De Delphino. Lib. 1 V.‘ 
32f 
1 9 
• z°x,oitusogi>i n, wpcuvn-, 
I TfiitVTW'. 
#Ai- 
tC' 7 l/C&JI'. 
gienteminvadaimaperfecutipifcem, diutius Iphitum continuere, vt arcu dimilll ad refpirandume- 
micant, tantaque viexiliunt, vt plerunque velanauium tranfuolent vento euntium. Vndequi hieto- D ei ^ h ' mi icm 
glypluris literis res fignificabant, velocitatem per delphinum exprelferunt; quod indicat celeberrima ,nHuro ^ ht 
illa & ora ni Principe digmilima fenteptiaazrfCi* eft, feftina lente,qu * Odauio Augufto adeo 
arnfir.vtnonin Termonibus modo quotidianis crebrius vfurparet, verum etiam epiftolis Tuis Frequen- 
ter infereret: admonens hisduabus vocibus, vt ad rem agendam adhiberetur fimul & induftfhe cele- 
ritas & diligenti^ tarditas. Eadem Tito Vefpafianoadeb placuit, vtnumifmatis infculpferit, que al- 
tera ex parte faciem Titi Vefpalianicum mferiptione proferrent, a tera ancoram . cuius mediu ceu te- 
monem delphin obuolutus compleditur, ancora tarditatem, delphino celeritatem deliquante. Ea»- L b 2 
dem delphini celeritatem comparat lagitt^ Oppianus: 0 
ASA<p^«,- t/l XyiAVjatv «A OS [Aiya KgijijiVisnv 
Pittit uiyJtitAa : , 3 sa@- JuAxrcu/ I ’eHturia\ 
Ab hoc delphini in natando impetu ortumeftprouerbium.^A^rijev^ecSai M*«Mr,delphinum nare 
doces, in eos competens, qui monere quempiam conantur in ea re.in qua cum fit ipfeexercitatillimus, 
nihil eget dodore. ’ ^ 
Veruntamen delphinus etfivelocifilmus&fomflimus fit, adueiTario non caret: amis enim cum eo DeboJliUel- 
pugnant, & expugnant, vt capite de amiafuliusexpofuimus. Idem crocodilos necat in Nilo, vt tradit f hini “ mi “ & 
Plinius lib. 8. cap. zp. Vcruinin crocodilo maior erat pefKs, quUm vt vno edet eius hofte natura con- 
tenta. Itaque de delphini immeantes Nilo, quorum dorfotanquam ad hunc vfumculcellataineftpen— 
i° na, abigentes eos praeda, ac velutinfuo tantum amne regnantes: alioqui impares viribus ipfi aftu in- 
terimunt. Callent enim in hoc c unda animalia, Iciuntq: non modo fua commoda, ver um etiam Sc ho— 
Ilium ad uerfa, norunt fua tela, no untoccafiones, partefque diffidentium imbelles. In ventre mollis 
eft tenuifque cucis crocodilo, ideo Te vt territi immergunt delphini, fuheiintesquealnunjjillam lecanc 
fpina. Supenusanjiotauimus delphinum noniudorlb cantu, fedin toto corpore (pinas omnino nul- 
las habere, quamobrem pro fpina, legendum opinor, pinna vel penna, quemadmodum ante cultellata 
pennam dixit. Sed nonfinecauiadubitauericisqui de!phinum& crocodilum diligentius lnTpexerit, 
qui fieri podtt, vt delphinus dorfi pinna crocodili aluum dilaceret. Nam crocodili cucis mmuseftin 
aluoduraquam indorfo, non tamen ita mollis, vt cultro etiam peracuto penetrari pc/ffit: delphini ve« 
ro pinna non vlqueadeo dura eft neque acuta, cui tamen vim magnam ii celeritate addi non negarim. 
30 Nondelunt qui fturionemmoftrum, veterum efle delphinum crediderint, ob dorfi cult.llata olla, ^ 
quiE clypeqs referant, quibus etiam ligna veluti terta fecari poliunt. A que in ea rententiafuifie Teio vi- s ‘ !,t ‘ cneman 
rumdoifttiIimum,cuiusiudiciuminhtsrebus plurimi facio. 
buerunt. Sed eius opinionis occafionem inde ortam arbitror, quod v i balaena: Tunc, ibi delphini &la- ^elphinui an 
rhis frequentes fint, i quibus balame dilacerantur. Delphinos fima eft, fi pompilum aut vrgence fame ' t r “«* 
aut cafu aliquo deguftarinc, (lupidos fieri fubitb,& viribus defe&os nullo polteanegocio maris teftu in 
litus eijci, inique a mergis, caeterifqtte auibus maritimis dilaniari &abfuini. 
