4 23 De Aquatilibus. 
mparati*. Sanguifugaepriufquam applicentur per vnumfer£ diem colligendae funt,&conftri&ionc( conuerjio- 
necapitte earum adtnf ertoratTdtllunenfis. vtde ne potius dtcendum , compreffione cor poruear um,e/ua velutt emulceatur 
contentus in eis juccue ) faciendum eftvt euomant, donec quod in carum ventribus ineft effluxerit, ii neri 
poteft.deinde parum fanguinis agni aut alterius rei ( animali* *ltenus,*ftt latlie ) ipfis obiiciatui , vt mde 
nutriantur antequam adhibeantur. Tum comprehendantur fpongia, au: aliquo fimili.vt vifcofitas & 
fordes earum abftergantur. Locus praeterea cui apponentur, cum baurach lauetur , & fricatione rubih- 
cetur.Demum cum admouerclibuerit.inaquam dulcem proiiciantur , mundentur, & apponantur, A- 
uicenna.Captardimittantur die & notte in aqua dulci,donec famelicx lint, & nihil in veneribus eai mn 
relinquatur. Euacuandum eftautem corpus mprimis phlebotomia <Sc ventofis : deinde lucetur mem- 
brttm infirmidonec rubeat,& fanguifugxiterumapponenda? , Albucafis. Adhibentur corpoiibus>vt i © 
fuperfluum fanguinem exugant.Sed quia etiam venenof a aliquando fugunt, & timendum eit ne vene- 
no lnfedki lint, prius in olla noua pauco laleafpcrfae fune maturanda: , vt venenum euomant , Sc poltea 
calido fanguine agni parum cibandae, ita quod eoaCpergantur , & poftduas horas vel tres polt hoc cor- 
pori apponenda, Albertus.Sanguifugavrticis ac tribulis pungitur, vt venenum euoraat: fcilicetqttod 
e beftiis,vt bufonibus, aut ferpentibus aquaticis hauferit , Author de nat.rerum.In canna tum haemor- 
rhoidibus,tum aliis venis locisque,commode apponuntur.Trotula locum prius vino lauat, cui liare - 
Vt libentius Vt libentius adharreant, locus luto capitis ( de hoc/cripfimus fuprarn ) linatur,aut fanguine, Auicen» 
< iiirurtant . na.Sidetredtent mordere & fugere , alpergatur locus ianguine recenti : aut fige acum in locis, donec e- 
manet aliquid ianguinisiquemvbi lenierint admota?, ftatimadharrebunt, Albucafis. Sanguine vel po- j o 
tius lacte locus madefiat, Amatus Lulitanus. Adhaerent etiam cauda,non fugunt tamen vt vix queant a- 
uelli.In aqua calida, ( tepida, )& tempore calido, citius ad lugendum fe applicant, Incertus. Dum mor- 
dent & fugunt, dolor quidam, fed exiguus fcntitur.tan quam pungant fim ui & attrahant. 
vt cadant. Cum eas cadere volueris, in fperge cis parum falis, aut cineris,aut baurach,aut fetae combuftx, aut li- 
ni, auc lpongia: combultae, aut lanae cornbultae, (aut aloes tritae, Albucafis, )& cadent, Albertus. Sale 
multo alperfojftatitn remittunt, Albertus. Violenter reuel!enda:nonfunt,ne capita aut dentes in vul- 
nere relinquant. fale afperlo, vel irrorato aceto decidere vidi : cum cinis fruftri afpergeretur. Audio 
polle etiam remoueri pilo equino, inter os fanguifugx & cutem diftridto. ied modus hic minus placet. 
