45 ° 
De Aquatilibus; 
Angnk- 
IO 
Serpens pro 
fpene. 
O ’<$(( 
jimihttr. 
2® 
Huic dea coeruleis vnum de crinibus anguem Voluitur atta&u nullo, fallitque furentem, 
Conijcit.innuefinumprxcordiaadintimafubdit: Viperea infpirans animam, fit tortilecollo 
Quo furibunda domum monftro permifceat omnem. Auru ingens coluber: fitlongx txniavittx: 
Illa? inter veftes, & ixuiapettoralapfus Innecfitq; comas, & membris lubricus errat 
Coi ubrum in finufouereErafmusRot. dixit, translato Grxcorumprouerbio quod fonat, oepuofra 
rgATrtuiot Averv. 
A n c v e s aquarum funt, ferpentes terrarum, dracones templorum, Seruius in fecundum .dineidos: 
vbi poeta cum primum angues nominairet,eofdem paulo poft ferpentes nominat.Sic &j£neidos fepti- 
mo, caneris de A ledone furia, qux ferpentem in linum Amatxiniecerit: anguem primum appellat, 
deinde colubrum, Sc viperam, verfus poetx paulo ante recitaui,ad finem eorum qux de colubro fcripfi. 
Exhis&alijs quxiubijciam tellimonijs, anguem nomen genens dleconftat , Sc vt ferpentem, magis 
etiam quam colubrum, contrahitur enim aliquando coluber ad ferpentem domefticum, vtindicaui 
Anguium genus eft quod in aqua viuit, hydri vocantur, nullis ferpentium inferiores veneno. Plin. Eft. 
etiam ille malus Calabris in (altibus anguis, &c. Vergilius de Cherfydro. Gaza angues tranftu- 
lit (de hift. animal, lib. i.) vetus interpres ferpentes. interellautem. nam ferpens eft nomen generis, at 
anguemValeriuslib.i.proferpenteinaquisdegenteaccepit. Sed nimirum angues in genere pro fer- 
pentibus dixit more oratorum, Niphus. Sed melius Wottonus, vir circa vocabulorum «Sclinguaru pro- 
prietatem longe praeferendus Niphojlerpentem, anguem prolynohymisaccipit. Serpens, in- 
quit, nonnunquam vnainfpeciemfignificat. Plinio lib. zp.ferpentis oculorum dexter adalligatus con- 
tra epiphoras prodeft, fi ferpens viua dimittatur. Nec aliter apud Grxos t pro vna fpecie,fcilicet vi- 
pera accipitur: vt apud Oppianumde murxnx& ferpentiscoitu,ideft viperx. Anguis generale nomen 
non minus eft, quam ferpens, vt apud Celfum lib. <j. Serpentium quoque morfus (inquit) non nimium 
diftantem curationem defiderant.quanuis in eamul tum antiqui variarunt, vtinfingulagenera anguiii, 
lingula medendi genera prxeiperent : atque alijsalia. Item illud ignorari non oportet, omnis fer- 
pentis iftum Sc ieiuno magis nocere, vtilillimumque eft, vbi exanguibus metus eft, non ante progredi, 
quam quis aliquid alfumplit. Et alias frequenter anguis vnam etiam fpeciem, vt apud Plinium lfti.zp. 
cap.4. ( de angue Jiicro <tAL(inL- py, ejuem lorum 1 ferim mox rrctabimst.^ J EI e c i Ile. Nospleraq; anguis nomi 
nede ferpentibus in vniuerfum proditahic omittemus, ad Serpentium hiftoriam differenda: refere- 
mus tamen aliqua, vt bonos autores hoc nomine pro genere vfos nemo dubitet. Baculus quo angui ra- 
JnguiiAefea naexcullafit, parturientes adiuuat,Plin. videtur autem cherlydrum, aut alium quempiam aquaticum *o 
Uptojacer. ierpentem inrelligere: quoniam ranx fere in aquis morantur. Anguis venenatus non eft, ( inquit Plin. 
