»« 
De Aquatilibus. 
tem genere proximo. Vermium quxdam genera & multipedum ex aqua cum retibus pifcatorumfre- 
queiiterextrah untur, Albertus. Ego hyeme aliquando, circa Ianuarii calendas infedtahuiufmodi eru- 
cis fimilia lnfpexirdigiti aatpoUicistranfuerfi longitudine, fenis pedibus , qreforcipatcS , caiidabicu- 
'fprde:anterius,vbi caput &pedesfunt,nigricant:pofterius£ viridi colore fufcafunt.Qusdam ex eis ma- 
iufcula.aHaperparua erJmt. Reperiuntilr maxime locis aquarum limofis, & vbialg.s nafcuntur,prx- 
fertimillxjquarttm vnafceniculum,altera abietem vel hippurim foliis refert. 
deruentium aquarum fcaturiginibus vermiculi quidam innafeuntur , qui alibi ducerevitamne- 
queuntsCxlius ie.io. , . . 
Mira videtur Martii ratio menfis , ( vtdoftifliriHisIuuenisSamiiel Quiccelbergms ad nosfcriplit) 
■qui procreet tantum fcetumin aquis foctentibus,& aliquando fatis claris, vulgo rufticorum (in Gerraa- i 6 
nia)notum : qui lipedibus nudis in illam ingrediantur aquam,vbi hoc genus animalis in fummo aquas 
detinetur, circulum fibi fieri narrant, ad eum vfquelocumquoaquaperueneratin crunbus,eumq; cir- 
culum itapun&um, vt fanguis confluat , & inflammationem aliquam vel fcabiem crura prxfe ferant: 
verumhocfine noxa.AnimalcuIaipfaamenfeappel!antur<*r Me tz. 
'Mufcarum genus quoddam exile publicum inftar,perfummam aquam innatans , e fundo euedum, 
apud nos repetitur: nec puto volare. 
Su nt & Cantharides aquaticx,in paludib. circalacum apud nos,qux per fupetficiem aqua* motu ir- 
requieto huc illuc circa eundem fere femper locum mira celeritate fe traiiciunt:nec in (ummo tantum* 
fed etiam profundius feruntur.Magnitud*me& forma cimices referunt. Crulcula fena habent fiibruffa. 
Vaginse nigro virides, prxfertirn ad Solem, & fplendentes.alas tegunt : fed non penitusrad caudam e- i ® 
nim alarum extremitas prominet, qtnj cum in aqua celeriter feruntur,vt (olent, mirabili candore fplen- 
dorequeconfpicua argentum viuum quodammodo refert, vnde&pygolampides aquaticas (iquisapa 
pellet>nomenipforum naturx conueniens poluerit. In aerem fi prorepferint, volare etiam poliunt. 
W/sfiergugen, Scarabeos quofdam maiufculos, corpore lato compreffoque , Wt 'afftrgttgw appellari audio: qui in 
quarumuis aquarum fundo reptent. 
DE TINEIS VEL SCROPHVLIS AQVATICll 
Limus aquarum vititim efhfi tamen i dem amnis anguillis fcateat,falubritatis indicium habetur : fic- 
uti frigoris- tineas in fonte gigni, Plinius. Hermolaus lampetras vocat fontanas tineas. Ego vero has Pli- 
nii tineas efle puto quas noftri Gjrtty appellant,alibi Gjpjh,, Stabyfen , Mejihe i vel Maejcbtn . & FVajfer- 
fihaberr.ex quibus poftremum tineas aqUatiCas fignificat. Reperiuntur in fontibus, non quibufuis,fed 
bonis & frigidis duntaxat,prxfertim Martio menfe. Sunt autem vermiculi perparui : Sc quoniam con- 
globari conuoluique tanquam in arcum folent, minores etiam apparent,vt fallant aliquando bibentes. 
