De Aquatilibus. 
Ai.elue. 
204 
vix portabatur ab homine vno. cuius res teftis ego fum oculatus. Adeps lucidus & purus eft,cun* defe- 
catus fuerit.Alter captus eft vitra Traiedtum verfus Hollandiam : cuius caput quadraginta reddidit 
adipis lagenas. Huius pifcis lardum eft,quod ( Ga/ltce ) grafpois vocatur. Porro concipit balana ( femi- 
na ceti ) catulum vnum,& nutrit eum ( Uilundo . ) is multo tempore fequitur matrem,ad tres forte aut 
quatuor annos. Hic piicis cum in ar&o aliquoprofundo concluditur, Sc nauibus circundatur,fubmit- 
titfe in fundum, Sc fu bito emergens naues (cjxae fubttrti) fubmergit. Harc omnia Albertus. 
DE CETO AMBARI.. 
E s t odoramenti genus ( inquit Ruellius libro i.de Stirpibus, cap. 17. )quod recentiores Graccimo- 
doampar,modoambarnominant.hocdiuerfisinlocis fcaturit,vti Aetius {tm'o AcUeantu,# ‘lymcon i* 
Setfiun itbrude nltmentorum facultatibus ) literarum monimentis tradidit . funt autem huius fontes quem- 
admodum picis, ( vyyth&ix-Sttfy , ) bituminis,fulfuris,&:fimilium, qui huiufcemodi ambarum eru- 
dient. Sed in eogenere profertur quod fuluum eft, w fpi » , )pro>ingue . tale in Indica ciuitate,qua: Sela * 
chicum( Silache,.Symeon) nominatur, vendi folct. Aliud fubalbidum, quod in oppidulo maritimo 
felicis Arabie, cui Sinchrio( iuxtaSichrimoppkiulum,Cardanus. Sethi Sycheonnominatjlvjceavjno- 
men eft, gignitur. Tertium atro colore micat, quod viribus infirmius eft. Colligitur hoc ex pifeibus 
qui fontes Sc ambari fcaturigines deguftarint. Vimhabetexcalfaciendi. humorum lentitiam digerit, 
(incidit, Sethi.) quare medicamentis qua: fecandi naturam fortiuntur,( ftomachicis. Sethi ) immifee- 
rifolet. Caput &cor olfadu roborat, fed temulentis largius in vinum coniedum,ebrietatem exalpe- 
rat.(Si quis ante potum [ URriuroTui, poft potum ] eius odorem olf«cerit,ebrictatem accelerat, [ : 
Ruellius legit t & fi in vino ponatur, multo magis, Sethi interprete Gyraldo. ) Ca-teru Mau- 
ritanorum bunii ia: authores ( vt Serapio) in mari tradunt ambar,non iecus atq; in terrafungos nafei: 
fijuientibusq; procellis agitatum pelagus , cumprouolutisimpetuose faxisexpuit in litus, tum homi- 
nes qui prxfentiunt maris infu!tus,ad vadafe conferunt:& quod eru&arint ambarum, congerunt. Pro- 
celli t quod in l.ifuiis, harum regionum litoribus, eieduminuenitur,colorecxfio ( cxruleo,Scr3pio.) 
in globi formam coadum. Improbatur quod ftruthiocameli oui more candicat. Damnatur quoq; am- 
barum, quod e pifeium ventribus exemptum funit.Namq;cet#ceus pifcis nimium auidus huius am- 
bari, hoc cfufibinecem confcifcit:prxfertimdumcopioiius tftur. Aaelum vernaculo nomine vocant 
10 
Succinunt . 
Ambarum . 
Ambar, 
S uffUte*. 
Ambanum. 
