De Colia. Lfib.IIII. 257 
^ Kles hic etiam Mifpanos fiue Sexitanos commendari colias, & Amydanos >( Amych eiuittufuit Laconia: 
%Um -AmjcU Tacns , mer Cautam & Tarracwum, ) ^ Plinio vero Parianos. Quanquam qug ex Strabone ci 
fantur, paulo aliter apud ipfum repcrias :fcribit enim libro tertio: H J\i M*'a«k<» hw piVKcv4>9 tvl- 
‘VffiueiTt : Jfji j tcoy Tifjtimtuir feiwwjwwtAtjCTBf.id eft, Malaca autem ad Phoe 
ni , Ce ? ciuitatis formam propius accedit.fequitur Hexitanorum ciuitas, i qua falfamenta cognominan- 
^■(J^uUncaMaLtcti lacer tt Malacam pottxs dtccrtdt ftnt quam Amy elatu : ) Et aliquanto poft, EitK *f riT H^xAixt 
. ** ‘z?£i)g K oLp^icvei.luL/ xxhilcn 2ty;u (IftoxdJotA', 'Ari Tuv xt.urnofjttunv uv otgJfSV OHivx^iitCf yx^ct, De- 
Jnde Herculis infula obiacet Carthagini Scombroaria vocata, quod ibi capiantur fcombri, ex quibus o 
ptimum garumconficitur.Et Sexti autore Plinio lib. j.cap.i. oppidum eft Beticx Hifpani<j.Poftremo ve 
l0 ro illud lacertorum minima cum fuperioribus non congruic,nifi genera fubaudias : cx quibus tamen 
nemo redte colligat colia: inter lacertos magnitudinem minimam elfe: cum farda,vt diximus, fitcoliar 
jpagnitudinepar, quxfardapelamys longaeft.Sedadpr^ftantiamnon magnitudinem id referendum ef 
le> dicique per collationem cum melioribus , demonltrant quae fequuntur : Ab his Maeotici & cybium 
^ extera. vt fit fenfus : Colias Parianos & Sexitanos fpquuntur prxftantiores maioresq; pifces,vt M$o- 
»ciipeU.mys concila,cordyla,& cqtera. p 
Coliijjinquit Ariftot;.hb.8.de hift.anim.ca.T$ fubeuntes Pontum capitur , exeuntes autem minimS, 
(op id fortalfe quodaquarum dulcedine alledli ifric perpetuo defident- ) Optimi in Propontide funt, ** 
antequam pariant. 
COROLLARIV M. 
io 
Coliam Bellonii, Scombro minorem, & fiue $tate, fiue etiam fpecie ab eo differentem, cum Scombro A 
ponemus.Rondeletius fuum Coliam Scombro maiorem facit.Vterque tamen Malliliae Coliam pifcem 
vulgb Coguiol(vel Cogniol)vocari fcribit.Nos Coliam Bellonii, minorem appellabimus : quoniam 8c 
. S c i hodie Coliomvocant,qui Lemnum.Thafum, Samothracen & Imbrum incolunt: Rondeletii , ma 
lorem > vt fententif vtriufque faueamus. Colias etiam hac aetate a Grqcis colios corrupte vocatur: ab iis 
<]ui Niceam incolunt,Co£«/0/corrupte,quafi Colias appellatur,Giliius.Item Belionii Coliam Germa- 
nice nomitiabimus,w>i£/«»er Macrelhid eft Scombrum paruum.Rondeletiiverbje/w^re^ryl/acre/ ud eft, 
ocombrum magnum: vel potius magnam Scombri fpeciem.ne quis magnitudine tantum aut xtate dif- 
erre putet. Colia: vocabulum in Grqcis codicibus Ariftotelis vulgatis, variis modis fcribitur.y.oAiWAst 
i n diuerfis : ego vnum tantum probo,nempe)WA/«<,idq; paroxytonum, ita vt a Ueixe xvSht f. 
