‘oco etiam liculmen , barbaia,vt opinor, voce, appellatum garum habet, ex inteflanis pifeium, & parui» 
pifciculisatlicrinis , mullis,m<jnuus,ly c!ollomis, autalijs quibufcunque paruis (alitis ac infolitis con- 
iLocut Plinii h, ms, ita vtlit liquamentum ex vafe in cophinum perftillans,& quod re itat c radius retrimentum Alex 
■rjner.ddSuA . vocetur, quanquam (ociorum pro liculrnen legere debere .(ufpicarerjiiifiexfcGittbronon fieret, & Bi- 
thynum ac hsematiumiph profertur. ( Eoo hct-lwen corruptum /j fi conticio pro Uquomtnivt Hermolaut quoque. 
rfptcto frequens ($ 1 .) Quod ad verba Plinij : Nuncfc Icombro pilee laudatiffinuim in finib* 
Carthaginisfpartarine&: cetarijs : ita iane in omnibus exemplaribus quae ego vidi legitur, verum corru- 
ptam le&ionem exifttmo, lic reftituertdam. NuncefcombropifcelaudaulKrnum in finibus Carthagi-' 
nis, & Hifpaniar cetarijs. atq; vtitalegendum putem,exeiufdem Plinij loco lib.j). cap-if. adducor , vbi 
de fcombvis loquens aitsHifpani.fi cetarias his replent; Neq; enim placet quod quidam Spartariam e- 1 ® 
pitheton Carthaginis elte voluntjob fpartiabundantiam,dequaide'mPliniusteftatiir . Quod fi quis 
autem hanc lectionem noB admittat, & tamen coniedurae locum ampliorem concedat , aulam credere 
ScoAtir^rirt . Scombrarire pro Spartarie legendum efle.Scombrariam enim Strabo libro j. ait inlulama noua Car- 
thagine ftadijs 24.fit.un, qu^ a fcom.brorumcaptura,ex quibus optimu garum fit,nomeacceperit.Por- 
ro non aliud quam Sociorurn garum effie opinor, quod Martialis libro 7. arcanu appelhmit.Sed coquus 
mrZ*rt*riS. j n q Clltem piperis confumetaceruum, Addet & arcano miftafaIernagaro,H*c omnia Cornarius. 
Garus ailociorum ( inquit Io. Langius in epiftolis medicinalibus ) futt oliin pracipueex pifcibus,& 
lo.Ungtm. a ij gaandoex carnibus falc maceratis, putrilaginis liquamen . Quamuis enim fal reliqua \ putredine 
. conteruat, ingeniola tamen gufidpfitm ad gari, alecis Scmuri^ liquorem tabefeere multiferam coegit. 
lytcfont'*. Garorum compqfitiones ex fine operis GeoponicotumCon (taurini pr^feribit: quas nos, vtin 
eo opere inuenimus,ij filem verbis, authoris fcilicet Tarentini, ex translatione Andree^Lacunafano- za> 
bis collata ad Graecum codicem jadfcribere maluimus. Sicautem habent.-Quod liculmen ( liquamen ) 
dicitur, fic praeparatur. Vifcera ( • imefhna.vtde ne £ ocateraqHoepfupr* mbu memoratu, aliquagariftectct 
Jl - ) pifeium ( fcombri aut fcari, addit Io. Langius, malim fcauri) in vas aliquod inijeiuntur, vbi codiun- 
turlale: ac fimilitdr tenues pifcicbli, potiffimumque atherin?, mulliue exigui, aut marnides paruae, aut 
lycoftotnfiautij prorfus qui admodum minuti videantur: omnesq; fale pariter infpergunturrSoliq; ex- 
pofiti inuetdeantur crebro & affidue agitando : vbi autem inueterari iam fuerint per calorem ( t;j 
I o. Lantrius vertitin vere. Andreasa Lacuna poftfidie , legit.n. rj Coalet , & ad fequentia retulit )& 
diflblutt , fic ex illis garum extrahitur. Oblongus corbis denfo vimine intextus , in vas pifciculis plenu 
in feritur: gftruautemipfum confluit in corbem, colatumq; per ipfids corbis rimulas colligitur ( vafculo .< 
nimirum aUquo exhauriendum ) quod liculmen votatur. Reliquum vero quodhipereffialcx efficitur, ni St 
XorasW-ni Uft- , y/vfTBf . Bithyni porro garum hoc modo prqparant: Accipiunt (callium, ( -Cornarius 
hanc vocem omittit,) aut maenas exiguas, aut etiam magnas: fin minus, lycoftomos, aut (euros, aut fco- 
bros:aut horum ominum miicellam: quos quidem comjciunt in pifionam lcapham aut ma&ram , m 
