De Conchis diuerlis P. Lib. I V, 283 
Iplendet.\ ulgus noftrum talem vfum inexpertum , ijs tantum ad fu (pendendas claues , vel Confi cien - 
Porro leuigacona concha oualcm habet formaiciusq; eft politiflima tefta atq; Muabilis,nullis(*^«tf „ 
rnaliu, prtj.rttT» matort,, dt cjHikm htcfcnbtt 'Bttlomw', nUmUis minores )pundis diftinda ac ftellata: ore 3 
oblongo>pai te prona patulo, inambitu denticulatoun cuius lateribus breues canales videas, per quos 
unguam exerit. f * 
arum autem concharum tres aut quatuor differentias comperi:ali$ enim ingenti dorfotument, _ 
alnj vero oblongiore, ac veluti tereti forma protenduntur. Ali<j rurfus puiillx > ali* magis capaces, mi- E 
nulque ftellatx aut maculat* reperiuntur. 1 
io - His rubri maris incolxmagnoUboreinaceruos colledis, ingentc quxftuabijsq, Memphim adeat, 
acei e lolcnt.His enim .Egypti fua lintea glutino imbuta l^uigare atque expolire confueuerunt, 
C OROLLARIVM. 
PorcelIan S conch ? vndefint didar, non conftatmihi.quanquam &Grxci %a « ? /v*vocarunt>vtmo* A 
oltendam. Conijcio tamen hoc nomen eis fadum, a quadam oris fuilli Ipecie, quam parte fui inter U- ereetUw*» 
bra denticulata dehifceme, vel potius altero extremo teftx, nempe acutiore & eminentiorc roftri fuilli ded,£l *' 
inftar quodamodo referunt , n ti» r>oe/« vut iomivcu . r ij nutrafr! r£v t* LvIotuu 
H5<Ac-7»,-n, . vnde 8c vterinos calculos, qui in hoegenere candidi & minores funt , vulgus noftrii 
appellat. & quod figura quodammodo vterum referant, fuperftitioli homines corpori-appenfas vteri 
morbis falutares mentiuntur, h^c fupcrftitio vt & in alijs plerifq; amuletis, luxurie fuperbicq- pretex- - 
* us eft ’<l ua: 1» h ?c & aha ornamenta,ceu valetudinis gracia.auro argentoue incluf a ; collo pendentia o- „u^ZZ’- 
ftententur,efficic: amatorum verius inuitamentain mulieribus, qux venalem luam pudicitiam hachc- liniof*, Ju f» 
aera produnt, quam lanitatis tuendx inftrumentaaut amuleta morborum. Sed redeo ad prooofiunm 
fuper etymologia huius vocabuli. Mulieres, inquit Varro, noftrq nutrices maxime, naturam qua factui- tm ' 
ne funt appellant porcum:& Grarci eadem figmricationecha-ron. fiue(vt Athenxusinquic/delphaca, 
vtcopiolius in Philologia de fue offendimus . Sunto igitur didx porcellanaeJW w * «e» rhyuuj^bv «,•- 
* SI1 ’W u»™, donec alius certiora afferat. BelloniusporcelUn^nomeni purpura detortum videtur 
innuere: Purpurarum teftas (inquit)Itali porcellanas vocant, quoetiana nomine conchylii genus om- 
ne inteihgunt.Fiunt & globuli,quibus fuas preces mulierculxniicuparefolenc,ex teftis maioru pur- 
purarum aut muricum, Galli patenoftres deporceleine vocat. Ab Ennio nominantur matriculi, citate 
3° Apuleicsmter res maiinas:dequibtis,nificouch ? Venere^ fpecies fune, non habeo quod diuinem. 
Aludha eft genus conchyhorii, qux appellantur porcelletae. iic exponitur tertioCanone Amccnx, 
capite de curaapoftematum m radice auns:& tertio Can.cauite de curaafcitx,Andreas Bellunfli* Vi 
dc Vadaha inferius moxin Vmbilicis marinis, item Canone 5. Fen.M.ccad.3. cap. 4 .de curatione fluxu* 
S n . 1S “r’r alhudaivbi Cremonenfis non rede interpretatur conchulas qux adferfi- 
in? , nnn °^° D ^ margarit.feravugo dida,ab vmonum eoiore fplendoreq-, , (namvmoncs 
Hanc 
ocporcellanam ( mttorem : ntUmau* qmuUm *p»d nas a r ?e *to mellam pr» h.xbtt ) vulgo vocant artifi- 
ces, quod mune, s concbx ( quam fimiliterporcellanam nominantjformam habiat,#eUon““ IdSi. 
