De Garo. Lib. IV. 377 
tumfubinde alium falem ingeres, donec integer in fportapermaneat,nec diminuatur amplius» quod 
muri? maturitatem indicat.Et li meliorem habere volueris , hanc in vafa picata diffundes , & opertam 
Soli exponito.omnem enim mucorem vis Solis auferet , Sc odorem bonum prxbebic. Eft & aliud , in- 
quit, maturitatis murie experimentum, vbi dulcem cafeum in eam dimiferis,fipefTum ibit, immatura: 
fi vero emerget, maturam elfefcito.Et quoniam ex fale Candido fiebat, illius prxparadoncm,vtex M. 
Catonis libro de reruft. cap. 88. adferibam , efle operxprecium atbitror.Salem , inquit , candidum fic 
facito. Amphoram defrado collo puram impleto aquxpurx, in Sole ponito ibi fifcellamcum fale po- 
pulari fufpedito,quaffato,&identide fu ppleto.id aliquoties indiefacito,vfq; adeo donec fal defierit ta 
befcerebiduum.idfignierit:mxnam aridam vel ouum demittito: fi natabit ea, muries erit, quo ( <j«a ) 
10 carnem vel cafeos vel falfamentacondias. Porro, ait, muriam in labello vel patina ponito in Sole : &c 
vfque adeo in Sole habeto, donec concreuerit: inde flos falis fiet, vbi nubilabitur , fub te&o ponito, 
quotidie cum Sol erit,in Solem reponito. De oliuis muria conditis fcribitDiofcorides libro T.cap.t ip. 
& Athenxus libro 1. Dicitur quoque poftrembmuria,quum de falgamis.carnibus ac pifeibus faleficco &!f-, 
maceratis, illorum madore fal tabefcic,liquamen.Vnde Hefychius , inquit, aVmi» rwvWfyiw - 
munainXenijs Martialis ait: Antipolitani,fateor,fum fiiia thynni : Eifem (1 fcobri, no tibi milfa forem. /, 
Muria(inquitChriftophorus Encelius ) habet efledum falis, 8 c aquae marine: £t Germanis dicitur ‘ 
falt^vvaffer ,vker fa/lc .Efcque duplex, fcilicet: qu?dam eft naciua,vnde fic feu coquitur fal noftrum co- 
mune,vtfitHallisin Saxonia & alijs locis. Quxdameft fa£fcitia,cti mi fcemuscoeleftiaqux fidis parum. 
Hinc fal leue ( imo muria Inunda , & muria dura, vt (up'aretnltt Longius )dicimas, cum liquefit faliniefhim: 
ao «Scecontra fal durum, cum non liquefit. Sc ita probatur etiam obiter fal an fic bonum. Huiusfoecies 
funt,garum liquamen illud ex pifeibus carnibusq; fale mzczrzti^fifeb! u kf^oder pet kel , ( dt harenou He~ 
rtngUck ) vt vocant Saxones. Prgterea huius altera eft fpecies,oxalme,id eft acida muria, ciux fit ex areto 
& aqua marina. Plinius muriam cum garo mifcere videtur, H?c ille. Ego quod Garumipfepucut , Sc 
Germanice^6«ec£.'«incerpretatur, garum efle non puto, fed alteram fpecictn muriar: nosnoftra lingua 
Heringbrue , Urut von htnngen oderdergtachengcfalr^ner ji,chtn : nominare polfurnus . Muriam de carnibus 
fallis manantem, vocamus bttifj oder ftl<z.vv*j]tr . 
Horatius Serm. 2. 8. in principio conuiuij, inquit, fuit Lucanus aper, Scc,- - acria circa Rapula, la- 
&ucx, radices, qualialaflum Peruellut ftomachum,fifer, alec,fxculaCoa,&c.Etmox, Ad fertur fquil- 
las inter murxna natanteis. His miftum ms eft oleo, quod prima Venafri Preflic ceila,guo de fuccis pi- 
fcis Iberi. 
Infedorumgarro legebatur apud Pliniu in codicibus quibufdam corruptis, libro^.cap. 17, Vbi Her- ex Hermolai 
molaus,Scribenduminfocioru;ngaro: partim ex vetuftiscodicib.partim ex Plinio, vbi garum lauda- 
tiflimumin cetarijs, fociorum appellari tradit: item Martiali, &Aufonio, fed &r Seneca. Fiebat hoc 
efcombrisinHifpania,quod & Strabo affirmat: Herculis ( inquit) infula obiacet Carthagini, Scorn- 
braria vocata, quod ibi capiantur fcombn,ex quibus optimum garum conficitur. Cafticr.au erit locum 
hunc Merula prior an Domitius, ambigitur.Iam & aliquot exemplaria R.om?imprefla, non lufedoru 
garo, fed fociorum habent. r 
Gaius Latinum non hauet nomen, vt Aufonius poeta author eft, qui «Sc liquorem fociorum vocavi it. 
