De Hydro. Lib. I V; 
ii • j-i 
Decurtati. 
Serpens autem profilijt fpacio circiter xvi. pedum, non tamen attigit rufticum. Deinde cum {acci ac- 
cipiendi cauta rediret, icrpens denuoineumprofiliens, brachium eius fini fixum cotum /piris fuis im- 
plicauit, (parte caudae adhuc dependente, collo autem credo, )idque comprimendo (non fatis memi- 
ni an nudum, indufio tedumfuiffe puto) adeo ard£conftrinxit,vt veftigia fpiraruni imprimeret, noh 
tamen momordit, nam rufticus ftatim altera manu capite comprehenfum abltraxit reiecitque. Brachiu 
veropaulatim putrida quadam fanie contabefcens carne nudatumeft; & tandem curatas <jger omni 
carne putrida extrada per chirurgum pulchre reftitutus eft.quocanhis in eo brachio bis venam incide- 
reiulfus. fluit autem fanguis crailus & niger. Haec ego aB ipfo ruftico aiidiui , & plurimas brachij cica- 
trices vidi. Serpentem carbonario quem pidum oftendebam . fimilem fuifle aiebat, liem mihi retulit 
1 o ferpentesilliccircaGlattumfluuiumellecumdiadematcflaubvclaurebincajpite:intrare illos inter- 
dum aquam Sc pifces vorare praefertimfub lapidibus latentes, vt gobios fluuiatiles aut alios. Comple- 
ri eos fpiris fuis Iapidem, vt fugapifei nulla pateat, &fic eum capere. In Vngaria (vt narrauic niih i Io- 
annes VitusVngarus iuuenis pereruditus ) reperiuntur ferpentes breues, duorum palmorum lon- 
gitudine tantum , nulla cauda. Vulgb decurtatos vocaht.arqualiper totuni corpus crafluudme.Hos 
in hominem eminus, etiam iaculi indar, infilire aiunt. Veteres quidam ( vt Aetius ) amphisb?nam& 
fcytalam ferpentes, non ex craflis in caudam tenuem abire, fed squalis craflitudin is per totum exiilere 
dicunt,vt netpie cognofcant videntes eas luxta vtramque partem caput aut cauda fine fita. a her- 
ba qua canes a ferpentibus morfi curantur, Variniis. querendum an hsec eadeni quae dracdntium Iit , id 
eft dracunculus. ( 
x ° lam quoniam Aetius acontiam alio nomine cenchriten quoque vel cenchriam appellari dixit, quo d Ce> > chri * i: 
milium colore referat, & cum milium floret maxime vigeat, eadem digrediendi occafione, de ferpen- 
tibus etiam k milio denominatis nonnihil adferemus. Kiyxflr* vcituyyglm, genus tft ferpentis, Sc 
bydrus, Vannus. Nominatur&iiLycophronex.sy^Pij-.ALucano&Pliniocenchris. Cenchrines & s 
maximamagnitudineeft, & leonem vocant, flue quod eius fquammac varijs maculis diftindifunt, * 
(hoc leontbus non conutnii : mji for te Libyci*, ifuorum omnia mernbramgru florebas cyaneo colore Utjhnftu ornantur , vt 
refert veEltanm: )fiuequod cauda eredafe ad pugnam incitat, fiue etiam quia leontim more humanum 
fanguincmexforbetjGillius ex Scholijs Nicandri. Et mox ex ipfo poeta: In maximis caloribus inii- 
dias pecori molitur per montes. Caue quantumlibet magno animi robore fis, neue occiiras, neue con- 
j Q tra hunc pugnes: ne ille te implicatum cauda flagellet, & iugulis vtrihque apertis fanguinem exugat; 
Quin potius fugias; non tamen reda: fed diuerticulis, flexionibusque beftia: curfum retardes. Nani 
ferpentum hoc genus cum reda iter facit velbciffindum eft, cum autem viam fiepius fleditl tardiils fer» 
pit, (propter corporis nimirum longitudinem.) Hinc & Lucanus libro p. 
St femptr rcElo lapfurus limite cenchris : 
Pluribus ille notie variatam tingitur alitum j 
Ouam parui* tinSlus maculis Thebanus ephites. 
