ; 
nullos, fedhorum vice ietaslongas fuillis fimiles. Teftudines etiam dentibus carent , fed pro his m*- 
fijlula. xillaram pyxidatas commiifuras habent. Cetacei multi fiftulam habent, pnefertim maximi , vt bala:- 
nse, phyieteres: quscdeeft tcftudimbus & phocis, fedijsfunt foramina duo ante oculos narium loco. 
£ Vita differunt, nam balaena: aqua &fpuma maris vefcuntur, orca& phocapifcibus. Balaena:, delphi- 
ni, & omnes ferebeliiiieex femine concipiunt, & viuumanfmal pariunt. Teftudines ob integumenti 
duritiem, ik compt c-iHus Iatiufque corpus, vinum animal in vtrrogcftare nonpoffunt. 
DE IISDEM, BELLONIVS. 
Cetacei pifces, GrsEci«t5TuiS«f Ij&foV, vocantur, nempe qui grandiori copore praediti funt, Herodoto 
Antacei, (]Sl' s hoc fttpra dtprehinditnus m /intacedrtttn biftori* ) Pomponio magni, quibufdam beluini a£ 
feroces appellantur: cuiufmodi nonnulla marina monftra repenas, quonominenon folum viuipara i* 
maiora antiqui intellexerunt, verum etiam ouipara: atq; adeb quaecunque aquatilia ( vt ait Oppianus) 
Uaftis membris immenfa mole feruntur. QwnetiamDiofcoridesIchthyoeollam, Galenus Libellam, aC 
praeter hanc. Canes: Paulus .Thynnum : Oppianus, Amiam , Xxphiam, Bouem inter aquatilia cetacea 
collocauerunt: quae Galenus falita recentibus meliora euadere tradidit. Et rurfus. Ita comparatum 
eft, h natura pifeium generi, vt quos praeter caeteros maiores, ac fanguine praeditos efformauit, eos ad 
terreftrinm animalium imitationcm.non carnibus atque o ilibus modo communierit, verinn etiam re-r 
liquorum more coire, ac viuos lectus sedere voluerit. 
C O R O L L A R I V M. 
^ De Cetis in vniuerfum hoc in loco praeter inftitutumquardamcongefllmus: quod & pauca ea iint, 
$c hac occafione de cetorum nonullis fpeciebus tum apud veteres memoratis, fedanonymis, tumalijs 
de quibus breuiffime quaedam recentiorcs tradiderunt, mentionem deinceps facere opportunum Iit 
vifum. Ceraceo generi communia quaedam, in Balaenis etiam pra:di<£tareperies. Cete plurali numero 
genere neutro Latini veteres fere dicunt, Graecos imi tati.Aec alium fer&cafum Graecae declinationis a- 
piid Latinos reperias: Celfus quide cetos, in lingulari numero genere neutro dixit, &fimiliter Plinius 
accufandi calli lingulari. G , arca dedi natio vt 3«'©- , pL*. nam Latini fic declinari nort 
poteft, Seruius. Plautus & Feifns cetum in accufandi cafu lingulari genere mafe. dixerunt, declinatio- 
ne fecunda Latinorum more, inquacafus formari omnes poliunt & nos etiam ita vtemur. Si quis ma- 
rinas belluas (aut l.limplici beluas i pro cetis dicere malit, non impedio, nam cetarium aut cetaceum 
pifcem, non tam de ceto proprie dicio & pulmonibus Ipirantc, quim de maximo pifce branchias ha- 
bente, vt thunno & linuhbus acceperim! Thunni quidem & alij maximi etiam ccte vocantur ab ijs qui 
minus proprie loquuntur, vt Rondeletius docet pluribus, tum in ijs verbis qua: proxime pofuimus* 
Decetis in genere, tum fuperiusinCane vel Lamia. Plautus quoque cetum cum trygone, fcombro& 
molli caieonominans, thunnum aut alium pileem magnum,non cetum proprie diftum intellcxilfe vi- 
detur. lam cum omnes pifces maximi liue 'ouipariiiue cartilaginei ceti nomine communius lumpto 
comprehendantur, peculiariter tamen inter ouiparos thunnus vbi ad lummumperuenillet incremen- 
tum appellabatur. Inter cartilagineos longos Canem liue l amia magnitudine pi ^cipuaelfe pu- 
