24*5 
De Aquatilibus. 
Africani 
Soituni. 
apportantur: &: me ’iocres,qu<; ex Affrica afferuntur. fNon quod in his regionibus quibufdatnlocis,e* 
magnitudinibus non fint difpariles. nam & valde amplae funt quaedam ex Afr.ca, qua: vocatur Solitans, 
ita vt earum calices quadrantes odoginta capere poffint & fic in alijs regionibus exdem inter fe collat? 
& minores hnt,Sima\oies.)Hx(^frtcan,sfxctinduaspriapM,PliKihs) in fceturapariunt innumerabilia. 
Harum femen minutum,»c tefta molli diuturnitate obdurefeit. Magnis infulis in areis fadis, magnum 
bolum deferunt aeris. Hns(y}fficams)c\uoq\ faginare folent ita,vt oilicu foraminibus incruftent fapaA 
Varronis <jut- farre,vbi pafcantur,quae foramina habeat, vt intrare aer poffit.Viuax.n. haec natura, haec omnia Varro. 
da explicata. Sunt --utem quxdam in euis verbis obfcura, & forte deprauata,qux forte olim reftituent qui codices 
nad fuerint vetuflos&emcndatiorea.VerbumexgruminantesGeorgius Alexandrinus interpretatur, 
de menfu ra Sc reda viaexcedentes , vel grumos eruentes. Author Prumptuanj ( vel quifquis eft , e quo J ° 
ille tranfcriplit_)exgrumantcs legit , Sc interpretatur grumos cruentes , & exgrumis exilientes grumus 
enim eilterra collcdio,a congerie didus. De cochleis Africanis 3 So!itanisaliifque fpeciebus, dicemus 
infra.Propalam adueibium fignificat clare,aperce,inpropatulo.Scd quid libi volunt hxc verbaPExgru- 
minantes ad propalam vitam diu producunt, &c. Egofane ienfum eruere nullum pofium : nili quod ex 
fcquentibus colligo, e cochlearum faliua luo tempore tanquamexgrumante, concrefcentcque oper- 
cula gicrm : ita vt inclufa intus animalia viuant an mortua fint dubites. Sc forte vt opercula citius aut 
melius obducantur,inteneda laurea folia & furfures afperfi, nonnihil adiuuant.Carterum quod in fine 
ollam perforatam effe lubet , vt intrare acr poffit : & caufam addit : Viuax enim hxc natura eit : ad aerem 
refero: quod hoc elementumnon modo refpirantibus ad vuamneceflarium: fed alijs etiam pleafque, ^ 
licet refpirantibus, vitalis vigor ab aere foueatur ac conferuetur. Cochlearia ipfa, id eft loca in quibus 1 
aluntur cochlex,infulas vocat,quod vndique includanturaquis. 
Cochlearum viuariaf inquit Plinius )inftituitFuluius Hirpinus inTarquinienfi, paulo ante ciuile 
bellum, quod cum Pompeio Magno gcflum eft, diffindis quidem generibus earum, feparatimvt edent 
albx,quxin Reatino agro nafcuntur:feparatim Illyrie^, quibus magnitudoprxcipua:African<j, quibus 
fcecunditasrSolitanx, quibus nobilitas. Quin &Ta"inam earum commentatus eft,fapa&farre, aliifque 
generi bus,vt cochlex quoque altiles ganeam implerent : cuius artis gloria in eam magnitudinem p er - 
dudafit,vt odoginta quadrantes caperent lingularum calices , autor eft M. Varro. HxcPlinius , qui ex 
Varrone , vt apparet, hxc omnia tranfcripfit : led poftremum illudnon vere, faginandi arte cochleas ad 
eam magnitudinem perdudas , vt odoginta quadrantes caperent fingularum calices, non enim hoc de ^ 
gj ubilus altilibus VarrojfedumpliciterdeSoUtanis dixit, quxin Africa tantx proueniant. Ceterum Fuluius 3 
Hirpinus hic fuit, qui(vt memii' it Plinius lib.8. primus togati generis fuum,c^terorumqucfylucftrivi n 
animalium yiuaria inftituit.Dc hoc & alibi Varro,capi te li.libri 3. Quintus Fuluius leporarium dicitur 
habere in Tarquinienfi feptum,iugerum quadraginta : in quo funt inclufa , non folum ea qux dixi : fe» 
etiam oues fcrx,etiam hoc maius hic in Statonenfi:& quidam in locis alijs. D einde de T .Pompei) fept° 
fubiungit,in quois cochleas habuerit altiles, vt fupra recitauit. de Fuluio id non dicit , vt in hoc etiam 
forte memoria aut feftinatione lapfus fit Plinius, ied hxc coch'earum faginatio non multum temporis 
durauitjiamMacrobij feciftoignota.is enim Saturnaliorum 3. 13. Si cui(inquit)niirum videcur,quodaic 
Varro lepores xtate illa folitos fagi nari, accipiat aliud quod maiore admiratione d t dignum , cochleas 
faginatas.quod idem Varro refert. Hinium quidem de terreftrium faginatione locutum , Platinx etiam ^ 
& Grapaldovifum eft. 4 
Cochlex vites &ftirp es varias erodunt,folia, cymas , germina, gemmas inuadunt.Contraculiccs Sc 
limaces, vel amurcam recentem, vel ex cameris (-caminis ) fuliginem fpargimus , Palladius.Deftillatm ^ 
limacibus Maio vel Odobri menfe aqua, in qua ferrum extindum chalybis induere duritiem tradunt» 
Adamus Lonicerus. 