dunt calfacere Sc ficcare ambarum, cerebrum 8 c cor roborare, omnescj; fenfus vegetiores efficere: qua- 
re lenibus & frigidis auxiliari. Officina: noftrx ambram chryfeam ( grifeam ) vocant . Confundunt fub 
hoc nominis ambitu fuccinum magno errore.nain ambarum peregrinum nomen eft, illius duntaxat rei 
proprium. Quapropter funt,qui fentientes hoc difcrimen,ne committeretur error, orientale fuerint 
maluerunt appellare. Sed nos vt alia quccdam, quod patrio vocant nomine ambar, edodi i veteribus 
Latinis ambarum diximusfficut&fachar, facnarum. Liberum tamen fuerit vel ambar vel ambarum 
proferre. Hxc omnia Ruellius , Sc mutuatus ab eo Macthiolus Senepfis. Azeleft pifcis quidam magn' 
Syluaticus.Quoddegenituraceti cumfuafemina coeuntis abundat, id mari fupernatans colligitur 
ambrxnomine,Iorath.Aetiuslib.i5.cap.i33. ambram fuffumigio mofchato admifcet,&aliquot°alijS 4 # 
deincepsfuffumigijs.AmbariuminijciturinthymiamaEfdr^apudNicolaiimMyrepfum. Sultanuso- 
limAigypti tyrannus folebat cereis immiicerc ambram, voluptati atque valetudini fimul confulens. 
nos, quibus carior eftambra, nec opes regia:, Ufirris fuccum*ut thuspofremusimmifeere . nam vt illa 
regibus, itahxcpriuatismagnificaatq; decora, ac delicijs apta,Cardanus. Succino fragrantior eftam- 
bra, vt cum pretiofiffimis conferatur mercibusjldem. Permutatur vncia aureis duobus, Alexander Be- 
nedidusjcum mufei vnciam fenis aureis emi fcripfiflfet. His feriptis infpexi catalogos,de medicamen- 
torum precijs in pharmacopolijs diuerfarum vrbium,quos habeo:in quibus magna quidem dluerfitas 
eft, vbique tamen fere maius precium ambrx , quam mofcho. Ambraevncia Lugduni alibiq; in Galli» 
coronatis duodecim vjnit: in Germania florenis duodecim. Alicubi tamc(vt Auguftc Vindelicorum) 
ambram Sc mofchumeodem precio vamundari audio, vtriufq; vnciam florenis odo.Alibi.vt Norim- 
berg^.ita diftinguunt, vt ambre grifef precium fit floreni duodecim in femunciam: communis vero» 
floreni tres, alibi duo cum dimidio fere. Mofchi vnciam Galli coronatis fepte vendunt, prxftantiffimfi 
( quem orientalem cognominant ) odonis.C^terum fpermatis ceti vncia,Iioreno indicant Germani. 
Miraillius vis ad cerebrum , multagraue olet propter odoris magnitudinem.Tenues habet craffis 
partes immixtas. Credi tum eftefle irmen pifcis horrendi monftrofiq; ex cetaceogenere,cuius caput la- 
pidis referat duritiem. Hic in Africx Oceano oritur.eiufq; nomen Ambar: vnde thymiamati nome» 
, inditum. Sunt illius triageneia,colore, odore atq; pondere iibi inuicem refpondentia. Album , leuif' 
fimum, odoratum,optimumq; : nigrum,grauiffimum, odore carens, atq; ignauum:cinereum, omnibus 
his mcdiocre,Cardanus.In mari circa Madaigafcar infulam maximam ditiffimamq;,cete grandia capi' . 
untur, ex quibus ambrumcolligitur,M. Paulus Venetus. 
Prxter Europxum fuccinum,quodMauri Sc Officinae Perfica voce Caraben appellant,aliud eft ( i«' 
quitLe.Fuchfius ) quodin Africa,& item aliud quod in Afiagignitur: obidhoc Afiaticum, illud vd» 
Africanum appellatur: vtrunque Arabes Ambram vocant.Recentioribus quoque Graecis flumto 8 c <*/*" 
nominatur. Latine ambarum dixeris. Colligitur hoc ex pifeibus cetaceis. nonnulli femen,vel Grat' 
ca vtentes voce,fperma ceti:alij,vt Auicenna,ftercus eiufdem magno errore putant : quum non fit nffi 
Aut ennaeon ferinum quod balarns fiue cete deuorarunt. Vnde liquet Auicennam maximo in errore verfari , q ui 
fundere flori fubambrovocevnica duas inter fe diuerfiffimas res,nempe fpumam fiue florem falis , & fficcinun* 
fllte cu fucci- hoc Africanum Sc Afiaticum ,defcribit ac confundit.Et ex eodem etiam pofteriores medici, Sc hori 
no vtUmbra. officina: errandi occafione fumpfer unt. Nam illi res has difeernere nequeuntes, flore maris Iperma ceri 
vocant: 
