I 
De Lupo. Lib. IV. 
708 
A AB Pa = pifeis^ Gricisdicitur,qui i Latinis lupus.Hodiek Romanis lilpaflb&fpigola. A Liguri- ^ 
bus louazzo. A Venetis varolo. A Tolis Hetrufcis araneo, ab Hifpanis lupo. A Gallis lubin pro lu- 
pin a lupo. Apud nos pro state nomenclationem habet, minor enim lupalTon , quafi paruum lupum di- 
flSA<WETOf.ldeoqiie appellatus eflAocSlo^quia illi hiat os,&repenteaccum impetu voracitateque 
efcam deuorat,qua dc caufa facile capitur. 
Luporum duo videntur elfe genera. Alius enim varius eft tefte Columella, id eft , cuius dorfum ex al- ® 
B e bociruleum eft, venter candidus,nigris maculis conTperfus. Alius fine maculis, qui appellatur laneus, 
fiue lanatus i candore mollitiaq; carnis, authore Plinio lib.51.cap. 17. Vterque in mari , marinis ftagnis, 
fi imiorum oftijs,& fluuijs reperitur,non qubd in flu uijs naTcatur,Ted quod e mari marinifue ftagnis flu- 
vios fu beat. 
Eft igitur lupus pifcis marinus, magnus, fpiflus.fquamiste&usmedijs, ferratis: capite oblongo, ma- 
gno oris ridu &c hiatu, fine dentibus , vel quiaob oris magnitudinem facile pridam deuoret, vel quod 
ita voluerit natura, vtillipifcibufque reliquis coufuleret.Si enim os dentibus armatum foret, vix pilees 
eius impetum effugerent,ipfeque pr^infatiabili vorandi cupiditate inceriret. Dentium autem loco afla 
habet afpera in palato, linguam oileam & adhaerentem. Operculum branchiarum olleum, ferratu.Blan- 
chias quaternas. Oculos magnos. Lapides in capite.-quapropter lupum in ljs numerat Ariftoreles , qui i 
1 ° frigore infeftancur. Ob lapides enim a frigore Congelantur & moriuntur, cui aliam ratiom! addere pof 
Tumusrquodlupiin fublimi natent, eoque magis frigoris iniurijs opportuni line, maxime feniores.Qua ‘intmz.taf, ' 
de caufa frigoris vi mortuos fatpein noftris ftagn is reperiilt pifcatores. Qui vero in imis & abditis giir • ,f - 
gitibus hyeme latent, tninus a frigore luduntur, nec hyeme moriu ntur,etiamfi lapides habeant in cere- 
bro,vt fol -i,pa£Teres, afelli, coraci nijfcari, lati, vrnbrs,hepaci. Lupus ventriculo eft longo, magno, ma- 
gno,cu aliquot appcdicibus,latis juteitinis & in gvros contortis, pinguedine obdudis. Splene magno, 
rubefcente.Hepate magno , in quo veficafcl viride continens. Locus eft fub fpina dorfi multo acre ple- 
nus. Ad branchias & in venere pinnae bina: funt.In dorlo acuti & inxquales aculei , tenui mebrana col- 
ligati. Caudam verius pinna alia aculeo vnico innixa, tribus vero ea quae eft i podice ad caudam. Cauda 
m pinnam vnicam definit. Linea i capite ad caudam ducitur. Qui minor eft, inlperfas nigras maculas 
jo ^ a ° et >quibus caret maior.(^co« m-noru etiuw nonr»ac«lai,(cdpunbu pxuca niqru oftrnat .) Qui ia mari degit, 
dorfo eft ex cxruleo candido, qui vero in olli js fluminum, totus fer: candidus eft. 
