412 
De Aquatilibus. 
Lib , ) 
Libro 7 - 
Libro j. 
Cap.14. 
tui apifcatoribus extorquereA folis Graecis huius temporis didici 1 reirra^ov hodie vocavi: exteri omne* 
anonymum elle dicunt ob raritatem, & pro mana vendunt , aquo tamen plurimum oculorum magni- 
tndine, corporis latitudine,colore differt. 
® Hepatus pifcis eft pagro fimilis, oculis maioribus quam pro ratione corporis , vt melanurus, colore 
obfcuro,feu ex caeruleo nigrefcente, pinnarum numero,fitu aculeifque pagro fimilis , latiore,maiore- 
quecauda:nigramineamaculam habet, melanuri modo:ad quem )alludit is, quiapud Athenxum 
dicit fe bilem non habere,vt nec hepatus habet, feque ex iis elle, qui LUAxviTwyo, ( u*A*u7H7<;)funt.Den- 
tes non la£os,rcdrotundos,acutos,lerratos.ventriculum magnum cum appendicibus quatuor,intefti- 
natenuia,hepar album line felle,cor angulatum, branchias quaternas vtrinq^, in cerebro Iapides duos. 
A Hunc pifcem,quemproponimus,veterum hepatum elle, notis omnibus diu multumque conhdera* 1 ® 
Verum fodare tis,& cum aliis frequenter collatis,mihi ipfe perfuadeo,& xquos rerum xftimatores mihi alfentiri co- 
hefatiim. gunt notx omnes, hepatoa veteribus triburxiquarum nulla omnino huic noftro pifei repugnat. Pri- 
mum pagro fimilis elfideinde colore eft nigro, poftremo fine felle : qux tres prxeipue funt hepati notx. 
Quas ne comminifci videamur,audiamus Athenxum de hepato loquentem : Diocles hunc ex faxatili- 
busdredicitjSpeufippusautemfimilempagrohepatum. eft autem folitarius.vtait Ariftoteles. carne 
vefeitur, ferratis didentibus , *%%<*.% °^ axn ( Vuotso nm nefito ejua ratione dubitat an Itgendum fit *.ew a«o'$«v;:)co- 
lore nigro, oculis, habita totius ratione, maioribus, cor trigonum, albuny. Et alio in loco Athenxusex 
Archilocho fcribit eum felle carere:ex Hegefandro duos lapides in capite habere. Huc accedit , quod 
paucas ventriculi (y^perwe evea vertruulu <*■ jappendices tribuit Ariftoteles, ficuti in hoc quatuor tantum 
Lib.z.dehift. inuenimus,vt prius eft dictuin.Quodfolitanus fit.idipfimetpifcatoresfatebuntur, qui & raro vel po- io 
sntm.caf, 1 7 - t j lls min q Uam multos fimul capiunt. Quod carnuiorus.oftendunteaqux in ventre &intellinisrepe- 
riuntur.Dcntibusefieferratis,colore nigro, oculis maioribus v-kc-fla. ipfa docet. Qubd cor angulatum 
habeat, hoc illi cum multis commune efhQuum vero album elle dicit, mendum fi. belle opinor. Cum 
enimincordemaximeabundet.&perfedliuscoquaturfanguis , ne in candidilfimis quidem pifeibus, 
album die poteft,nifi partem fupremam cordis accipias , quam txvXov sp\i€onvot>itir, vocat Ariftoteles , de 
qua fufius libro certio.quare legendum die puto frag Atv/tJi.huic enim pifc i hepar ellhuiufmodi , vc 
prius diximus. 
Hepitit eoior. ^ed argutus quifpiam fortalfe hic obftrepet,& nos noftro iugnlabie gladio. Cum enim, dicet,in hepa- 
te fanguinis fitofticina,curnon rubrum erit, vt cor, vel qui candidum dici poterit ? Animaduercendum 
eft hepar in pilcibus nonnullis, vt in muftella marina, in afellis,& aliis multis album ab autoribus dici, , a 
noncertequbddecandore,cumniuepo/Titcontendere: fed quod cumaliorumpifcium, velaniman- 3 
tium hepate collatum,candidum dici po(Iit,& vt magis exprimamus ex rubro albelcat. qui enim bran- 
chiis fpirant,minufque calidi funt, fanguinem magis pituitofurn &: magis album gignunt , non aliter 
quam qui anafarca laborant, quod pituitam pro fangui ne gignant, candidiores fiunt. Quare in illis he- 
par minus rubefcit.Cor vero multo calidius fanguinem coquit,ptrficit,rubrumque efficit: fplenvero 
quia fanguinem atrum trahit, non potellnon rubere quoms languinecum atropermifto. Hxc omnia 
me impulerunt, vt apud Athenxum legendum putem tee^iem Tfiywvssfwf Atvxtt. 
