De Hirudine. Lib. IV. 
433 
lemmate Si oculi infeftentur pilis palpebrarum:Nec non & ftagnis certantibus exui hirudo Surnitur,& 
viuens Samia torretur in auia.Haec acidis vngitpermiftaliquoribus artus. Probabile autem eftnonin 
palpebris folum,fed in aliis etiam corporis partibus eandem vim valere fimiliter. Capillum denigrant 
fanguifugae,quaein vino nigro diebus fexaginta( alus quadraginta , vt Af aret lita cjuoejut habet ) computru- 
ere. Alii in aceti fextariis duobus fangu i fugatum fextarium in vafe plumbeo iubent putrefeere totidem 
diebus,mox illini in folc.Sornatius tantam vim habere tradit,vt nifi oleum ore contineant qui tingunt, 
dentes quoque eorum denigrare dicat,Plinius.Idem remedium Marcellus Empiricushis verbis tran- 
fcripfit:Sanguifugarum fextarius duobus fextariis nigri vini mifcetur , & 40. diebus in vafculo plum- 
beo diligenter claufo maceratur , poftmodumcumipfo vino conteruntur hirudines , dcinfole calido 
x 0 capiti derafo,ad permutandos capillos, earum fuccus imponitur oleo, ne dentes inficiantur, donec fic- 
cetur medicamen, in ore detento. Sanguifugas quomodo naturalibus adhibeant fponfa? mentientes 
virginitatem, Arnoldus Villanouanus deferibit in Breuiario 3.6. 
Sanguifugas fuper tegulis vrunt quidam, & mifcent cum aliis quibufdam aduerfus tineas accipitra, 
vt locos affe&os illinant, vt fcripft in Accipitre E. Eafdem in cibo datas per fe,vel cum carnibus , vel 
puluerem ex eis, mutationem pennarum in accipitre accelerare aiunt, AI bertus. 
Hirudo,quod ad profodiam, primam breuem, mediam produtiam habet. Non miiruracutim, nifi H.a. 
plenacruoris hirudo, Horatius. Per translationem vfurpaturpro exhauftrix. Acceditillud , quod illa 
concionalis hirudo a:rarii,mifera& ieiuna plebecula me ab hoc magno vnice diligi putat , Cic. ad Att. 
lib.r. BSe»*atroch$useft Nicandro & Theocrito. Inepte quidam pifciculos Germanis Pf< lien didtes, 
2 0 $Si:*«<appellant,vocabuli quadam fimilitudine, nulla rerum affinitate, nullo veterum exemplo. Bis».*) 
(lege/ 3 StM*)apud Hippocratem in maiore Prorrhetico & fecundo, vt quidam infcribunt, venam vari- 
colam fic nominari fcnbitDiofcorides. mihi vero nomen hoc proprie de ani mali illic politum videtur, 
Galenus in Gloffis.Locus eft circa medium eius libri. Quibus guttur(inquit ) fanguine impletur die & 
node, neque vllus dolor capitis,&c. (neque certa alia caufa)prxcellit,nares illius & fauces infpicito, fi 
forte vicus in ea parte vel appareat. BSi 3 *u'^«i»verbumproeoquod eft hirudines exugendi fangui- 
niscaufaapponere,Anthyllus vfurpat. / 3 Ss»\f iAx^vyytc, homines gulofi, t an quam hirudines epularum 
lautiorum, i uv Idi^oKxgvyym xvimxyyiAT(ov(xKK>}ru.'v interpretatur Suidas ) m!tu> Q otTiiax; cBn h&Trmt , Cra- 
tinus ad Dionyfalexandrum. 
Fluuialis hirudo, Serenusifedpaluftris potius cognominari debebat. Limofa , Pierius Valerianus. tydeta. 
3 0 BS6S\«aU(U£i^ 1 i»^>;f,Philes.45<Aa< l ui*T(®', Nicander.A.i/uvi»-nt,Theocritus. An^xiieymxi xvxvl^gox a^uh.s 
'niTHfou^joio xj esi)'e,<^e,Oppianus de medico hirudines apponente. 
