De Harengo Lib. IV. 
4 °9 
Condiuntur.&inmuriafcruantur. Alios modice falitosfufpenfosque in Fumo exiccant. Illosha- p 
rengos albos, hos nigros Gallice forez appellantrfiuc harengos nodturnos, vela nigrore, vel quiaqux 
no6la fit capturafelicior,& iis diutius feruandis accommodatior meliorque iudicatur. A 
Citiflimeextraaquammoriuntur,obmagnambran<.hiarumfciirurarn. C 
Pingu' (unt& mollicarne.Tamfuntaloitsparuisthrattisquepamisllmiles, vreas in craticula co- F 
&as,butyroqueimmer(as Normanis apponi hibens,eisimpoluerim, credentibus harengos elfr: adeo 
figura, fapore,fpinis fimiles iunt.vt vix difeerni queant, nili ii diligenter ani-maduertentibus. Sunt ta- 
men harengi dorfo Ipiiliore, maculisque carent, quas alofx parux habent. B 
io Quare vehementer errat, qui mediterraneo mariharengos nafei aberit , fequeRomxvidifle in foro: 
nam iormxfimilitudine decipitur. Qui enim harengi fpecie, non folii m Romae, fed etiam Mallii ix&r K 
Venetiis videntur,harenginon funt,ledthrattx parux, harengis & fardinis adebfimiles , vt eas pro nanenuntur 
harengis facile accipiant etiam Galli, quibus hinotiilimifunt.Sed his notis diftinguuhtur. 7'hrattis & in \le 1 h 1 . -r31 - 
alofis ipinxmultoalperiores ventrem firmant, harengis minus afpere: quam ob caufam fi paulo diu- K coma>t.& 
tiusalleruemur,d:lrupto ventre inteftina procidunt. Prxterealpinxin his tenuiores,5c edendo minus a 
®ole(lx,in alofis &thrattis&chalcidibus multo moleftiores. 't:pfee: '-me.f 
Bello N iideHarengo feriptain Chalcide fuprapofui. /impurat, nos 
in Alxuiadt- 
C O R O L L A R I V M. yf.»™») 
f frrlhihiiib. 
Belgx MenapiiS: Germani aleces vocant pifcesquofdamfaleinueteratos, harengas di£las,dupeis 
fimiles, Ma Larius.Ga/.a maenas diueafos pifces ex Arillotele aleces interpretatur. Au chorde naturis re- 
rum-^' Ifi Jorus,deinde Albertus &c imperita pofteritas barbaros authores fecuta,alec vela lec pro ha- 
rengo dixerunt. nos t,crmanicumnomen ad Latinitatem deflexum vfurpare malumus, quam antiquo 
alecis nomine longe aliud fignificante,(vc in A. elemento, 8c in Garo copiose do uimus , ) abuti. Ger- 
m3niplerique /7 1 . icribuc Sc efferunt, e. obicuro,& ad a.vclx accedente:Flandri Hwm 4. Galli alpi- 
ratioue,vt ixpe i olent, omi fla, pera.vnareng. Vnde Latinum vocabu um aliter formantjafpira.ione 
vel addita vel omilla & fecunda ly liaba per e. vel per i. fciripta:t;rminatione vero alii mai sllina, alit fce- 
minina,arengn,aringa, 1 ‘annga,Arengus, Harengus Egoquor.iam Germanicam di&iooemelleagno- 
3 o cc >& Gallos quoque k Germanis accepifle,Haringus vel Heringus fcnbendum putarim vt& genus 
ma(culmum,quo Germani proferunt, feru et ur,& orthographia reliqua magis luam originem fateatur. 
A ren 11^ m IniMtmip D,an nne Jiv!» ... KLh. J. 'il ! » r /** . . 1 /V T. ' . . .. 
* nim Gallis eft ordoiad qi.am vocem accedunt no (lix .7» -ey, er» ranrk. Ego potius a Grxco -frip vp$ de- 
{erim,quod i aliam, tum figuin at:t in fp iri tum conuerfo,vt haringus quafi harichos, id eftt.richos 
appelletur.nudum enim fallamen i genus vfiratius per omnem Germaniam reperias. quamuis autem 
proprie m?A%r. pai tes iplae pifcium ma iorum concitorum falfq & inneteratx nominantur , tamen ipfos 
quoque minores pilees inueteratos eodem nomine venire , in Salfam nitorum mentione offendemus. 