Nicander non aluum eius modh, fed totum hunc ferpentem varium clTe canit: In Lemno (inquit & 
Samothracia (fic enim Jfprxti/ptgat interpr etantdr) infulis ficis in Thracio finii , cenchrinett fer- 
4o 
carc^»utrefcit, ferpitque per membraputredo, & hydrops ventrem cum dolore medium circa vmijili- ■ 
cum grauat, Haec Nicander. A Diofcoride tenclirus; *-tyxy& vocatur: quanqua facile Jyxp pro « y - 
Iredo Hiyjrfivw.vel pro a redo Uy^uteiCcribi potuit:quorum vtrumiiis magis probdirim: 
^gineta qui Diofcoridis verba tranfcripfit,wy;^>iVif habet. Cenchiri morfum (inquit Dibfcorides)qui 
viperino fimilis eft» putridum vicos feqiiitur. Carnes antea; vt inaquainter cutem,priturnids, de- 
fluunt. Lethargo corripiuntur, Sc veterno prelfifomnos captant. Erafiftratus ebs iotihere;inteftinb 
^unojcoloque conflidariauthoreft. qujppe difledis ipfis omnesfere partes corrupti reperiuiitur; 
Worfis ab hac ferpente (cV!^‘y^^‘i<>rurmslegbittyq^iV!.)auxiliaturladuc? frudus cum lini femine 
yoUlitus.&fatureiatritaj&fylufeftris ruta: &ffcpyllum tum aphodelo tritum. In potu autem confcftim: 
1 *\ffl‘tuimut hac ex es£pnet* t crfimtUttr legit Htrmu/aus Barbi) Centaurij radicis drachma dui curri vini 
Cyathis tribas, aut ariftolocKiaeradix fimiliter. iteni nafturtiurii *s£gineta. Dtofcertda habet car- 
at »omum, vtrunque tonuentt) & gentiana eodem modo. Hunc in locum annotans Matthiolus : Quamiisi 
(inqui t ) Aetius cenchrum ammoditenappellauit, &acbntiam cehchriren: non tamen proptercacen- 
e ndum eft, cenchrum Diofcoridis ammoditenautcencli.namelfe : quod liic nullam cum illis habeafc 
^°gnationemautfimilitudinem.Eaantemdecaufa cenchrus diduseft, quod maculis perquam mini- 
ls (vt Lucanus eftaiithor) niilij magnituiline, & colore, vniuerfumeius ebrpus refperfum dppaieat. 
Ulc enna cenchrum faniofiim appellat. Serpyllum fyliieftre aduerfus ferpentes efficax eft, maximi 
enchrm & fcolopendras terreftres ac marinas, & fcorpiones,decodis in vino ramis fblijsque. fugat Sc 
* 0 oni nes, fi vratur, Plinius. Bellonius iri Singularibus lib. i; cap. ji. In Lemmo ( inquit ) cenchriti 
g. n °minatur ferpens, cenchris didus antiquis. Apponit & iconem eius, in qiiaper firigulas fqua- 
i*. '^Sulapundanotantur.Vndecenchririemdidu apparet: (Germanici nominare licebit tin^Pun- 
^ Q x ^ r % yem ^ tr pf c hlang ) ficut & tinnunculus auis accipitrum generis fimiliter cenchris vclcenclirines 
cencifrf Vo . catur ‘ Auiumi hiftoria philologiam de tinnunculo. Amtriodytes ferpens diuerfuS 
cubit i” 35 ^ lc ' cur >^ c aud^ niilij inftar duritie, vt tradat Aecius. Ammodytas Actius cerichrias nominat, 
cerchriam° S .* ns 5 ca fiflafiiperiore parte fciffa &prardrira: vnde nomen, inquit i cenchrii: vt 
( cenchres & * US t l u ^ n ’ cenchriam putem legendum, nam cenchritcs , fiue cenchririus , fiue bancr os 
«ftiaculum*” a ^ ui( l ferpentis genus eft.qubd & acori tion,& acOntitem,dc acontiam afpidem, hoc 
iiihbtiie. fmvb C3Dt vt idem volui| : Aecius, ( noftrd tAetij aditio Latina hac nomina non habet, fed caput 
“J F ‘Ver Ut ctnchtitefmc aconita in(cribitur;ntqkt Otofitus qui iransktiontim Latinam cum Grato codici 
i 
kbnhihri 