qua fcilicet mos eft farinam (ubigere. Catteruro ad modium pifeium falis (ext aiios duos italicos ad lj ci- 
entes tandiu permifeent , donec cxafte pifces fali mifceantur. Quos quidem fic relinquentes node vna 
poftea In fi&ilem ollam inficiunt , Soliq; fine operculo exponunt duum aut triu menliurn fpacio, ferula 
affitantes per interualla. poftea verb operculum imponentes , reponunt. Sunt qui fingulis (extarijs pi- 
feium, vini veteris fextarios duos infundant .(ftepraparatum, bene coopertam reponunt tv varios vfm , anogain 
Germxttpore vocant, h. Lanei * . ) Si velis garo confeftim vti,hoc eftrainime foli exponere, fed eUxare,fic facies : Ac- ^ 
cipito falluginem liquidam ( otAfoiv skxu}» : C ornarius vertit, muriam ftillatitiam & excolatam ) proba- 
tamquefic, vt ouuro,(i illi inijciatur,natet:fiquidem fi defcenderit,nondumfatis fiifficienteinportio- 
nem eftnacfa. Dcin vero in falluginem ipfam infulam noua: olla: canijciens piicem,addensq, origanum 
ollamigni moderato admoueto, donec feruefeat, hoc eft paululum minui incipiat.nonulli (apamadij- 
ciunt,pafteaq; vbi totum refrigeratum fuerit id in colum infundito,eodemq; lecundo 6c teitio, donec 
euafentquam purilTimum, percolato. Quo tempore garum ipfum,ollam qpei culo obturans, reponito. 
Gatiu hem*- At vero Garum pra:ftancius,quod nimirum cruentu ( omuoit «ov ) dicitur, licjpnrparatur. Vilcera Thyn- 
»** • ni,( aut fcombri, additio. Langius) vna cum branchijs , fanie, & fanguine furheienti falisportionein- 
fperguntur:va(eq; aliquo inclufa ad duos menfes,vt plurimum, fic immata feruantui: Quibus expletis, 
vafeq; ipfo pertufo egreditur garum hannacium didum, ac fi dixeris (anguiculum, aut fanguinoletum, je 
Hactenus ex Geopomcis. . 
Sitiori £aru. ]q _ j an gj as ia epi ftolis fuis, eruditis fanb & cognitu dignis, garum non [ociorum,led adociorum di- 
cendum putat, quali afotorum.afoti enim (inquit) dicebantur prodigi helluones , qui cibariorum & 
potus luxuriapaterna decoxerant bona, quare gari cognomen apud Apicium, Plinium ac Martialem, 
ab i e da 1 i cera a. mutilafle credo librarios, Sic ille. Mihiverifimile non eft apud hos omncs.eodcmmo- 
do corruptam fniffeledionem; dcfimiliterapud Senecam. Quid illud (ociorum garum ,preciofam ma- 
mal orum pifeium faniem.noncredis vrerelaKatabcpn-cordia? Quod liaiotorum legendum mcelli- 
« gersduinqticeft, quorlurh attinet feribi ailociorum? 
. r .s Qijod ad muriem attinet, ( inquit idem Langius, ) vt varios cius ;aa lalgsrnorum, vini 5 & lallamcn 
Marte t0{ ^ v p HS>kiaesi fius r pcciesreperio.Primaex aqua coclefti vel fontana, iale& meile vna macera- 60 
/r-mdaJvi - cis.conftabat: qua foluroin vindemijS vina vt fierent defxcatori a, condiebant, curas praeparationem in 
r.e lurXdutr. Cpiftokfte vtni eum felemiftura ex veterumicommcntarijs abunde docuimus. Demunaquavmqcura- 
Altera ad fal' y, it . larjf.rtbit CoUmrlUUh. >z.c .p. zs.l&M. Catocap. io*. Altera vero muri ? fpecies.qua veteres ad oleru, 
‘ c * Ji radicum , pomorum,falgamorumq; omnium condituras vtebantur,'Gra:e» dhyiw w muria» vel 
m * m ' fallilaginem colatam, & alcibus depuratam ( £x<^eopqwH paulo anu »a ulm «kktW nemmammue , &t.) 
Columella verb aridam (& duram lib. u. cap.«. )appellat:quam hac methodo conficere docet.Dohum 
patentilTimioiihcij in aprica parte villaE,quaplurimum Solferuet, locato, (k id aqua ccelefti repleto» 
aut fontana; tumindito (portam iunceam,vel ex (parto plicatam, fale candido, quo muria candi 101 
kat repletam . Cum falcm per aliquot dies videris liquelcere.nec du muriam eife maturam mtellexer^ 