0 t ari| agapi(cis ex Cimbi icis ac Dacis A: Noruegix Boruffxque lictoribus ( ■) -re .t»4 Germ pe - 
tipe.*r)v ahs inclutus Ia e conditus:aut fiile fumoque inueteratus,tum h aringapaflii, Germanice 
*V e ' ( -sinBt ^_7 n n , Saxone» )appel latus , cfotibus aut iuortulis impolitus ad nos' perfer 
appellat 
- If — portuusimpoutusaar.ospe..-. 
ur, oannes Langius.Arengapaflafeu infumata,Gennanic«l n . Aliqui ruicupam 
ne C1 .° quo idiomateappellant. Areng-t mtiriata,«»'J® ck*he •«?,*« 'Bj> : :.hertng. Arenga macerata e *, ve- 
ipofiti 
I* p.eritirathe /q?,Gc. Fabricius. Illyricum vel Polonicumeius nomen ellS’ed/» vel Sliedz. 
vfrmPlatanii Shedz Sigifmundus Geleniusin Lexico fymphono Germanicum nomena 
te |\ co x &-- deducit, quod ego hoc tempore apud nullum authorem inuenio.Et rurlus hxc qi atucr in- 
>ni ecom P on ^»Hd aca Latinum,// Germanicum , a»**.)' Grxcum,Herynklll, ricum vel fohe- 
Med tn f lie,l0niUS '^ arac ^ um dominari docet ab Epirotis (eu Albanenfibus hodie pileem qai Agonus 
° ^ 10 ani dicitur. Angi is harengus dicitur .r/ ffiry^,vei ,u> //cvt'v«r:al.i - .geminato He*r% ,1. Infuma 
uuh Vei 0 jr^ y/ ^’ Jcoloreruf,eo -Qii i P‘^ cem bunc Anglice adultum dumtaxat //’«>»' vocant :p ir* 
p Us ^ 111 a d h u c , Sgrat : mediocrem, Pjichvrd^aWnntaT.non enim gtate catum hi pilees differunt, ied pror- 
^lerla funt genera,vt i oannes Caius nos admonuit. 
QermaD* LIS ^P er P aruus ’ n occiduo mari , quod mediterraneum eft inter maiorem Britanniam & 3 
dran.ecu ut hor de nat. rei um. Longus t ff palmum, ( dadrantef .adnns ifU<dem t»x vneptt ■*»'> m e 1 <r- 
Fiaciain Tl \ veljH ' !t ' ,y ) maxim c abundans in Oceano circa Galliam , Angliam , Germaniam & 
*^ad nos Q cea, fi partem vel fitium nominant Germani, ex quo harengi capti copio- 
Harenoad 1 * t \/ n ^ : 1 i r '^ arCn S a * 0 ,, S‘ tuc ** ri * se ^pf;dalisaut fpkhames, obefqis pifcicnlus, Io. Lang us. 
€o Suerim, e *, a "dix didi pifces, paruis alofis fimiles (iintivid ein Aoua metnbrade Rondeletii. Lacus 
oucrinu lv 11 r uumts luiu; viaem noua monuuur lsuuuchlu. asus 
& Murena 3 H f ns,non P r °c u l Oceano Germanico, gignit inter ceteros pifces ha'ecem , ( barengutn,) 
teisfn lu , m p u S°Oennaiiice di6las(yI/.?>-e?;e?i)haIeci(harengo)fimiles,fedal 'quanto minores arg -n- 
Noruegj a i ^ ,c,lr ” e da r a& : friabili Simon Paulus Suerinen fis. EffAr M •>". pilciculus quidam vilis in 
emoritur’ ^^‘tudine harengi. Octiliharengoru m nodle lucent inftarluminisique vis cum ipfopifi e 
rei iteinn °> < ’ C nat ’ rerum> Audio harengos receus captos per al. quot etiam ci spoffeaanofhi 
»»« n .4 ° C u S lc g ac im natantes, ventribus verius fumrr.um equorobuerfis,t.mcumdele( -jt 
telucere 
fii» 
ilibus etiam Gacil r . c * nc ^ G t ud )fp’endorem emittere, vt mare fulgurare videatur.Iraqueno- 
fitfimS natantium a X P cnc * 0,:ca P‘^ :ato ribus deprehenduntur. Agmen huiufmodi ha.engorum Jen- 
Albertus. n 2 il vocant ^^«A.Piitiseftfqaamofus.uccaiiudinteiiiuum habet quam leiunum. 
Min 
Fertur 