Colore albicant. Pedibus nituntur plurimis, contiguis per totius tere corporis alueum.li bene memini: 
ab ore etiam veluti pedes prominent:vt multipedes vel afelli aquatici nominari mereantur.Pedes mol- 
liores (unt,quam vt extra aquam ingredi queantrnifi forte non mollities in caufa eft, fed pedum conti- 
guorum multitudo, quos nifiin aqua non facile diducunt. Inaquamouentur & currunt corpore non 
retto aut squali, fed in alterum latus inclinato. Recrorfum quoque incedunt fi bene memini. Cauda 
oblongain aculeum definit. Oculi funt perexilia pundaalba,cum centro nigro longe mi nutillimo. Cu ^ 
potu haufti periculum creant, vt aliqui putant, etiam vits. Ventrem iis qui biberint, inflari audio. Ru- 
fticumnoui qui cum huius gencdsvermem in potu haufillet, mox in ftomacho dolorem percepit: qui 
fump ta theriaca defeendit ad vmbilicum. Medicamento purgatus cftfruftra, quanuis copiose foluta 
aluo. Demum cum vinum abunde bibiilet vermem viuum aluo reddidit , cum iam tres dies retinuiflet. 
Et verifimile eft,nificum potu multo promoneatur ac proluatur hoc animal, expelli nonpofie : quo- 
niam 111 ficco,vt diximus, moiieri nequit:lnimorem autem fiue fpontefequatur, fiue ablutionis vi, ex- 
ibit facilius.Prodelfet forte & terebinthinaaut larigna relina, aut oleum butyrumve copiofius fump t a. 
hxc vt inteftinalubricafierent:illx,vt animal fecum inuoluerent defeendendo. Quod fi quis aut aqux 
aut vinipotumcopiofiorem vitarevelit, minore periculoforianlacaut ladis ferum , polypodio prx- jO 
fertim aut alio molliente alnum incodo medicamento, affatim hauriet. Quod ii non cdferit malum,i- 
dem remedium clyftcrc infundi poterit. A b initio autem ftac im , antequam ad inteftina defeendat ver- 
mis,Itmukotepidxoleiqiie potu vomitum concitandum fuafenm. Iidem funt vermes Gallice dicti 
Scrophulas4quaticx( vulgo Agroueles»vel Efcrouelles:) Aiunt enim multipedeselle.corpufcnlobre* 
ui,cauda refiexarintteniriin fluuiis, puteis, fontibus':&bibi aliquando ab imprudentibus : vnde vulgo 
fcrophulasillas(ftrumasfeuchoerades}vlceratas&cxedentes, fine tumore, ingutture,procedente et- 
iam aures verfus interdum malo,& fauces aliquando penetrante, oriri putant. Hinc & vermibus ipfis 
nomen impofitum. Hoc fcrophularum genus a regibus Gallorum folo cotitadu curari aiunt. Tu prin- 
ceps irenerofiiTime(in quit DionyfiusCorronius in epiftola, qua Aikuarii librum de compofitione 
dicaincntoru m a Ruellio translatum Franci fcoValelio Gallorum regi nuncupat )pl eri ique veteris m e ' &° 
moris regi bus,& inuentis tuendis iolertior,& fanando fortunatior aittiniorqueexticifti: qui non - C* r " 
itilne,nonfuperftitione vlla,vt veteres fecilfe produntur, fed (incera in C h riltu in fide d ndtus , ei u fq ;> v c 
videre eft,fpiritu afflatus duce, tuo coeleftifque dei digito,tot millia Itrumoforum, hoc elt morbo perdi- 
torum, nulli mortalium quam tibi curabilfetiamleuitercoucada fanas 8 c feruas,deorum(quos nni t ‘|" 
tis)infiituto,qui foli quofdam in nobis aifedus amoliri creduntur, Hxc ille. Ferunt au tem omnes Mal- 
liarum reges hac eadem fanandi vi ceu miraculo pollere : eandemq; communicare polle' filio anu fc utp 
hominis feptimo nato, itavtnullafiliainterimnatafit:rd quod aut verum no/idle, aut fuperftitrbneno 
vacare puto. Audio & Anglorutn reges hoc malum fanare lolitos , & qui id fanent legitimos reges exi - 
ftimari. Vocantautemmoibumregis,velmalumregium. Perannum femelaut bis aiunt admitti a 
reoxm hoc morbolaborantes:infpedos prius l chirurgis, qui & morbum huc clle , <Sc remediis ihcp 1 
Sctophuh 
aqimt 
