lingua. 
Dentes ■ 
De Aquatilibus. 
IO 
312 Vi 
B Cyprinus pifcisfluuiatilis eftKiranides. Cyprini nigri in Danubio capiuntur, Aelianus .Tnlacu Sue- 
rinenfi cum alij pifces abunde, tum cyprini capiuntur. Carpae plerunque non minus lat® quim long» 
jfunt. Crailiores funt qukm longiores tecundum proportionem, Albertus. Carpo pileis eft magnitudi- 
nis mediocris, decem interdum librarum, Adamu$ Lonicerus. In vnguibus egregij accipitris videntur 
efle veluti linea’ quxdamaut fciilurae,& fquamae tanqua in cyprino pilee , Demetrius Conftantinopo- 
lites. A fquamarum quidem magnitudine lepidotus alio nomine vocatur: quas etfi etfyv<p5s , ideftar- 
genteas Orpheus dicat:non tamen neceUeeftalbaseftc: cum de coloribus poeta: lapc loquantur im- 
proprie, & epithetis aliquando abutantur, dixeris autem commune hoc Iquamarum epitheton ellc. 
Squamas habet quali aureas.Authordenat. rerum. Carpa plus ianguinis habet quiim exteri pilees, pro 
fua magnitudine: ideoque minus elfe higidi temperamenti probabileeft, Greg. Mangoldus. Lapillum 
in capite iuxta linguam habet, candidu, durum, ad minimi numilmatis magnitudinem, interdum pau- 
lo maiorem. Habet & in medio capitis lubftantiam quandam maiutculam, craifam, cordis fere figura, 
duram led tenacem & (lexilem dum recens eft, fub dentibus mordentis : tanquam in acetabulo quoda 
repolitam: limiliter ytleucijfcusfluuiat.quem Gardonum vocant Galli. De hac forte fenfit Encelius,& 
improprii lapidis nomine appellanit, his verbis: In carpa: faucibus reperitur gemma feu lapis , forma 
triangulari, magnitudine proportione pifcis, coloris candidi extra,intusflaui. Lingua (vt vocant) fe- 
‘ paratam a palato, in parua etiam carpa duos digitos latain vidi, lingua* in quadrupedibus proprie dida: 
figura: fubfcantia quoque Sc guftu faporeue fimili. vfum quoque eius Sc facultatem guftandi,fimile elle 
dixerim, quare linguam appellari nihil prohibet, neq; enim vt lingua vellit vel dicatur proprie, locus 
& litus facit: cum alia etiam partes litu diueifo nomen idem retineant. Caterum quod apud Athenaeu 
legitur de hoc pifce,TLdSeyA&iT?<JM' \jzjv tus ert a, r, oLft' v t '0 jim avA , Sc Natalis interpres Latinus 
limiliter ad verbu tranftulit, lingua ei non fub ore, fed fub os elTe:inepte didum & deprauat u apparet, 
legi poterat T /«/* $ yiu-fioA * kxtu o toJ ccuocn , oift ' xtzuipT ,hoc eft, lingua no infeiiore parte o- 
ris , ied fuperiore habet. Dentes etia cyprinu habere dixerim lUanu&y-on , «Sv visraVVf**: hoc eft, non 
inore, ledftibcus. intiafauces enim dentes iplius latent, neque vel oculis didudo ore, neque tactui 
im milio digito apparent: iicut & balero,& alijs quibuldam. Sunt autem in maxilla recurua medio de- 
tes quini fere accumuIati,choeradum inftar, litu & magnitudine inaquales, tres maiulculi, duo exigui, 
praduri,caui,fuperficiefummalata, liue plana, obtula, fed lineis quibuldam exafperata, vnus tantum 
& caudidior cateris,& fuperlicielaui eft in mucronem breuillimum faftigiata. Hqc de cyprini dentib. 
ftudiolius tradere viium eft, quod Bell onius nulla eoru mentionem faciat. Carpo & alij quida pifces in 
lateribus gutturis mandibulas habent, fub branchijs,nec vllum in ore dentem, Albertus. vide in Barbo 
b. Cyprino quaterna lunt branchia, duplici ordine, nouillima excepta, Ariftoteles. ego quaternas in 
eo reperi, fed omnes dup lices. Lactes in carpa circa calendas Nouembris reperi turgidulos. 