j y|- e S en itiuus multitudinis formabitur rwvxsAiwvjciiCunflexus.Colian Theodorus non rede.vt inquit 
J j iermo aus,mon edulam vertit tanquam legerit y.aMtc\. Plinius graculum reddidille videtur , vt cum 
raconem pifccm graculo fimilemdfcfcribit.nam&auemaaAOic v Plinius graculum interpretatur. Ga- 
eni interpres in libris de alimentis pro coracino graculum conuertic,vt prius etiam Gaza ex Ariltotele c:iuu ’ 
NaiTcyo^^ju. j ,mo\ilya^og Ai*?,Athenqus : fed etiam KmA/cy^7fio? legi poteft. vc intelligatur “ 
. tt< * dorfo,toAiar in aluo( ventre 1 pi&uras gerere H rmolaus.Bellonius quidem fuum Goliam ventre va 
ri °e{fe feribit. Colias (inquit Vuottonus)quafi lineas quafdam habet depi&as, non in dorfo,fedohli- 
Coli$ magna cx parte non fubeunt Pontum: fed in Propontide trahunt $ftatem ,&pariunt : hyemem G 
^ Aegeo:Ka^A(a,ab Ariftotele Hiftoranim.y. 5. Gaza X.0A1*. legit, vertit enim monedulas . Athemjus 
* u Pc locum repetens vocabulum repetens vocabulum ko^a/«* omittit. 
Xenocrates authoreft,&fcobrum&colian carnem habere no aliter atq; thunni ftomacho incommo ^ 
^ ar n,aridam, malique fucci,& qua? nonfacile aluo excernitur,atque copiofe nutrit: verum colie caro o- 
minus grata eft,minusq; fucci habe t.VtColiae Pariani commendantur, fic & Scombri circa Parium» 
i U fufpicatur Pariam, vel Parum forfitan legendum) prxllantiflimi habentur. Sed Parium ct- 
srn? c * ena 'us libro tertio memorat ex Hefiodo ( Archcftratum alibi opfophagorum Helioduaut Theo 
ti VOCat )hoc verfu:K*n^«wAfa» ( «A/Jv ) Pityus Straboni medio inter Pa~ , 
S c itie' 1 d™ C c° l0niam ^ Priapum fpatio eft. Athen^us Amyclanos (non Parianos)& Sexitanos colias com- 
^cn at.Sexi quidemPliniooppidumeftB^ticxHifpanig.quare& in Martialis verfii libro 7. CumSa- 
p a j e ni P° na tur cauda lacerta,legendum erit Sexitani. Galenus dealim.facult.lib.j.ca. 41. quod de cibis 
tn con datis inferibitur : Pifces (inquit) mollis carnis & excrementis vacui, vtfaxatiles & afelli,ad fali 
«cf^ n0nfUntaCGOm m o di : coracini ver6,pelamydes,myli,fard^,fardenx, quaque Saxatina vocanc 
^ . ame nta,adfaliendumfuntappofita.Grxcelegimus: ic,'rK 2 « 6 |*m*x«Ais i u?o*^ (*& forte abundat) 
die elaxvcRn-nleix.Et paulo poft: Pr^ftantillima omnium funt,Safdica falfamenta, ho- 
« n « r as y°cant:&rmyli ex Ponto.fecundum autem poft illalocum habent coracini,&pelamydes , Sc 
d aX p f^ aa PP e ^ ant *Hippocrates in libro de incernis affedionibus in primo fplenis morbo , obfoni 
ifnl I ^ ameil tum Gaditanum, &c.fcombrum forte aut coliam intelligens:&rurfus idem fi hydrops 
P«ne fuerit. 
'"hairn ^ l°c:u m Kunc Plinii : Colias fiue Pariaus, fiue Sexitaus i patria Bxtica,Iacercoru minima, pro Plinii hau. 
R 0n d e a e S° genera: vt & coftru&io conftet,& quod res poftulat dicatur,nec ita interpretari opus fic vt 
ter p r CClUs ^ a cit contra vfitatum loquendi morem, certe Plinio non receptum, vt minimum fimplici- 
ninjj -^quod minimi fit precii, vel bonitate &c proflantia infimum, dicatur. Legamus igitur,non mi- 
Vu ot ’ 0 Cd § encra - nam &Helacatenes paulo ante dixerat fune lacertorum genera, fic enim legendum. 
2 a ^ n Jj ls ^ oc loco legit minimagenera.Sed hx conie&urx funt. 
^pifciir Sc hsA.'o< pifces nominantur ab Ariftopane in Holcadibus, Athenqus. KsAopwvcoAow, 
c *Uninoft :U1 ^ amrnai ^ nus, ^ c ^ rc ^l us v ^ ecuraucem ^ cm ^ u ^ co ^ ase ^ C '^ >evoce iudi 
Go Lo rum, ^ e § e infra in Conchis mitulis. 
C Ql N plfcis generis Mugilum, inter Mugiles dicetur.x(A«» 
Q ” " ' ' ~ ~ 
0Lv vide fuperius in fine Coroharii deColia. 
B £ a in aqui s viuens a Grxcis enhyiris vocatur,Plinius.Vide in Serpentibus aquaticis. 
Y i 
C O- 
