De Hirudine. Lib. IV: 427 
£ruribus,qux Grxc£ vno nominex^Aat , id eft,membra longa appellantur,folum etiam vinculum pro 
cohibendo fanguine facis eft:quod poftero die fohiendum eft:Sique fanguis conftiterlt,abiiciendum: fi 
vero non confticerit,eifdemvcendum eft. Scire autem oportet hirudines non ex profundo fanguinem 
trahere, fed eum qui carnibus adiacet,exugere.Eas aucemin illis vfurpamus hominibus , qui fcarifica- 
tionum incifionespertimefcunt: vel in illis partibus , in quibus cucurbitula ob earum paruitacem,vel 
gibbofitatem&inxqualicatemapta i non poteit. Hirudines auellimus , quando eius fanguinis quem 
arbitramur exhauriri oportere, dimidiam partem attradlamfuifleconiecerimus. Etpoftea vfqueadeb 
effluere permittimus, quoad qui fatis (it,excretus fuerit. Quoniam vero particula tum ab hirudinibus > 
quae naturafrigidx funt,tum ab aere refrigeratur , fouendaipfaeft, icrecalfacienda: fanguinisque flu- 
j o xus non per refrigerantia, fed per aftringentia&emplaftica,vt dixi mus, eft cohibendus. 
DE HIRVDINIBVS EX MENEMACHO, EODEM INTER- 
, prete.Hac non funt in nojirti codicibus Grtcu^tmpteJJis. 
Hirudines locis affe&is applicantur, vel (in )eis qui proximi non pinguibus funt.Nam oleum,eanim 
appetentiam fubuertit.Ponoinanguftiam ft ricti calamiab vtraque parce haud (wgatio abundet.) perio . 
rati, vel per quidpiamfimile,cum aptandae iunt,demitti debent. Earum numerus a duabus magnitudi- 
nibus,loci nimirum &aft'e6tionis,l umendus eft. Auferantur, oleo calido earum labiis iiifufo.f:' Quod 
poftearum ablationem eftluit, digitus impolitus cohibet.Excretionis quantitas ab hirudinum ereftio- 
ao neconfpicitur : fed euidencius eaeciam apparet, fi congregata fuerit, quando hirudines a corporibus 
diuulfie, fanguinem euomuerint.tf Sane loci, quibus aptari hirudines debent, fuperficit tenus fcarifi- 
candifunt:vbi emtnillx fanguinem guftauerint,auidius ipfum appetunt. Aetius ?. 2 i. Galeni verba, vt 
inimprellis noftris codicibus habentur, repetiitr&Onbcfius Synopfeos libro i.cap.15. 
Hirudinum ad extrahendum fanguinem vfus eft. quippe eadem ratio earum, qux cucurbitarum me- AlU 
dicinalium ad corpora leuanda fanguine, fpiramenta laxanda, indicatur, Plinius. Hirudo non eum qui *» genere, it 
inprofundoeft attrahit fanguinem , fedeum modo qui adiacet carni emulget, Campegius. Non hirudinum 
probe igitur forfan Auicennx interpres , profundius hirudines trahere conuertit , quam vento- A 2 i iicat ^- . 
las. Huic etiam pugnare videtur , quod paulo poft Icribit : hirudinum vfum aduerius mor- 
bos fubcutaneos prodelfe , vtfafati , impetiginem &c iimiles. Galenus feribit hirudinum v- 
* °*fum pro cucurbitulis elfe polle , cum tamen hirudines dicat eum qui circa cutim eft fanguinem 
tantum attrahere,cucurbitulas vero etiam profundius, & exuberantem materiam in corpore minuere, 
ih capite fcilicet de fcarificatione. Sed fcarificatio alia in fupcrficie cutis tantum iit. pro qua nimirum 
hirudines vfurpari licetialia profundius adigitur: quod & ante nos dotlifllmus Mnndellafcripfit : qui 
dialogo Medicinalium fuorum tertio, plura de hirudinibus admonendis fcribit,& quomodo earum v- 
fus pro cucurbitulis elfe poflit. Sed vitium, quod admittar feiwel,defiderium faciunt circa eadem tempo- 
ra anni femper eiufdem medicinx, Plinius. quod tamen ita euenire necelfarium mihi non videtur:!! vel 
(ublatafueritcaufa,propcerquam adhibebantur : vel non fublata quidem illa, conucniens tamen vi- 
vius & auxilia alia adhibita. Hirudinum vfus non tam ad nimium in lanis quam vitiatum in neutris vi L 
xgrotis fanguinem extrahendum admittendus eft Incertus. Hoc epithemate pro cucurbitis & hirudt- 
- nibus vtimur ad arthriticas & podagricas affccftiones. nam ferofos fanguiniis humores exugit. facit& 
ad tofos ac duritias, vt inde dilfoluantunFarinx Iceni grxei, floris lapidis Aiii, lomenti fabx nigrx moli- 
tx,farinx lupinorum, fingulorum (extarium vnum. Omnia mixta, & aqua calida fu badia, calida impo- 
nito,& fafciaconftringito. Oportet autem prius arTetlos locos perfundere , aut etiam iu folito iauare. 