29. 4.) nifi per menfem luna inftigatus. Sed prodeft viuus comprehenfus, Sc in aqua contufus,fi fouea- 
tur ita morfus. Quin iSeineife ei remedia multa creduntur, vt dicemus, Sc ideo jEfculapio dicatur. De- 
mocritus quidem monftraquxdam ex his confici t, vtpoffintauium fermones intelligi. Atqui anguis 
^Efculapius Epidauro Romam aduedlus eft, vulgoque paftitur &in domibus. Ac nili incendijs femi- 
na exurerentur, non eilet rcccunditaa eorirtn reiiitere, Hxc Plinius. Serpentis hoc genus per excellen- 
tiam anguem vocatum exiftimo, quod folusiEfculapio fanitatis numini facerfit, merito quidem cum 
folus fere inter ferpentes innoxius & homini tradlabilislit. Huncegoelfe conijcioquiin Italia, prx- 
fertim circa Bononiam Ange, vel bilfe Ange, vel biife fimpliciter vocatur, non tanqua angelus, vt qui- 
dam putant, fed interpolato anguis nomine. Alijancca(vndefortaffis& Germanicum nomen f^de- 
tortumeft,fiueeiufdem,fiuefimilis ferpentis domeftici) vel antza proferunt. Serpentem aiunt effe oh- 4* 
longum, colore fu bluteo, morlu innoxio, ab aliquibus etiam in cibofuini. Sceleton eius Bononialo-' 
annes Pellinus Luceniis vir literis clarus & medicus egregius ad me rnilit , & hxc verba adiecit in epi- 
ilola: Hoc ferpentis genus vbiqnefere in agro Bononienfi,multifquealijs in locis Italix reperitur : Sc 
ita domcftice le gerit cum hominibus, vtmultoties in lectis, ab hisqui dormitum eunt (finepauore) 
inueniantur: animofiorefque pueri f^pe finu manibufqueabfconditos gerunt, vt timidas mulieres Sc 
pueros alios perterrefaciant. Per hyemem propter frigus aut moritur, aut(M.//«j) latitat, Hxc tibi fi- 
gnificare verui i, vt eius natura facilius innotefeeret, ferpentemque hunc vere innocuum intelligercs, 
Hxc ille. ExalijsaudiuiPatauij hunc ferpentem antza vocari, excrementum eiusinftar molchi bene 
olere, notam quandam ceu crucis (forte ex fquamarum feu laminarum certo pofitu: quanquam ego in 
aridonihiltaledeprehendi)incapite habere. Is quem Pellinus mifit,longuseftdodramcsquinqueI® 
cum totidem digitis : caput proportione oblongum. 111 ceruice vtrinque du^eminentixparux & inter 
eas locus vacuus apparet inlceleto, nefcio an fimi liter in viuis. Poftremaparspaulatim attenuatur in 
magnam caude exiiitatem. Dentes in maxillis vtrinque plufculi, acuti reflexique apparent. 
Aiunt aliquos vel refrigerij veloftentatipniscaufa, collo eos appendere vi uos,& infinuminferere. 
De eodem Thomas Erallus Heluetius medicus &philofophus in lignis, cuBononixadhuchxreret, his 
verbis ad me fcripfit. Hic ferpentg videmus porracei coloris obfcurioris,& magis nigricatis in tergore, 
prorfus viridis (albefccntis tamen) coloris in parte inferiore, longum, Spueris omnibus circumferri 
line noxa aliqua aut lxfione: quem lpfi vocant bifeiabuona, id eft ferpentem benignum. Videtur her- 
ba paftus, indeque colorem illum adeptus. Mordet iratus alijs ferpentibus, fed innoxie. Vidi ego mo- 
nachum habere vnum, longiorem credo duab. vinis, qnem in nodum implitauit,hoc eft nodum ex eo 
formauit, ndn aliter aefi funem habuiffet. cumque excremas partes caput Ar caudam in diuerfas partes 
traheret, vt nodus magis coiret in medio : ex eaque re doleret ferpens, inflixit caput : & dentes in ma- 
rium monachi ita defixit, vt per quatuor vnlnufculacopiosc eff lueret fanguis: neque vihim nocumen- 
tum lnde confecutum eft, null6prorfus remedio adhibito. Veneni itaq; expers animal exiftimo: quod 
vulgares omnes pueri intelligentes fine metu perlequuncur, Sc capiunt audafter mani b.& toto die in 
fmu Sc manibus circumportant. Reliquos omnes fugiunt & metuunt, vt par eft, perniciofi cu lint. Ha- 
&fnus Eraftus. Valerius maximus lib. 1, Exemplorum , capite S. Triennio ( inquit) continuo vexa- 
ta pcfti- 
Io. Pcllinsu. 
Thcmeu Erjt 
/Ius- 
1 