Tifcemvulgb Sunt quipifccm eum qui Lutetixegrefin vulgo dicitur,hepatum elfe arbitretur, ob idfortalle quod 
Lgnfin dittu magno & delicato fit hepate.Sed hoc faifum elle inulta coarguunt: nihil enim illi eft curn pagro feue- 
nonejfehcp*- rythrino commune. Prxterea nigro colore non ell.vt hepatus : denique notis fere nullis hepato fimilis 4C 
eft quiegrefin dicitunquis vero is fit,fuo loco cillendi. 
l< ait ut. ‘ Aelianus vno loco iecorini meminit quem fi ?v*rst Grxce vocat ( penuria enim codicis Gr^ci facit, 
Hos eituvir- vt dubitem )certc is hepatus non eft, quem ex Ariftotelis & A thenxi lententia exhibemus rferibit enim 
baCrteain citantePetro Gyllio iecorinum muftellx fimilem elfe, que ab hepato noftroplufquamd stygmeron di- 
CoroUarie da ft at . li 0 loco ait in fpecubus ( undie uvyjT; 4 Qx Attr : ) abditos latere maris incolas oaes,& hepatos , & 
LdT ea s a pif cator ikusprepontes nominari lolitos.ii quidem quanquam maximi videantur , tamen ad natan- 
• 9. ^/ 3 ■ dum fegnesfunt.non enim a fuis latibulis longe aberrant, imo vero circum ea ipfa femper volutantur, 
infirmioribus pifeibus adnatantibusinfidias faciunt. Et Oppianus libro 1. of!«'fc(*Tov siWranin fundo 
& faxiscauis delitelcere fcripfit.Sitneis hepatus nofter,non facile eft indicare : nullas enim notas ap- 
pingunt, quibus internofeatur. . ^ 
A>> hepatiti Diocles apud Athenxum faxatilem facit. veriitn faxatilis proprii non eft, vt faxatiles pifces appel- 
jaxatdit Jit. lant Medici, qui funt omnium optimi, carne molli & friabili. Hicautem quia carnitiorus eft, duriore 
F eft carne. Recie igitur dicemus cum Galeno hepatum in medio cfiepifcjum durx carnis & mollis: que- 
L ib- 3 -dtaiun. admodum auratam, pagrum,vmbram&alios liuiufmodi. Properatur vtpagrus vel aura m.tsftttumr/ovi- 
facul ItjCtf, vt atsibor esi Xenocrati s, Vuot tonus. 
- ■ , 1 
C OROLLARIVM. 
Pileis cuius iconem adierimus , Venetiis depfiftuseft. Hunc primum hepatum elfe conficiebam, 
quoniam & Venetis Figo nominatur,& Italice iccur quoque figato,quafi ficatum , id e&rjKovnn ( forte ^ 
quod non minus fapidus fit hic pifcis,quam animantis alicuius ficubus paftx , vt anferis aut fuis iecur. 
t fiViit >;' tcctx in<jvy.ct.ctt%jz.,ri /.-arx truuiv orov/jirfityiffariov^ylwotiiiv tjascsuiv , Pollux: ) & figura hepati a 
Rondelctio pofita ad hanc proxime accedere videbatur , color etiam nigricans conueniebat. Sed cum 
nuper hac iter faceret Bellonius,adinonuit,me,pifcem hunc potius elle Callichthyn fuum ( Rondele- 
tius Stromateum facit:)quanquam non fint eidem colores & maculxfidque amimaduerti cum ex figur 1 
<ius,tum quod,vt dicebat,&in Callichthye etiam feribit, folus hic pifeium pinnis fub ventre careat, 
nec aliam parte fupina habeat, quam qux ab ano eft. Rotundior etiam apparet, magisque rhomboi- 
des , quamHepatusRondeletii,aquo&capitisfiguramultumdiffert , &quod fquamis careat , vt 
piiftura oftenditjcum ille fquammofus fit. Superior corporis pars magis fufcaeft,in fnmmo fubcoerur 