Cum iam repleri lugentes incipiunt, emittunt primo humorem quendam phlegmaticum, albicantem: 
quo Icilicet lpfae mitriebantnr.poftea repletae cadunt. Decidunt iatiecate,& pondere ipfo fanguinis de- j o 
traftar,aut fale afperfae.ft liquando tamen adfixa relinquunt capita» quq caulavulnerainfanabilia facit, 
& multos interimit/icutMellalinum e confularibus patriciis cum ad genua admihffet.Inuehunt viros 
Cauditnci- rt . -dio verfo,maximeque ruftae ita formidantur. Ergo fugedtiaora(fic habent editiones Plinii vulga- 
dtad *' tae.malim fligentium caudas (forfici bus praecidunt , ac velutihphonibus defluit languis , paulatimque 
morientium capital e concrahunt,nec relinquuntur , Plinius. Si velimus hii udines appo litas ear em 
fubinde lugere vc non decidant, donec nobis iam fatis fuxilfe videantur : caudas forcipe incidere ( ■[#■- 
;, amputare, quam incidere, potius verterim(oportet, vt Galenus vel Anr> Jus monet. De- 
bet autem abfeindi cauda cum iam fugere coeperunt, ( quanquam memini caudas iam lugentibus fe- 
clas videre,ipfasque mox cccidilfe, forte quod iam fert p lena- efflent, quare diligentius hoc confideran- 
dum,)non antea, ne apprehendere recufent.earefedtadum fugere pergunt , hepiulcme digitis perna- 4° 
<£tancla:funt,vt non repleantur & fanguis tranfeat. „ . 
Si nece fflariaeft iteratio fanguilugarum, mutare eas oportet, ii p’ ures funt, Aloucaiis. Aceto pei nuas 
aut fale afperfie.poftquam remouens aut ceciderint, ianguinem reuomunt. 
jpetherapia, Confultumeftpoftquam cecidere, cucurbitulam loco applicari, & de fanguine loci patum detiahi, 
poftquamce- vtmorfus earum malignitas(/fy«a: <f 7 )remoueatur,Auicenna.Cum impletae ceciderint, optimum fueiit 
ctdennt. cucurbitulam adhiberi, ii fieri poterit.Sin minus,vt ii locus anguftioreft, abluatur aceto , deinde aqua 
multa,&: fricetur,& exprimatur , Albucafis. lubebat Galenus cucurbitulam hirudinibus remotis ap- 
ponere, & locum per fpongiamfouere, vt fi quid ab illis venenofumreli&um efflet to,!’ : stn At no- 
llrat hirudines nihil venenofi habere videntur,quamobremifta negliguntur,Munddla ^ 
Modatdetra- Cum ceciderunt iam plenar,permittunt eas aliqniin vafe quopiam fanguinem reuomere, vt appa- 
hendi [angui- reat quantum fuxerint : fienifi fufhcere videatur, admouentdenud , locum mterim aqua mediocriter 
»«. calidafouentes,ne fanguu denletur,vt rurfus fugere poilint. Sed quoniam vulnufcula multo por: et- 
iam fluuutjplus.minus pro diuerfis corporum conftitutionibus , non fatis certo ex ea quam re vomue- 
rint hirudines copia, modus coniici poteft. 
vtUnnuU m- Sanguis etiam pofteaaliquandiu fluit , prafflertim ii parum ipfae fuxerint. Quod fi fanguis non coiv- 
hiLe.ua r- ftringatur, galla: combuftae,aut calx,aut cinis, aut tegula laeuimme trita fuperponatur , aut alia ex eis 
qua fanguinem conftringunt,Auicenna.Si nimius fanguis profluat, zegi tritqminfperges, aut gallas, 
& fimiiiaillis ex ftypticis, donec fedetur. Aut ponantur fuper locum medietates fabarum excorticata- 
rum,& dimittantur donec adhareant faba: in loco.nam fanguis fiftitur hoc modo, Albucafis. Sanguilu 
ga in tefta combufta cinis imponatur, Albertus.Poteft & bolo Armetiia fifti , vel aloe cum aquaroia- 
cea applicata. Ego vnam aliquando cum appofuilfem manui experiundi gratia, & mox fale infperfo re 
mouifflem,per horam vnam poftea fanguis effluxit, fed parum ik guttatim. Aegroto cuidam ex crure tu 
mido & vlcerofo hirudines aliquot adhibui, craifo.corpulento & multi fanguinis homini.fluxit autem 
per biduum feni poftea fanguis e vulnufculis,& bene tulit.Mulier quaedam cum nimis multas(cii citer 
X X.fhirudines admouiifet cruri, donec iam plenae caderent ( nefeiebat enim modum afperlo fale eas 
pellendi)& fanguis etiam pofteaaliquandiu copiofus fluxillet, in maximam debilitatem & pericu um 
incidit, crure tamen poftei melius habuit. _ , 
vhi adhibe- Quauis parte corporis adhibentur , venis etiammagnis pro vensfe£lione, in manibus, 
antur. 