Hirudo quoq; aquatile animal fignificataquxdam habet hieroglyphica, inquit Pierius Valerianus. Icon,s ’ 
Primum enim fanguinarius homo, deinde infatiabilitas per eam innuuntur. Crudeliffimum ! quidem 
hominem,&humanicruorisauidiffirnum,peream(ignificarinotiiiseft , quamadnotare oporceat. Et 
Cimartha apud Theocritum pharmaceutria, non aliter ab amore fibi fanguinemexudum lamentatur, 
quam fi limofa hirudo corpori fuo applicata fuiflet. 
A i Xt UiAOA’ CM ecTfAX. IK, Al/UVXVS tKTtTXV c X @lifKX TreTUXMC} 
Heucnidelisarr> i-,noftro fatu rate cruore. Summae affixa cuti velut hunc fuxiifet hirudo. Verum ea 
etiam infatiabi’i -ftlig mm : quandoqaidemad fudum admota non priusab opere deliftit,quam 
totafitfupramodumfanguinetumefada. quod ita expreffit Horatius : Non milfura cutem nifi plena 
cruoris hirftdo. 
Hirudinaria herba quaedam, paluftris,vtputo,alicubi a Germanis quibufdam appellatur: quadeuo- 
rataoues hirudinibus repletas emori aiunt.Gaili,vt audio, herbam Duue,nuncupant:& fimiliter ipfas 
hirudines paruas,quae in corrupto ouium iecore fiepius reperiuntur. 
Iam ego me vortam in hirudinem, atq; horum exugebo fanguinem, Plautus Epid. c * 
Prouerbiifpeciem habet Horatianum illud in Artepoetica : Non miffuracutem nifi plenacruoris h» 
hirudo. Quadrabit in homines nimium fedulos,& quibufuis in rebus immodicos. Cuiufmodi nonnul - 
los videas,qui cum femel coeperint, nullum faciunt finem,donec defatigati defiftant : nec rationem vl- 
lam habent alieni faftidii,fed fuo tantum animo negotii modum metiuntur , Erafmus Rot. Horatiani 
c »rminis veluti paraphrafin Oppianus dedit his verfibus: 
ii ( 5 ’ ot uv itiitif mAvutj%xv@~ sAx®- x(pios<uv OiSxhiov,rx mifKcv xvx^aviv (vSsJsv xtux 
E Si ytvxq Kvxvo^gox i? E^tjtetk T&fjotdfaoio ^ oof 
A*)VVUo9»| jUSAefcV OUUX.TTt tJ[’ XUTIX.X yVgubtV TU Ku^TSOto: il< icpiAX-iTlU , ttJl’ XViyjim 
E ifffxsv xiuoGx/tvijtyipiv mVv xv i^Jazcvnc E’x^oflcoa/ro)cJAi< 3 £ 57 iV>) uibvcvaiv ouoTx. 
Hirudine bibacior.prouerbialiter ab Erafmo Rot.dicitur. fic Graece fuperius QSnhoAxfvy?. Sangui- 
fugaduas habet filias clamantes, Affer,affer,Prouerbiorum Salomonis 30. Vide in Crocodilo A. inter 
Quadrupedes ouiparas. 
«o DE HIRVDINE MARINA, RONDELETIVS. 
1 lnrna ti Hirudo & marinis ftagnis viuit , eiqu;einaquis ” 
a c i , s nafciturperfimilis.Digiti eft magnitudine.Ceruice 
p p 1 ac diore, cauda paulo crafliore. Os & caudae extremum 
trah-^° 1UmaCet:l k u ^ s h m ili a funt, vteorum adhaefionefefe 
lisvec* ft Cot r s ‘ n ^ e< ^ orumm °docx multis annulis circu- 
eft cur° n aC ’^^^ ur ' orecute< l u ^ ni P a l u ft rPs: quodincaufa 
xunt & r ^ l f a * n §^°hum fe contrahere, nec ita fe colligere poffint , fed caudam tantum Sc caput profe 
Tni„_ e la llnt: -Interna omnia continuo du&uprodudfca&indiftin&a. 
Inlutoviuit, vil:usolet * 
0 1 oneanon eft:pifces tamen lutofi & litorales ea vefcuntur. 
C 
F 
Oo 
In oleo 
