2 o <5 De Aquatilibus. 
Quqddam eft in cinereocaiididumrquale emanat ad maritimum Arabia felicis oopidulu.quod Sich- 
rin appellant. id ipfum etiam concretum Arabes ambram vocant.Serapio etiam Germanicum fuccinu 
videtur ambram vocare. Afiaticum fuccinu m Pfellus in Arabia felici fubcandidum , in India fuluum 
iiaici fcribit.vtrunq; Mauri appellant ambram. M. Paulus Venetus alferitin balanis inueniri , vt forti 
inuenicur ; tametii in noftris pifcibus repertum effe fuccinu nelcio. Itaque etiam Aliaticum fuccinum 
, mUa * - . vr f uro p sum >i n mareefontibusdeflaitubiq; induratum eijcitur in littora. fed ad nos non affertur. 
, ilt , 1 verum in eius locum liibfti tuitur ambrafaftitia,mufcum vel cibetum redolens : qw; fitaut ex benzoo, 
cera candidanoui examinis, carie fraxini, arborum mufcoiaut exftyrace, ladano, ramentis xyloaloes. 
additurqjad vtranque compofitioncmmufcus vel cibetum : arq; omnia cum aqua tofacea commifce- 
tur, ( 4 modie. i , ) fed facilefraus' deprchenditur.etenim nauua non ita celeriter vtfa<ftiti-’,a- 
quis mollefckitSc ab eadem colore 6c odore differt. Haec Agricola. FitHtia manibus fubigi poteft,cere 19 
infrar.vera non poteft, Platearius : ex quo etiam Agricola adulterandi modum defcripfu . De viribus 
ambis aduerfus comitialem, & ab vtero ftrangulationem plura tradit idem Piacearius. 
Ambra non eftfpecies bituminis e terra effluens : neq; femen ceti.nam hoc non liquefeit, ambra ve- 
ro liquefeit. ledeft/nngus , quo cete Sc balena: vefcuntur.argumentoeft, quod ambra reperiatur in ve- 
triculis balxnarum, Innominatus. r 
DE EO <^V O D PHARMACOPOLA ET VVLGVS HO. 
(G 
DIE SPERMA CETI NOMINANT. 
J NteTr falis genera maxime tenuium partium eftflos fidis. eftenim non modo tanquam fauillate- 
Inuiffimus &leuillimus: fed etiam candidiflimus. Armaris flosabeototuseftdiuerfus. etenim hu- 
Inidus , pinguis , croceus, vt qui fit femen bal ? narum:quod alias explicabo, Georgius Agricola libro i* 
tertio de natuiafoflilium.Interpretaturautem Germanice VvoWam. 6 
Halofantbosjflos falis.kmarimihinomen habere videtur, inquit Chriftophorus Encelius : cftfiue 
queeam cfflorefcentia mans.& emittit hoc mare medicamentum.alio fub nomine habetur in officinis: 
nempe dicitur fperma vel femen ceti,v el balsnx,feu ambar fubalbidum.Saxones vocant l r vxlrath, vel 
JuMraxh , forheanab efrettu in nonnullis morbis. Veteres nonfecerunt mentionem fperrrfatis ceti fed 
floris faUsieftque idem, Repentur autem ipfoinmari, vt mihinnutx aliquoties &c mercatores retule- 
runt (licet dckiprapetras in Nilo reperiri volunt, aut in paludibus ad mare , dc i» fkpnantihus miris 
partibus. Diofcorides libro 5-cap.77.in Nilo &lacubus natare dicit, &c . ) color illi croceus aut late- 1® 
ruiusned vt deponat ruborem ,& fiat candidum, purgatur, hinc ruffi qua/1 grumi, adhuc inueniuntur, 
m ipl a eius malla.vt ita dicam. Eft autem res pinguedine virus olens , & ingrati odoris:qux aqua non 
«ioliuturded tantum oleo . C affius Felix Halofachnes meminit,* Plinius libro 3 r. ca P . 7 . qui primum 
florem /ahs definit ellcieuil/imamexjpfo fale faiullam & ca,'ndidiflimam . Deinde d/flomn (alis dici 
ait rem dnierfx naturx.vtpcte humidioris,& coloris crocei autruffirvelutirubigo (alis.odore quoque 
) cei.gandiikntientema fale,non modoafpuma. inueniri autem in ^Egyto, & differri Nilo,&innatare 
quibuldam fontibus, fierique flantibus Aquilonibus- IriSaxoniaeius vfus adeo vulgaris eft, vt nefeio 
ad quem non morbum illo vtantur. Scio egopropter nimium eius vlum perijfle honefti (limam matro - 
nam ad oftium Tangis. Quidam & ambram vocant hoc fperma ceti, alij ambram fru&um arboris vei 
Iub ^ are cre!c ^ ncis : a,1 j a Lj ftercus pileis, alij fpumam quandam maris elfe putauerunt. 4 9 
Vide Almanforem tradfatu 3. Hucufq; Encelius. . r 
Halos anthos.id eftflos falis, vox ambigua eft. na & fauillaffioc eft ficcam,leuiffimam,& candidiffiml 
lahs in iahnis collecti parte,& aiia quanda rem humidioris natune,ac crocei aut rufi coloris , & ingrati 
0 01 is,quar iummo mari & fluminib. ac lacubus,qui maris etia appellatione veniut,innatac , fiemheat. 