C Cyprini pifces litorales lunt, Oppianus: gregales, Sc in arenolis locis viditant, Vuottonus. De car- 
pa fertur, quod cum foemina eius grauidatnfefentit,& tempus pariendi inftar, motu oris (ore innuens pul- 
ju ierit, i’t aatnuct parttura » : tu>. cilis-m loco Jemtnis lac emittere ,q>.odf imitta/ufiipiens ore oua pariat injobo- 
lem profatur#, slutkor de nat. rtrunr. ejut gr etpmologiam quoque ridiculam addit , carperam appellari , quod carpens, 
videlicet maji ult (emen, pariat) mafculum excitet, vt lac fpargat: & ita demum eam parere. Eft autem lac 
(genitura ) huius pileis valde Ipiftum. Quod autem quidam dicunt fceminam lac ore fufeipere, ^ 
& inde futura concipere oua, omninolalfum Sc alibili nobis improbatum eft, Albertus. Cypri- 
nos, tincas, anguillas, apuas, e putredine, feuabfque lemine generari certum eft, Cardanusin Varijs. 
Audio in pifeinis feti viuarijs quibufdam carpas reperiri. in quibus neutrum fexum agnolcas , in cibo 
fuaueis. Qiuercndum an hae(intqua?abfque lemine procreantur. Cyprinus , balerus, & csterifere o- 
mnes vadis intrudunt fefe cum parturiunt, Ariftot. Parituracarpaad ripam, vbi tepidior eftaqua, fe 
recipit, & oua emittit, fequuntur autem eam mares duo: qui genitura fua tanquam linteolo oua exci- 
piunt, & ad loca tuta commodaq; educationi feu cuftodix deducunt. Greg. Mangoldus. Cyprini quin- 
quies aut fexies annopariunt:partumq; fy derum ratione potiflimum faciunt, Ariftot. Soli quinquies 
anno patiunt, Oppianus: fexies, Plinius. Carpe noftraHub Iuniuna&ifi Ipiolunio parere lolcnt. Cy- 
prini poftglanin tardiftimeaugentur,ouaqueacditaa mare feruautur, Ouum eorum, &reliquoru eiuf- 
dem generis eodem die, & poft, magnitudine milij fit, Ariftot. Et alibi , Tu folum oua fua cuftodit cy- jo 
prinus, cum eacongefta repererit. Cum autem cyprinus hoc faciat quod 8 c Ariftoteles teftatur , & ex- 
perientia pifcatorum in carpa noftraobferuaturn affirmat: mireris Plinium feribere, biurum folum o- 
mnium aeditacuftodire oua. Carpae cerebrum ad augmentum Sc decremetum Lunae crefeere veldecre- 
fcere dicitur, quod etfi omnibus pifeibus accidat, huic tamen pi at caetcris: ficutinter quadrupedes lu- 
po& cani, Authorde nat. rerum. Cyprinus canis exortu potillimum lideratur, & tonitruo fopi- 
tur magno, fed bocleuiusei accidit quam glanidi, Ariftot. 8. zo. Quem locum Plinius fic tranftulit: 
Fluuiatiliu filurus (glanis dicere atbuv. ) canical? exortu fyderatur, & alias fulgure {tonitruo ) fopitur. hoc 
& in mari ( ifloieies n> hilde mari: fed exprofejfo defluutauUbus hacji rsbens ctg>t ) accidere cyprino putant. Se- 
mini ( Sobolt ) carperse nonnunquam in anno primo natiuitatis niger vermiculus quidam poft aurem ta- 
bificus i nnafeitur: Sc hocfaepius poft Augultum, eaq>. ie * a be moritur, remedium eius eftaqua dulcis Sc 60 
fluuialis, Author. de nat. rerum. Vide in Corollario De vermibus aquatilibus. Ariftoteles ballero& 
tilloni ex fluniatilibusac lacuftribus vermem (helmintha, lumbricum) innafei ait fub Cane : quo illi 
infirmati ad fummum aquat efterancur: & illic iftu (vi Solis) intereant. Lucijs & carpis ( vt ex perito 
quodam piicatore accepi ) peftis aliquando ingru it, vnde tumores etiam in corpore ipforum apparent: 
. carpis etiam fquatrue decidunt, itaque pereunt plerique omnes infecfti prxfertim cuin pilcinaaut vi- 
I ) uario plures coniuiufti fuerint. Carpis priuatim (anguis interdum circacoftas coagulatur,quod vel ex 
coloris, qui alb. ifthiceife debebat,mutatione apparet. Sicaffedi in cibo etiam inialubres lunt , etiam 
£ vulgus id non obferuet. Et hi morbi pnecipue accidunt, cum annus ficcior fuerit, <Sc aquae imminu - 
t$.ln Palatina regione Germaniae,in loco cui nomen aMichaele Sc campo,vel agro, ( Mtcbelsfdd ) in fof- 
fa circa arcem carpam elle, qua:cencefimum vitae annum attigerit, ex homine fide digno cognoui Car- 
pani herbas depafcuntur cumfliiuij audialueos excedunt, Platina. Marera 
