De Cochleis in genere. Lib. I V. 229 
D E 
IN GENERE. 
E T X V S. 
Lib-2.caf>. 11 . 
COCHLEIS 
R O N D E X. 
J)ermvi.ta Cochlearum funtgenera. Alias terren? funt, alias aquatiles, yelinaqua.dulci,vel 
inmari degentes. Horum triumgenerum meminit Diolcorides, vnicuiq; peculiares vires tribues. 
9 Cochlea: terreftres ftomacho ytileslunt,dc non lacilecoriu- 
pnntur. Et mox: Kou • e/lUi/s»,!***;©* » W : « <&**•*£}*•&' » &(<*»**&* • Marina ftomacho Lib ap 
idoriea, & facileal uo excernitur:fluuiatilis vero reiipit virus. Totidem Cochlearum genera enumerat 
Plinius: In eodem genere funt Cochleae aquatiles ,terreftresq;,exerentes fe domicilio,binaq; ceu cor- 
lo nila P r 'odentes contrahentesq;. De marinis loquitur quufcribit:Echiniouaplenilunijs habent hieme, 
^cochleae hyberno tempore nafcuntur. Diofcorides xsp^Aix nomine omnes comprehendit addito epi- 
Wtto.Ariftoteles cochleas terreftres alio nomine ditlingui tradit, vocariq; a nonnullis w » aicc 
iodum doctus in iuis annotationibus in nonum librum Plinij exiftimat cocmeas a ip Jjli ^ tri 
1 spiuCw, id e(t,T urKfnes.Eius hasc funt verba:Sunt autem cochlea: inter teftacea, ; quce m( , 
Grscis appellar: 
lan~ 1 
languine carent.Verum ali? aquatiles, ali? terreftres funt, qu? item in plures fpecies diftinguntur. A* dtciGr-\.is 
quatiles cochle? funt, quxGrxceftrombi.Latineque turbines communi alio nomine nuncupantur, Majjarttu 
quod ex amplo in tenue deficiantin vertiginemtorti.Sedille meaquidem fententia fallitur. Nam ftro , 
hi a cochleis lecernuntur,velipfoPlinioautore,qui in pifcium marinorum catalogo, leoriuin concha- rMm 
tum genera &ftrombos receniuit. Etalioinlocopro diuerlis ponit. Quartanis cochleas duuiatiles in ,, 
cibo recetes.Deinde:Strombi in aceto putrefacti, lethargicos excitant odore. Reueracochle? r ut 53 . u- ^ io.eiu{n$ 
^•0 SuScJv nomine concluduntur,veruntamen multb latius patent. Nam c.c no- hl>. 
^ine intelliguntur etiam, que in longum turbinem delinunt, &in anfraftus contortum,?, quibus dif- > 
ferunt cochfcx,quod tefta quidem fintclauiculatim intorta, led rotunda & non in longum protenla, 
dicuntm- enimx^x, A ‘ a! > quod habeant 7» «j* « * vx, a« r J f « . ~pou£oi vero etiam dicuntur, quibus u Ita qui- 
dem ih turbinem delinit, etiamli clauiculatim contorta non iit, vt exftrombis quos depinximus per- K-jj^Mtar>re 
•*P*cuum fit. Quod fi quando apud autores confundantur hae fignificationes , obleruandum eft precer 
icrumipfafam naturam id fieri . Id filentio praeteriri non debet>quod -^x A0 - ; apud Ariftotelem, Vm- 
bilicusa Gaza conuert i tur, perinde ac li quasdam alia fpecies ellet.Sed hoc vocabulo null J veterum La- 
tinorum,qnod fciam,pro cochleae fpecie vfus elt, precer Ciceronem libro fecundo dc oratore.Scpe ex 
ioceromeo audmi quum diceret, focerum fuuin l.xlium femper fere cum Scipione folitum ruftican, 
3 o eosq ; incredibiliter repuerafeere elfe folitos.Cum rus ex vrbe tanquam ex vinculis euolallent. Non au - 
deo dicere de talibus vins,fed tamen ica folet narrare Scaeuola,Conchas eos & Vmbilicos ad Caietam, 
& ad Lucrinum legere confueuifle. Neque fumnefeius dodoshomir.es Vmbilicos, paruos rotundos -]; 
lapillos & politos interpretari, qui in lttoribus reperiuntur.Alij vel ad lapidem, vel ad Concham , vel 
ad herbam referunt. Verum ad herbam referre ineptu m elt, cum Vmbilicus herba in vmbrofis Sc prns- 
«umidis locis proueniat. Quid lapilli parui fimilitudinis cum Vmbilico habeant, non video. Quare 
Cochlea: fpeciem per Vmbilicumintelligend.amputo,quod facile fibiperfuaferit is.qnieaq^de Vm,- 
dicis deinceps dicentur, attenti legerit. 
