De Cetis diuerfis . Lib. 1 1 1 1 . 
:20 
J 
Z : ti>-rn, 
**ues in profundam: Alia, quoq; huius helux natura eft, quando efurit, aperit os filum, tc quali quen- 
a m odorem bene olentem exhalat de ore luo, quem lentientes minores pifces contiiuintin os eius, q» 
▼t impletum fuerit, claudic,<Sr eos tranfglutit, H?c ille. Ego aipidochclones nomen apud nullum ex 
ctenbus legi, nili quod fpiphanius Cypri epilcopus, in libro quem phyfioiogum infcripfit, ea qute 
f , p U ” ) / antc Enyfiologi tanquam authoris nomine recitaui, tradit, cap.;o. Oppianus quidem i.Halieut. 
al pidoelfa( ideftfcutata,corio fcuti inltar operta) epitheton facit teftudinis : 
A>)^oy 3 qisvitrcri > di oty^nx , \oicrjv aio^pai-; Mityttr iyvf itdj-rc, tiaxriblttnroi ytXttiw. Hoc eft Ali 
quando c mari in proxima litora egrediuturangui!lx&: fcutatateftudo.Nam Graecus paraphraftes in- 
®ominatus non redte hunc locum reddit his verbis : 'SAiyvvrm i •■yyjt -,v? ta Uarr AaoUrt y,{ /,*»»> i e * 
\q >!«Aaic. hoc eft,Mifcecur (Coit ) etiam anguilla cum fcutiformi teftudine in littoribus. Ad Afpidoche- 
°nen attinent quae llidorus de Zitiron monftro fcribit: quod nomen forte aceto corruptum eft, 
quali xyTpipov vel potius oit«o: dicas. Zttiron ( inqutt)monfi.rumeft,quod vulgus militem vocat, ingens ^ . rn 
at quelortilTImum. anteriori parte formam iere militis armati profert: & caput quali callide galeatum, 1 *' 
cuterugofa, dura firmiffimaq; , offendit. Abeiuscoilodependetfcutum longum, latum & rnagnu, 
^interius cauum:vt in eo poffit contraimus pugnantium more defendi. Eft enim forma triangulare, 
UT >itate, duritieq; tam validum,vc vix vnquampollitiaculopenecran. De collo eius Sc delpondyb* 
venae quxdatn aenei ui fortillimi protenduntur in humerum , a quibus prxdi&um fcutum pendet in 
Ca pula. Brachia quoq; ( longa) fortiffima nimis habet,<Se quali manum bifulcam cum qua validitfime 
peicutitivndefitvt difticulter nimis ab homine capi poffit :8c li captus fuerit difficulter etiam necari, 
l °n' lC ^ Un ma ^' e *. s poteritjHxcille, exquo Albertus etiam repetijt: qui additin mari Britannico hoc a- 
ltna ' apparui(le,& die de genere tomicacumud eft,teftiidinum. Er rurfus, Rare hora ( id eft, teitndo) 
ntiiin excrefcit,vc 1 cucum eiusocto vel uouem pedum inueniatur, cornu habet in capite, licuc tor- 
^>caagreftis:& hoc circundat caput admodum galeae. Pifcacores Germanipe&Flandriae militem vocas 
° c a nimal,qaod fcutum Sc galeam gerat. Eftautem lentum eius aefi de quinq; alleribus (itcompoli- 
U / 11 ' ^ e ^es quatuor habet,mu Itorum digitorum, Se caudam i uftarferpentis. Plura etiam Albertus iiar- 
‘^aradferibit, qux veteres dc teftiuliue marina prodiderunt. 
•'c c a marina monftrum eft magnum ac validum , & ad iniurias iracundum. Non ouafed foetum 
P ar H,plerunq; vnum, aliquando binos aut plures.Eastum tenere diligit>& fecum ducit quocunq; per-. 
Annis triginta hoc animal cau da etiam amputata viuere conftat. Author libri de naturarermn, 
* EX ALBERT1 MAGNI DE ANIMALI- 
C 
BVS LIBRO XXIV. 