Lupus carne vefcitur,nonnunquaalgat,luto:& fquillis, qua: deuoraca; aculeo quem in frote geftant C 
nipuminterficiunt.Bisannoparit, maximi vbi amnes in m ire influunt, prarfertim in ftagnis noftris. 4 njI/>t.Hl. u 
Hxfunt a veteribus omnibus tradita' lupi nota: , qua ciimprxter gentium fere omnium appellatio- 
maxime conlentientes,luponoftroappofitilTime conueniant, nos lupum verum exhibuifleconftat. ^ 
Fuerunt tamen qui longe fecus exiftimarint. Nam alij lupum eum die tradiderunt , qui nunc fturio Lufim 
locatur , quod lupus Tyberinus long£ omnium pifeium apud Romanos ellet laudariflimus , & is maxi- i turt0 ' 
qui inter duos pontes caperetur. Cuiufmodi ciim fit nunc fturio , omnium fcilicet pilenim qui lau- 
*ioribus menfis apponuntur pracftantilfimus, eum lupum veterum dici oportere. Sed quam vana futi- 
‘‘fque fit hic ratio, nemo non videt. Sic enim quicunque inTyberi delicatilfimi optimique edent pi- 
^-‘esflupi dici polfent.Prxterei noti vcriufque valde inter fe pugnant. lupus enim fquamofuseft,ftuno 
flrinimedupuscarniuorus & vo. acilfimus eft, fturio autem minime. Sed hic quia nota funt, longiore 
probatione non egent. 
Probabilior eft, faba tamen eorum fententia» qui lupum efle arbitrantur quem Latini lucium, Galli 
“rochet appellant, vocis fignificatione in hunc errorem indudti.quia Lucius quafi .\uk(&- , id eft , lupus 
^‘caturieft enim lucius etiam voraciifimus.Sed hoc intereft : qubd lupus marinus fi t pifeis , au t fi in flu- 
reperiatur,huc ex mari fubicrit.teftibus Ariftotelc,Galeno, Athenio, Plinio , ceteriique omnibus 
Vet <-*ribus. Lucius vero fiuuiatilis eft.paluftris Sc lacuftris 
Nonnulli quas trodtas vulgus vocat,cen fuerunt lupos efle maculatos. Quam opinionem duo maxi- Tr <&*<non 
S° ^falfam efle arguunt.Namtro&i vulgo didi (de his enim hic loquimur) inTyberi, prifertim inter e £ e ^° s m *‘ 
u °s pontes non capiuntur:fed harum copiam maximam, fuburbani amnes omni tempore fuggerunt, ‘ u ,et ‘ 
^. te x Reatinis, Sublaqueanifque, &r ipfo l yburtino amne quotidie videntur. Deinde tfoifta in fluuijs 
ontibufque tantum capitur, frigidioribufque locis gaudet. At lupus in mari & marinis ftagnis degit, + 
^ ! Sorifq ue i n i lir i a m vehementer pertimefeie , adeh vt pri frigore emoriatur , quemadmodum iam di- 
^ eft. Quare refutatis his ad lupum verum quem oculis lubiicimus,reuertamur. 
, a 'enus alimentum quodexpelagijs lupis prouenit,fanguinem ait confiftentia tenuiorem gignere, p 
a quod ex pedeftribus animalibus prouenit,adebvt non copiose nutriat,& ce!eriiisdifcutiatiU-.Et ^ 
P u Athenaeum Hicefius, Aa&awtt &x vAC ‘ f,<n > Quum vterum gerit deterior eft, contra e 
g e(f^ ei ° ri ! m piscium naturam. Qui in Agathenfi portu capiuntur,alijs funt candidiores vt di aerii pilees libro r. 
0 vl deatur,no colore folii,fed etia fapore:fnnt enim hi laxiore 8 c molliore carne, lapore minus grato. 
Schi^ ^^ eCum Afii ciuttatemmaximos&plurimgsfuillelupos,authoreftSuidas(car^//*// s Apf?« „ E 
0 taf}e) propter ftagnum influens in mare : gaudet enim hic pifeis aqua dulci. vndeLabraxMilefius ^ t abra* Mi 
jj a UC p l1 '° in ftolidum 8 c auidum dicebatur, quia pifeis lato eft oris rictu, ob id ef ^am coram vnacum ' e ^’* s 
ca ' f erreo ducibus corripit,qua de caufa facile capitur, h riftophanes tamen apud Ath narum la ra- r - 
Vtitur U P lentlffi ^nmappellac: \at£oi *cb rvetTuvl^^v^v n^airKr(0r.Ob aftum fbrtalfe,qit<Tvt te feruet, Ld iz cap-t. 
tum tra f niUS CX > feribit, Lupum pifcem rete circundatum arenas arate cauda, atque ita condi- 
» , « lr * rcte -ldem cecinit Oppianus: 
»' v i7r tiibvsuwmyxn 
tof -AUM 
hiS-gOV) Sotv li^oio % isv , Aut’ it r’dLvlu) 
iAn >tei’id(u@- «vtws 
Vtt i 
Lib.liiAitvn-i 
nav . 
Luporum 