Nec icntio cum quibufilam , qui Aufonium id velint dicere, quod non dicit, quafi fociorum garum 
'qo a ppcllauerit antiquitas, vt Grxcum nomen garum, Latini nominis, hoc eft, fociorum, acceffione mol- 
lefceret.ita vt quafi Grecum videri delineret. Non hoc Aufonius intelligit.fed illud : Malle fe , inquit, 
vocare muriam, cum fcientiffimi veterum Sc vocabula Grxcafaftidfintes Latinum in gari appellatione 
«on habeant. Sed quocunque ( inquit ) nomine liquor ifte fociorum vocetur: Iam patinas implebo 
*neas,vt parcior ille Maiorum menfis apuarum fuccus inundet. 
Differt porrhgarumamuriaSralece.quodgarumexextis fcombri , Sc quondam gari pifeis fiebat: 
*nuria cx thynno fer £ Antipolim,Thuriam,inde veri» &Dalmatiam nobilitans. (aqttthocquoqite?arH>ntn 
fyopomeu vocatur, non murta . ) quanquam muria, flue muries Catoni , Palladio, Columelle, non liqua- 
«ienexpifcibus,fedfalfilaginemfa6fcitiamad cafeos condiendos vinaque fignificat.Erat & fuaVeftali- 
u ® muries, vt inquitapudFeftum Verrius, certis prxfcriptisq; rebus condita, vt qux ritualis effet, Sc Halmt 
50 ad religionis qu?fita cerimonias. Habetur & halme dida, Latine falfugo & falfilago apud Diofcoridem 
^ Plinium: quanquam in medendi vfufalfugoh?camunanihildiftat.Habetur& oxalmeappellata,q, 
« aceto & fale fiat.nam gari genus acidi oxygarum appellatum, ipfo nomine fignificatur. Columella Oxalme . 
«xygarum moreti genus facit, & oxyporum quoque dici polfe vult,rationem eius condendi totius ope- Ox^arum. 
ris fine reddit. Videtur id nominis habere.quia cum vfus exigit, aceto garoq; diluitur.Sunt& fuame- 
1 cisoxypora,ficut& hydrogara, &oenopra,& elxogara.alioq elgogaro & ferculi genuerat delicati, 
quod Sybaridcu mifsu in camis appellabat:quonia Sy baritx, quo anno id ganee inueniflent,perij flent, 
autore Spartiano, H?c Hermolaus Corollario 234. Etrurfus Corollariopt,}. Salfugo,idefthalme,ite'- 
que muria vocari poteft: quanquam & aliud genus murix inter lales diximus. A garo differt halme et- 
fTf | lvtru ! 1 9 ’ a dpifces,Galenotefte,pertinet. Garuseftfaniesinteftinorum ipfa. halme vero muries Sc Muria ' 
Co ii m lla S° pifeium inueteratorum,hoceftius falfuminquo feruantur, quam mulieres noftrx vulgo la- 
tUi . UI;iarna PP e lla nt .Hx c a veteribus &fallug°Thafia vocari folita eft: ita condebantur inueteraban- 
thra U d^ > '^ eS ^’ £ l U ' CUn< ? Ue ' n P lUna ^ craticula commode coqiii pollent, ob id e °s Ariftophanes an- 
gc ptunarios & carbonarios vocauitmos , vt arbitror, aleculas. Huiufmodi funt fmarides 
trichie c ^ a * c ^ cs > c l uas & chalcidicas & fardas, & fardinos quoque appellant.item tricliides vel 
vocauic H ^' tiufdem ‘ortis arbitror hepfetosacoquendo nominatos, quos Artemidorus etiam pleftos 
tinum ex alU^ Cti ^“ S P roximsE f unc & thriflx. Ex aceto Sc muria fi t q, oxal me dicitur: ftcut apud Cra- 
nonfoluiife^^ ln , Uriafcorodalme-< ^. iocularern q uarftionem fttiegiyphum in conuiuio propofitu 
«ur.Apudalio 5m vv ta ^ antur * iaU ^ UmUr ^ C: ^ ec * il:a,vtinvin0 P au ^ atimj&cl,mintel ^P' iat * onc P'^ ere * 
«haLucrin Svi “ is ®eracum, vidoribus ofculum dabatur, Hermolaus. EbriaBaiano veni modo co- 
li 3 
Nobile 