ETVs eftmaximuspifciumcagnitonim, cuius fosminabalxua vocatur.Fft autem hic pifeis mul- 
torum generum. Quidam enirn hirfuti ( alperi ) funtfijq; maxi mi:al i j corium babent planum, ( lf» 
V min °res: horum in noftro mari genera duo vifuntur. Vnu habet rictu oris vallatum prargrandibu* 
ongisdentibusiquipleritnq; cubitales, aliquando duorum aut trium,rariffime quatuor cubitorum 
^periuntur. Pr^cipue vero canini duo, creteos longiores eminent:& fune fubcuslicut cornu , inftar 
f pnanti vel apri dentium , qui culmi vocantuncomparati nimirum ad pugnam. Et hoc quidem ge- 
s ceti os habet idoneum quo mandat & cSminuat cibum. Alterum, noftra memoria vi lum , os eden 
ue 
&lon 
^ -- — Jj'— vwv.», v^** v »7 i « ■ icruvu ^ vvn i«S,uj CJl 
ftea q , mndeCI . m i ar S c capiat , interdum viginti. Oculis adiundta tunc additamenta ciliorum inltar, cor» 
/ie,{ e tltxtrt * , -jtde i\ota oelut l icuit» jcrtbii, quateri is e«m dtjii gui vadus, setdtvlos e irum ( 
tudi ^ t' V ^ nrftm ] tuet Iit dkoi« vtri'j ? cb»dtm>kuf , ) longitudinis odto pedum , plus minus £ magni- 
duc* 1 '^' C1S florum lingula figuram pt-ope referunt magttx falcis foenilecum. Sunt autem numero 
fgit ^ U& 5 um q i,a gi n t a fiper oculum vnum, ac totidem ftiperalterurn.jpars Ungulorum lacior radice 
pd'cis-ita a0:ai S u ^ or P rom ^ ne t.non rigent tamen, led iacent difpofita a radice oculi verius tempora 
fiGinm aVta ^^ l ' eat vnum os latum , ceu magnus quidi vannus: & vcitur eo pifeis ad operiedu oculu 
implet ^"pedatibus. Os.a. habet amplu:&cu fpirac,erinftatexeocopiolainaqua,qnaaliquando 
btudoell u . lcu i as &lubm«gic.i innas etia magnas, &ea quadclphinus Ipccie. cauda bifurca:cuius la- 
Ua s , & i j ^ ° S v jghitiqu a tuor pedu , cu pileis ad rncrcmrnti fui ftatu peruenerit.Coftas.a.hr.' >et cur* 
c ^claua )n ^ a . Sac ^ ^piflicudinem pileis, magni tudi ne tignoru in magnis domib. Tigna. a. voco fupcrqug 
^ u g ei -'ate 1I:Ul )l a quearia,quib.tegulxdomusa(Kgutur Huc pvfcefcribut veteres quatuor 
*°sfrD r ^ 0C . Cu P are vccrisluilatitudine:quaego magnitudine nunqui i noltris pifcatorib.qui inul- 
fuic,in V - erut ‘ in 5 u f-edocogn°lcere potui. Maximus illoru,de quit) audiui, onus t recentoru curr rui 
oneret Ca i nes < ? co ^ a diuifus.Scd hec moles rara eft:qui vero ducf cos, vel centu &c quinquaginta currus 
delnblt,^ u ^ m f ll is,frequeterapud nos capif.tar.Colc habet hic pifeis Arteftes intus in corpore, licuc 
pmnu$:& t ;r ■ i- . .- l • i :..r_ _ j: c..' ' - • 
c tepore coitus coleemictit.Fceming viiluaeiiilmodi*ferc eft,vt muliebris. Fosmina in coitu 
Jtc >t,vt delphinus quoq;. Veloci: 
1 fint. Mas genitura abudac:& q» 
-tu, a mbra vocacur,maximi preci 
l*daji" C e" ' n lrC ° aut ^ g en ' ca *« ectoru partes condntur, ne vel natando impediant, vel aquae frigiditate 
UsefSci. ■■^ 9 ^ auc ^ ali q ui di c 5t, cetupoftrr 
^^ifef 1 . r urccoicus 
^btusco , mjEt| t,vt delphinus quoq;. Velocisautem funt coicus, ficu t animalia omnia quoru m teftes 
c oll lt ^ nE -Masgenituraabudat:& q> prteterfluxeriteius ( neq; enim totu capitur ab vtero fce- 
luti 0uc j C . • ,am b ra vocacu’r,maximi prccij, & vfitatu medicis in curadaf gutta) arthritide ac refo. 
•*uci- ■ ~ • 1 w-. v ,v»v.. f .oft vnumcortumcumbalaena,impotenteadcoeondumampli» 
vide r ; lcac l’ in profundum pelagus (e abdere: atque illic adeo augeri mole, vt infula quaedam maris 
P f PfcBtni n ^ t: n ° ^ UC ° e ^' e veri ' 1 , nec talia referunt fide digni aut oculati teftes. Ceti quide cum pugnant 
notl Uioii,, S ^ c ^ tu !;' s fuis, vidlus in altum gurgitem fe recipit, & prx metu aliquandiu manet , 8c quodl 
fit'titui n ^ ur ’ 0 hefiis a dmodum fit. Lardum his pifeibus in dorfo eft, vt porcis. pingui abundant, pi£- 
Cltl ir:cui lls ^ lt:CcllCacere ^ r d- Tepore meo multi funt capti. Vnus inFrilia circa loeu qui Stanna vo- 
Cumca puc per oculu cuipidepundtuelfet,vndecim lagenas adipis emific,quaru vnaqu^q; 
n* 
