De Gladio. Lib. IV- 
£ius a quo^x^air©- gignendi caftis procedat, minime placet: neque enim apud Graecum audio- 
remaliquemreperitunnequealiudfimilenomenproparoxytonum. namv.W, (cuius acctlfatiuus 
Cum«sprarpofitione in vfu eft>) accentu differt: declinatione, vt quoque 8c hui u fixi odi : 
tufjVKtfui, suKtoac, 8c fimilia, his quidem vtrifque conueniunt, fed in w putum non exeunt. Galeos quo- 
que vocatur xiphias, &^*wr,Wottonus: Mattarium fcihcec lecutus. Canes quidem alioqui ptfires 
de muftelorum genere vocantur,de quibus fuo loco diximus: (quamquam veteres cane potius faciunt 
genus admuftelum: quam contra.) Gladios verb poeta eodem nomine nuncupatte videtitr, quod fi- 
lo militer vt canes ealei (id eft mufteli) exteros pifces perfequantur. Quamobremvc canum nomine ab 
illis, fic etiam galeota:,tanqiiamgalei quidam dicti nint. cetaceosenim galeos referunt magnitudine^ 
robore, pinnarum fitu: cauda etiam lamiam Rrindeletij, qute & ipfagaieorum generis eft. 
CUdtj ptfiis rojlrttm exprcjfttm eff, ad figuram d loan. Cato asfnglo npbitmijfam ( cutw deferipiiomm 
m Corollario p afuimus , ) corptts reliquum, vt d %ondtktio exhibitum eft. 
ii 
/ ■ ' ' • ! 1 ' ' _ . 1 ‘ ‘ * V i ■ . 
Fiut etiam marinus canis carmine Homeri celebris, cuius frufta Romij thuriani pulmenti nomine 
vendebantur Rutilij Rufii itate, qui res gcftas populi Romani condidit, Mattarius ex Hermolao. Ma- 
■ tinus canis eft (inquit Athenaeus interprete Hermolao } cuius frufta Romx Thuriani tomi fiiiepul- 
* menti nomine vendebantur trib. obolis in libras. Hoc &thurfionem dici foli tum affirmat Latina lin- 
gua, fuauiffimum id ac lautittimum prodendo. Galeoten&r Xiphian quoque dici ab aliquibus hunc pi- 
leem video, ex Strabonis Plinij hoc in loco lententia. Forte vero thucianum vel thurionem didlum 
quis putet aThurijs oppido Italia:, ceu illuc primo fit conuedtus e Sicilia, vbi frequens eft. De Thur- 
fione delphino fimili,&roftratovt canicula, dieftum eftalibi, vt inde forfitan &r huic nomen datum fit, 
Hermolaus in Plinij librum 31 . cap. vltimo. Et in Corollario, vbi de fibro quadrupede agit: Hic&i 
Plinio Tomus Thurianus, vteeo quidem primus coperitte fufpicor, appellatus eft. AthcnfttS &Thu- 
rionern fiue Thurfionem dici obfonium hoc Latina 1 i ngua fohtum affirmat, fuauiflimu mque id ac lau - 
datimmum fuiile. Dictum (huncpilcem) & fcyllam, & lamiam & carchariam quoque arbitror a non- 
40 mullis. coni e dtari liceat aut cum e ile thurionem, quem nos vulgi (turione appellamus: aut quod 
verius exi ftimandum eft, ab eo quafi delicato &rcupediariopifce nomen accepillel Notandum Arlfto- 
teli aliud quodammodo, fed affine tameh genus videri fcyllam, & canem marinum, Hxcille. Ecmox, 
cu m &prxdi(ftospifces nominaffi t, Sc phocacnam: qui Latini a Gaza tirlio fiue curfio vertitur: in Pli- 
nij codicibus torlio: fubdit: Aut fi nomjdem omnino fune pifces, quod & ratio nonnullafuadet, certi 
«miles fateri eos necette eft. Nos dc fturionc longe alio pifce in Acipenfere fcripfimus. Lamiam quoq; 
Vel fcyllam aut carchariam canem,fuidiuerfiquei gladio limul&fturione generis elfe, ex ijsqiixfupri 
Canum pifriumhiftoria fcripfimus, liquido conflat. Tomus de parte feu fegmento pileis proprii 
dicitur, fed totus etiam pifeis gladius fynecdochice tomus Thurianus dici fortallls poterit,vt Cybiuni 
^ falfamentum eft a cubi figura dh£him, ! & pifeis Oppiano. Rutilius Rufus a pifcatoribus pro- 
,?o ? n J S ’ tribus obolis minam opfonij, & maximi Thuriani didfci, eniebat. Eft autem hcc pars marini canis 
appellata, At hensus.3o/W?> xiphias pifeis, Hefychius, & Varinus. eft quidem Hoc vocabulum 
1 huriano confine, vt ab eo corruptum videri queat. Gladius a noftre xtatis Greeis etiam recti Xiphias 
Appellatur: Maffilienfes pifcem pifcem imperatorem noroinimt, quodgladium velutiimperQtores pi- 
ttl g crac - Iidemq ; alium pifcem Spatam exeo appellant, quod eius caudagladij fpcciern fimilitudlneq; 
gerat. Itaque cum audies inprouinciaNarbonenfi nominare Spatam, non cxifllmes e/fe, quem Itali 
patampif cem appellant, fed alium hunc, quem modb dixi, Petrus Gillius. Gladius eft pifeis quem 
°~ r ^ tes mi litem vocant, Albertus, 
■ ' f barchoram, id eftteftudinem marina'm,atiteius fpeciem qtiandam vulgo militem vo- 
, rticnbit. Roftri quidem enfiformis in hoc pifce tam euidens eft nota, vt ab eadem in dnierfis linguis 
g Q s ° A metl ci eadem fignificatione fic fadlnm. Xiphias Grxcis, Gladius Latinis, Spodii (profpatha) Italis, 
^ errnan ’ s » ^chvverAejihht Anglis. Bellonius gladium apud Cenomanos Gallos ardeam ma- 
Oce* 0 ^ to,inar * fcribtt,k roftri fcilieet redta produ db' longi tndme. quare cum aciun etiam pifcem iri 
Apjrfl« n cin Iacd Suerinenfi & alibi) roftro ardeam referre dicant qui viderunt, 8£ 
Ardea mari 
Acue. 
guis, m af C,S n . on di ®roilem efle, fed non longiorem cubito, idem vtriqiie nomen in vulgaribus lin- G r**m*r. 
differar* ° US duntaxat & minoris exprettodiferimine, attribui licebit : quod tamen, cum totboenete 
finthiac * n ° n . p!:o ^ 0: prarfertim cum aliaeCu-umnominapropria habeamus. Eft&grus marinus hi Co- 
tendum anf Ulj < l l * indec ‘ I y' P e d’J magnitudine, cuius caput & os gruis alitis firhUitiidinemgentQux- 
(i Xiplri fv ^ tl0c l ac pifeis gladio cognatus fit, non vere cetus vt Rondeletius pingit. B 
ad Oceanum 5 anub ‘® ca P»* Aelianus duobus in locis refert. Iri Damia , in lacu Sit erinenfi, Sfpafirfn 
e ftltalixnr jerma «icum tiotifEmi funt. Capiuntur xiphia: circa Zephyrium , quod extremum" 
ff - P moJltona > Spai tiucntu anautis hodie nuncupatum. Noftra quidem (ci-e* RpwSttimitslixj 