^ £ 17^1 COdC pjfabus maritus pefegrinis,ltb.i Porcelliones conchas inquit a Pande. - - 
40 dano & Nicolao nominari: dccomedura vcitur murfhina vafaolimex porcellanis maiorib.conchara 
genens fada fuiflc.qu? muricibus quodammodo iimilia iint.conftare ea e terra noftro tempore , incru- 
ttari vero morochtho fiue leucographide lapide, in Italia quidem viliora, in Cairo preciofiifima.fpledi- 
da& tranilucida, ita vt vel exiguum vas numis duobus aureis , quos ducatos appellant, veneat, &c. 
Scoppa quidem Italus 111 Didionario fuo,murrham gemma agatham vulgo didam vel porcellanam in- 
terpretatur.Ge. Agricola murrhina. vocat,neutrogenere numero plurali, vt ipfa etiam ex eo vafa mur- 
rhina dicuntur: & onychis in Oriente fpeciemelle docet: vt eiufdemaliafpeciesapud nos eft Chalce* 
danius appellata vulgo . Martialis libro 14. myrrham vocat fiue gemmam , fiue ex ea poculum , hoc di- 
ftichorSi calidum potas , ardenti myrrha Falerno Conuenit, & melior fit fapor inde mero. Cardanuj Csrl***. 
lib.j delubulitate^umPhnij verba c libri 17. cap.a.demyrrhinis vafis ( JicpreMt, nonmtmhtna ) re- 
y 0 citallet, fubiungit: Ergo quis non videt figulinahx.ell>,& eius generis, quod hodie Proceltanas f Jie 
Jcrtht, non PorctlUnM ) I olemus appellare ?conftant enim &hf ex fucco quodam fub terra denfato, 8cex 
Oriente vehuntur. At noftra pallidiora, & odore C2XQtit>(fpYtc myrrhina a niyyrh&cdore>vslmyYi) idef\ 
tiodorattnomen traxerunt.nam vi Pltr.tut inqtti/, b sv*/is & inodorecomwendativefl. ) & qux exhisetiaifi 
translucent ( transforer tineis quirquifr, wt paller t vnum ri?, Plimtu ) magis probantunfolijsq; ac imagini- 
busplacent:nullumq; purpurx veftigium.Qu£ omnia videntur ab antiqua myrrhinadiilidere. verum 
temporum varietas & opificii, tum vfus hoc pepererunt, &cc. Vtcunq; res fe habeat, & precium , & loc* 
Sc maceria, & modus quo fiunt.eade effe docent hxc myrrhinis.Nunc longo Indix tradu fiunt, maximi 
apud Chinam:hi olim Seres.Fieri dicunturex conchyliorum atque ouoru corticibus : fepeliunturqufc 
conftanti fama in odoginta vel centum annos, quali hereditatum loco.Inde eruta obducutur vitro, n* 
combibant. Succi autem quibus cortices excipiuntur,non fatis notifunt.Pinguntur eu5. antequS vi- 
® crQ ihpcraddatur.Incertum eft an excoquantur ob nitorem ac duricii* . Maiora in precio funt , led mul- 
tum ab antiquis degenerant. Et quam uis ita fit, non tamen minus eft fuperbum his casnare, qui au ratis 
atq; ex argento vafis.Hfc totidem verbis Cardanus. Addiderim ego teftas tandiu fepulusmrxfertim 
loco mediocriter humido,veniimilee(le,ita marcidas 8c molles fien.vt mailalutiaut argillae inftar fit: 
l u big'q;, formari, detornari figlina rota iimiliter poffit.SedMurrhinxPlinij amplitudo nunquaparuo* 
excedit abacos , nec craflitudo fere mflioreft.quaneceifaria vafipotorio.quod conchyliis defofils, aut 
tattq ex eis argill ? non conuenit . eoru m.n. qux arte aut voluntate hominis fiunt, definita magnitudo 
non elt.lnuenin etiam in pluribus locis murrhina cum feribit, humoreque putari calore fub terraden- 
latumriaptdceUe ( non argillam, non arte fadu aliquid)qui effodiatur mfinuat.Sic&cryftalluiiuieniri 
Aa 4 (non 