F Sunt qui meliores cxmaripifcesfaftidientes,mucofum cochlearum callum in ccenis amant, Mat" 
cellus Vergilius. Cochlex terrcftres quxinaltioribus& montanis locis inueniuntur,fapidiotcs funt» 
Erafauolus. Cochlex omnes in vniuerium, licet colore Sc magnitudine differant , eandem naturam ob- 
tinent. Si ver 5 aliquo pado inter fe differunt , id natalis foli caufx alcribitur. nam qup in apricis admo- 
dum locis, odoratis viditant herbis, ijs faneprxftant, qux in opacis degunt ac paltiftribus Id enim g u ' 9 
ftu faciie deprehenditur: quod hx infipidx habeantur, vel paluftrem reiipiant limum: ill^ verb fapidi»' 5 
res,efuique gratiores exiftant.Quandoquidem abfint liium depaftx, amaritudinem reddunt : ficuti q 11 ^ 
ferpyllumjpulegium^alaminthain^riganum^pctroielinumjfceniculumjftichadcm, AmatusLuhw 
aliafquc odoratas herbas afliimunt, odoris gratia commendantur, Matthiolus. Carnes limacum an P** 
exteris fint laudandx, Petrus Aponenfis difputat in Quxftionibus luis 68. In Alexandria Aegypti laj' 
famenta & limaces, quidam etiam afininas carnes edunt, dc. vndeelephantiafin eis frequentem el 
contingitjCxlius Rhod. ex Galeni ad Glauconem lib. i. Cochlex terr. ftomacho vtiles funt , Sc non f J " 
cile corrumpuntur. Optimx Sardonicx, Aphricanx, Aftypalaicx,& qux in Sicilia ac Chio gignunt» 1 ' 
& qux in Ligurix alpibus.pomatix id eft operculares cognominatx. Marina & ftomacho idonea, & ' aL 
lealuoexcernitunFluuiatilis virus olet,Diofcor.Cochlearu cibus ( inquit Plinius jprxcipue medet» 1 - ^ 
ftomacho. In aqua eas fubferueficri , intado corpore caru op ortet : mox in pruna torreri nihilo addit 0 - 
• atq; ita e vinogaroq; fumi,prxcipue Africanas. Nup hoc copertu plurimis prodeffe.Id quoq; obler» 3 *'’ 
vt numero impari fumant.Virus tamen earum grauitate halitus facit.Laudatillimx aute funt Afii call£E ’ 
ex his Solitanx: Aftypaleic^,Siculg modic^: quonia magnitudo duras facit & fine fucco.Balearic^, £ l , j 1 ^ , 
cauaticas vocant, quoniam in fpeluncis nafcuntur. Laudatx & ex infulis Caprearum. Nullxaute cib 1 ^ 
gratx neque veteres neque recentes://^ sta acapte. t- stesttam dicat. neque multo tempore referaatas dcw‘p-‘ iC 
tncitoyneijsieeiiawreccr.’ter/c[/tfs.)bAa.rinx ftomacho vtiliores.efhcacillimx tatnen in dolore ftomachi.L alt ^ 
datiores traduntur quxcunq; viux cum aceto deuoratx, Hxc ille. In I talia hodie quouis fere anni tero ^ 
pore limaces edi audio.colligi eas sutuno calo pluuiorferuari in cella aliqua,vbi ftrati fint furfures. v c . 
arena, vt purgentur.dcinde parietibus & palfim fe affigentes per hyerne relinqui, v t verno Sc qaadrag^ 
funalis ieiumj tempore in cibum veniant. Vefcuntur eis qui ad populum declamant eam ob cauft^ 