COROLLARIVM DE COCHLEIS IN GENERE. 
4 o , Cochleas inter teitacea funt quq (anguine carent. In eodem genere funt cochlee aquatiles terreftres 
que Plinius. Maflarius aquatiles proprie ftrombos diciputat,cerreftres cochlias vel cochlia : fed 
eil tentiam fatis redarguit Rondeletitts. Concha vocabulum generale videtur, ( etiiad biualu>a magis 
P l 'oprie videatur referendum: ) huius fpecies alixturbinat? funt, <Sccochle?dicuntur:idq; vel hebeti - 
Us qo^generis proximi nomen feritant , aut etiam fuperioris:vel acutihs, id elt longiore magisq; fafti- 
giato vel mucronato dudu,&vocan tur Itrombi. A lias turbinata: non funt, qua: &ipix communi voca- 
u o adhuc concha: dicuntur, flue in orbem fere aequabili ac plana fuperficiei curuacione fe colligant: 
n C Ven ere$& Porcellan? didt?:fiue biualues,fiue vniualues fint:vt concha? vocabulo genus totum te- 
aceum comprehendamus:(icuti cruftaceum , cancri, quorum vtrunq; vel veterum feriptomm tefti- 
^onijs comprobari poteft: vel certe elt permittendum, vt de rebus iplis commodius verba faciamus. 
5 ° ( ., Uo “ onu s tamen aliter accipere videtuixTurbinati generis (inquit jaiiainanfradtum intorta funt, yc 
ochiearum genera:aliain globum circumadavt Echinorum ( vide ne Concharum potius)genera:fic 
Mdfarius habet, qui citat Ariftot. 4. de part.animal. Cochleas de terreibibus plerunque intelligo» 
“'Hphdterproferumurifsepe enim de vtraloquan tur aathores exprimunt, terrenaeautmarinsedi- 
v ri mineexpreiTo.Ariftotelcs quidem etiam pro marinis aliquando fimplicicer cochleas nominat, fed. 
' ar gumentumeiuimodieft, vtdiftintboneopus non (it.Eitquando generis initar ponitur, & com- 
aquatilibus pariter ac terrenis naturam indicat. Et nos hoc in loco qua: au thores in genere de 
Culeis prodiderunt, collegimus: aut ii qud etiam magis fpeciatimdi£tafunt,generi tamen toti c 
o ere uollnnr v?-. i, I r» ,-1 1, , 1 1 Er vmbili ens n 
eius 
con- 
Vmlilick 
q u pohunt. Ks^Ait &:Kg^AiWTheodorus nonnunquam vmbilicos vertit: quafi iic vmbilicus geif 
io Qd ^ am te *i aceum ahud a cochleis , vti fentit etiam Maflarius. verum quod vmbilicus quem Theo- 
° Vu US ^ r ° libro 5. hiftoria? animalium, idem iit quod cochlea , videtur ex Athenaeo li bro 1. 
nat° tt0nUS ' 5 §° cum Rondeletio fenferim, Vmbilicum Ciceroni non totu m genus cochlearum mari- 
^ u in,fed fpeciem aliquam fi gnificare. Confunduntur apud Graecos, Vel ipium Ariftotelem, .s^ao; 
rutp^ A< a ’ ^ er o tamen Ariftoteli cochlos vmbilicum, id eft, cochleam marinam ligmiicat Cochlias ve- 
pur frel o em cochleam. Cochlos nonnunquam etiam generale eft: vt Paufanias m Laconis , K yj'-> r ad. 
Cc lPu r --etindui-am maxim^idoneos ferunt Laconicae maritima, Vuottoiius. Eft cochlos apud Mifto- 
ceftaccu m, &: aliud quam limaces, a Theodoro di&um Vmbilicus. hoc & Coclilian eft v- Ltmax» 
fI ' 0 t e les appellet,(icut limacemquoq; cochlon,Malfarius. r« brax-*s', , ^ovo.‘ n 
Purc/ Ariftot. 4. 4. hiftoriar. Gaza vertit , Vtvmbilici , cochleae, 
P Urs ’ (qupd non eft in Grscis codicibus noftris,) & omnia quae oftrei aut conchae nomine appella- 
V mus» 