to, inter planos eiufdem generis fortalfe bouem, quanquam & alrus bos eife videtur generis cetorum 
proprii diefi. Cete maiores in mari fune pifces perfectura animal parientes, vt delphini, bahen.x, pri- 
ltes, Sc extera huiufmodi genera: in quo quidem videntur haberi & thunni magni, non animal fed ouu 
parient cs, ex verbis M. Vdrronis fuperius allegatis, Archeftrato, Athenaeo & Paulo Aegineta de tuen- 
da valetudine, tradente cetacea, vt balaena, vitulus marinus, libella, delphini & thunni praegrandes: 4* 
quainfententia & Galenum fui fle video. Ariftoteles vero his canto antiquior cui maior fides adhibe- 
tur.cos tantum pifces qui animal pariunt,vt delphini, balxna’,& cxteraidgenus ceteappelkuit.Maf- 
farius. Pifces maiores, qui in id ellromos feu fegmentafciifi vendunrur , rt l u»x ,r <^ nominant 
Graeci, vtPhauorinus feribit: licebit autem cofdem fere cetaceos appellare. Quoties Aratus ha- 
bet,a Cicerone leper vertiturpiihix, Perionius. Omnib. maximis beluis dux e ft exiguus, oblongo cor- 
pore, cauda tenui : -oxy/Mi stv t'7K}^@-,Op.lib.y.vbi generis nomen pro fpe- 
ciepofuit, balaena forttf nam&Feftus, Balaena (inquit) beluam marina, ipfam dicunt eflepiftriccm, i- 
pGimefle&cetum.Et vulgbquidaprobalxnaaccipiunt,)caT't^Li’, quodhaec incetaceo genere fere 
maxima fit. Beluam pro ceto Plinius dixit,Feftus beluam marinam. Horatius belluam Ponti, Ouidius f* 
fe ram Metam. 4. Graeci etiam :fn?eu aut 9 -wsec vocant(cete,prxfertim homini noxia, vt feras etiam qua- 
drupedes ik ferpentes quse homini nocent . ) loo. bfftdi ^««pstfccarccA , r~ t*V bt* d' <r * 
Varinus inditbione a quam interpretatur fpinam dorfi inccto. Paufanias de fluuijs quibufdarn 
feribit,, &WHT, id eft, noxios homini piices fcu beluas ( vtliluros, glanides ) alentibus, e y * 
hoc eft in beluam marinam, extat epigramma Graecum, quod referemus infra in Capite de Cetis diuef- 
fis ex veteribus. Monftra Vergilius dixit pro cetis rarae & inufitatae formae. Et quae marmoreo fert mon- 
ftra fubijquore pontus. 
ThanninvelthannimTiirw Hebraica dictio, Munftero eft draco, coluber, ipecies quaedatf 1 
magni ferpentis manni ite pileis magnus, Ipecie ferpentina,qui & Leuiathan, liue cete, vcKimhi 
ponit, Ezech. 10 ■ m plurali thannmun, Gen. 1. & Thannot (gen. fam.) Malachiae 1. & thannin Thrf' 
notum 4. vbi interpres vertit lamia’, f Lee llle.Thannim DauidKimhi authoreft,in terra efle Genus h* L ’ 
pentii:,in aquis vero pifces magnos ferpentib-affimiles Hieronymus Efatae X7.cetu interpretatur. O j ' 
cidet cetum qui m mari, &c Efaiae 27. hrenas:quas nos (inquit)aut daemones, aut monftra quxdS, v ' 
certe dracones magnos interpretati iumus: qui cnitati iunt& volantes. Septuaginta y ideft hc' 1 ' 
cij. MquilajSy tnmachns & Theod. hrenas interpretati iunt, hgnificantes vclbeftias aliquas elle> vC 
daemones iuxtaerrorem gentilium, dulce cantantes, & decipientes homines. Eodem nomine ( inq fljE 
Aug. Steuchus) vocantu; dracones terrcfttes atque marini, nec enim cete & maximi pifces aliud in 
quis iunt, quam dracones & ferpentes in terra.Geneieos i.Chaidams interpres habet tanianiah. Ar?- L ’* 
tananin.Pcriaagdehaan, Leuiatha, vel Liuiathan, (tribus (yliabis,vtliu prima fy-llaba fic, ia iecund^y 
iob^. AbrahamEzra, Lcui benGerfon& Mofes&Prizol ex magiftrorufe utentia, 'pDS’ e ' !t: * 
id eft iuduuunterprctaiitur ? vttranslatipHicrofolymitaiu03i^,kma, ploratu dicit liuiethahHici' 0 * 
Thannin. 
Leuiathan. 