Tricenis diebus latere circa canis ortum, occulcariq; incognito modo, feri bit ex Ariftotele Plinius ^ 
lib. 9. cap. 8. quod eo magis mirum eft, inquit.fi fpirare in aqua nequeunt. Neq; eoo id verum elle cre Occultatio ^l 
40 didenm, nili in fcopulorum fpecubus lateant, in quib. liberi fpirare poflime, quemadmodu m faciunt 
& vituli marini. ( 'isc^r MaffknHsfemit, ) Solent etiamin terram erumpere , incerta caufa, iiltlem autho " 
ribus : fed idoeftro diuexati faciunt, veluti thunni Scgladij. Prte dolore igitur in terram exili unt, cuius 
rei oculatus Tum teftis. repen ipfe oeftrum liue afilum delphino , qui in licore jacebat , inhqrentem. Ide 
eis accidit mugiles veloces admodum perfequentrbus : quum enim citatum curfum inhibere nonpof- 
funt, in terram vfqueimpelluncur. Scatimteilure taifta moriuntur, ait Plinius libro 9! cap. 8; ** Et 
Vulgus pifcatorum ait delphinum balaenae praeire, & iter pnemonftrare, quod veteres mufculotri- D 
putarunt. 
Quem pnfhuam btb . lis inierit flttBus arenis , TJnda fimul mtfer tm vrtasjut deft<tnit. 
Ex eo natum fuille prouerbium author eft Plutarchus : delphini in cetra vis, de ijs di<ftum,qui idin quo 
minus valeant toto conatu petunt, quod delphinus tam ftupendae agilitatis animal terr^cohca&urnno 
nonftmim 
mori eos. 
ex- 
5«o patiatur. Sed hoc falfumdfe docet experientia. Nam foe mina quam diflecuimus, vt eam cum fcecu..,. 
hiberemus, viuadiu iacutt,& delphini viui a noftratibus Lugdunum vfquc aliquando deportati iunt. 
Citius moriuntur fiijldem retibus quibus thunni capiantur, ob id quod inuiti lub aqua recinentur,re- 
fpifacionepriuati. Si fagenanoftra vulgari capiantur, non capiuntur, (forte, nrnn >,,, u :) quia fele effe- 
rendo refpirant. Multo ocyiis moriuntur hftula obturata, quod argumento eft magis per fiftulam 
quim per os refpirare. Ichthyopolxnoftri longius afportare volentes, & vinos fenure, in fiftulam 
vinum inftillant, quod fiftulam non obftruit, fed per eam in os& ventriculum penetrat. & diutius fpi- 
ritusconferuat. • i 
Ferunt eos dignofeere, qui e delphinis deguftarint, illosque deuorare: abalijsveio abftinere, qui 
«unquam delphinum contigerunt vt ederent.tanta beneuolentia fefe mutuo prolequuritur. Tradunt 
4 0 etia m veteres, delphinorum opera homines in pifcatu vfos fuifte. Vuicumex Plinio exemplum prole- 
remus, & eo libentius, qubd in Gallia noftraNarbonenfi folitum fieri nai rat eo in loco, quii Monte- 5><, ‘" hon,in Z 
pelio parum diftat, quique Monfpelienfibusnollris tam notus eft, quam fua cui que domus. Pr te ter ea *" 
locum I-linij i n vulgaribus codicib. con uptis aliquot locis reftituimus operaGuilielmi Pclicerij Mon- exCUn,0 ‘ 
lpelienfis FpifcopiantiquicatisperitilTimi.l.oaiserthiiiufinodi. * ftm Nematifienfi .igroftagnum,! a- 
tei a appellatum, vbi cum homine delphini focictate pileantur. Innumera vis mugilum flato tempore 
angultisiaucibusftagTjiininare erumpit, obfertiauaftus reciprocatione. 
noTTinV ‘ Qua decania protendi non 
ij “ ncretla ’ t l u ^ m olem ponderis vllo modo tolerent. Etiam fi non folertiainfidietiirtempori:fiini- 
j 1 jfolumpandendisretib.ha- 
1 lationem altum pro inus tendunt,quod vicino gurgite efficitur: locumq;! 
1 em effugere feftinant. Quod vbi animaduei tere pifcantes(< oncurrit autem piulcttudo temporis 
gonra, oc magis etiam voluptatis huius auida) totufqi populus i lito, e quanto poteil clamore conciet 
. E e Simonem 