1 ixftaretauteadeuitanda confulioneLatinos,priorelalisflore:alcera aute maris florem, appellare c> 
/‘r - 1 w 1CeC reu ^ raIr ‘ a “ s ^ os tchi s vox quum fine articulo aGrxcis efteratur,promari vfurpari poflit. 
C,G ) Maris aute flos ille,qm Diofcondi dicitur no eft nifi balxnaru femen,o, in officinis medicorfi 
non tame fine errorc,Sperma ccti,& Auicenn ? ( vt infra fufius dicetur ) Ambra /impliciter nominatur, 
t U ~j r’ a ‘ ;) ^ rice ^ 0 vt app a ret mutuatMdem in cerato quodam ad grumos fangumisinvefica 
diffoluedos lperma ceti exteris admi/cet.Ex cafu.lapfu.aut i£tu,G quid in corpore conuulfum, ruptum 5 0 
au tfradlum eft.ii quid ex i]/demcau/isintumuit,ipenna( vt vocant J ceti propinant.multipopulifprx- 
ierum vero Septentrionales & mantimi Germani, quibus & recetius & copiofius hoc remedium eft.»A 
f fuggfli a ^difcutere,& fanguinem c«', cretum diffluere putant, dolores mitigare, calores-remittere: 
&,fi non admodu piofit.nihil obelfe. Sunt qui adipe cuiuluis ceti, vafe exceptu, in ceila frisida depo- 
,iant,dcindeprxlo exprimant, vt pany tenuior effluar, qu ? inftar o!eieft,& ijfdcm viribus , quibus par* 
crallior qux re manet, licet tenuior 
repne/encat 
remanet,! icet wnuHnu#partium.Cralfiore'pio genitura ceti vendut, cuius vim quidem 
maculis candidis, latis & dulcibus infigmuinadipis verbprs craffiol, pinguiol^ 
nbus maculis videtqr.Qnod apud nos venditur fperma ceti albu & pingue eft, friabili fere, &in iqua- 
masreloiubile.Medici &pharmacopoei quidam Germani* & Vngarix.inter remediafua habet quod 60 
vnguentu potabile vocat, quo mcdici,pr?fertim vulnerarij,vtuturin cc ncuffis,vulneratis,hxmoptoi- 
cis,&huiu!modia!fedibus. Habetur & aliud vnguentu de ipermaceceti.quoalipte quidam nrccip^ 
Itali, vtutur indolorib.neruoru ex morbo Gallico. Vnguentupotabile a Valerio Cordo &Leonarda 
Fuchfiodefcnbicur humfmodi:Butyn recetis, falis expertis, libr* iil.Rubextinttorum^aftorei floris 
mans(ideft,fpermatisceci,).radicis tormetill ? ,anaunc. j. Bulliat iimul in vino odoro ad eius confum- 
ptione,ac formetur vnguentu. Datur ljs qui ex alto ceciderunt. Fuchfius addit, glutinat n vulnera.Ola* 
Magnus mdefcnptioneSeptetnonahamlularu.Sperma cetiinauigancib.iu Oceano diuerfis in loci* 
<xfflip meminit. oetmanicu vocabula , non i celeritate auxilij.vt quida putat 8c feribue ‘B* ' 
r«//’,loda nomine i w/, q, efteetus vel bal*na,& Ram , q, eftgenituramihi ffiauvfdet,& fcribendfief- 
cilTdLi % mficec ^ Latinis lperma ceti. Feles ad libidine ^nas r**W, 
jiojtn eil^ dicunt. &r Bgmftrgn allij /ylucllris genus a vu oio odore nominatur. 
p 2 