Cum vero fafcixcircundatx,madidx ac cruentxfadlx fuerint, pharmacum tollimus , Sc fotis locis, pa- 
ftilloex amygdalis amaris vtimur, & malagmate quod crocum, iridem &ariftolochiam habec. Hirudi- 
num vfum noftro feculofrequentiorem e de. quam Galeni tempore fuerit,Mundellateftatur.docetque 
1 dem non ante quam tempus inanitioni opportunum in morbo aduenerit, admoneri debere: ac ne in 
h*morrhoidibus quidem cum dolor viget: fed in remiflione morbi, vel fymptomatum, doloris , tumo- 
ri s,calorisque,ne materia magis attrahatur. Sanguifugx no npafllm adhibentur, fed iis cantum parci- 
cu lis,quibus propteranguftiamcucurbitulxaff ginonpoirunt,vtfuntlabia,gingiux, & (imiles : anc 
quacexcarnes funt,vt digitus, nafus, Sc fimiles, Albucafis. Applicantur aliquando illis qui venx fedtio- 
nemnonfuftinent. 
Capicndx funtin aquis dulcibus , non putridis, Albucafis. RufFx maximi formidandx vtinferius r.Uaia. 
r ccitaboexPlinio.Indiquidam(inquit Auicennalibro i.Fen.^.cap.ii.) hirudines aliquas non fine ve- 
ne noeire tradunt.Cauendx quarum magna funt capita:&qu<j colore nigro,velantimonium referente, 
ve * virides funt.item lanuginofx,& limiies marmaheigit& in quibus apparent ftrix coloris cxrulei : & 
quarum color llmilis eftalmebacalbum.Siquidem hx omnes venenofxfunt: & excitantur ab eis apo- 
uemata, fyncope,fanguinis fluxus, febris, laxitas, & vlceramala. Vitandx etiam qux degunt in aquis 
S 0 P rauis: quarum limus aluei eft niger &ca-nofus, 8 c qux commotione ftanm turbamur Sc ketenc. Eli - 
gendx autem fiint ex aquis in quibus eft altaleb,&in quibus morantur ranx.nequeaufcultandum il lis, 
qui lirudines ex aquis vbi verfantur ranx, vi tupei anc. Colorearum fit liijjilis colori almes , in quibus 
’• VIr *dicas:& tendantur fuper eas fila duo colore arfenici. Probantur etiam ruflx, rotunda:, coloreie- 
ufn° nS:Etfimiles P aril ^loculIx,vel caud^ muris (imiles:item minute parua habentes capita. Prcftan- 
nus ' n ^ ln q ui bus venener rubetjdorfum viret, prQertim fi ex aquis fluentibus fuerint. Meliores ac mi- 
tulum X '"^ UCUntul,c l a ^ ru g ,c ? ac lineate indorfo fu nt,(qu£ virgulas rubeas in dorio habent.aliquao- 
turanuJ ^ at ^ > ^‘^ ei:tus; )^ eceia<?ie5 ver ^ nigr?j Scriptor de nat.rerum.V arias eligit Trotula. Pr^ferun- 
facilius n ° S maaor ^s,rubuirid es ex nigro , ftriis per longitudinem ruffis in quibus macul^ nigre funt. 
enim & amplius fugunt.minores 8 c nigr$,ne incipiunt quidem, aut minimum fugunt. 
Nn 
Sangui- 
