O 21 
De Aquatilibus. 
.ftxruf kitJ^Twtlv Vr»;*c>-j «SiTfjavWT? b^h eihioHireu , %&(») «* rfy^'iotiBfy,<r»(i.-ft(n 4« fi 
*?4« S« 0/Mlfl*TWfiiioA!T««\flWf. K«| 0P« «t» Jfii» CMT*Sre***> «*’ «f » «V^e 0 nsx^of* 
Qu hitn «rejTHW vwV^xw*', Id eft, Duo alij funt polypi teftis conclufi : is qui dicitur a nonnullis 
nautilus, fiue nauticus, fiue ouum polypi. tefta huius pe<ffinisteftxfimilis,quxcauaeft ,necitavtei 
cohxreat.fxpius is fima terram pafcttur , vrtde fit vt in ea 'a fludlibus eiiciatur , & tefta excufla capiatur, 
vel in terra pereat.ifti parui funt,& facie fi miles bolitcnis. Alter cochlee modo tefta munitur, qua nun- 
emam delent , fcd brachia duntaxat interdum exerit. Exhis eo ni ici o prioris generis teftameile eam, 
t ib. e-e«p.jo. cjua capiti prxfiximus:ea. n. vmca cocha coftat caua, &( vt inquit Plinius ) acatij modo carinata , puppc 
inflexam rora r o ftra ta( Plini} quidem hac verba fmt de n aifho .. t aequam aheropintre rrautth, vt tn Corollario refert - 1 
w«yx.)Hisfubiieiemus polypum pronum &fupinu, qui paruus eft & facie limilis bolittenis, vtait An- i 9 
ftoteles.nam alueo eft rotundo.Brachia vnico conftant aceubuloru ordine. Quod is iit nautilus , quem 
Verum natiti exhibemus , quodque limplici tefta conflet, maxime Athenaei authoritate confirmatur. Eius hxc funt 
lium ftfe exhi verba libro 7 . O Ss i.wnAe? »«SA»jwJ}w-'» <pr,<ni A&tqenArf 1 swAvV« fjjfi fcV. ir.V , ipttptgili 'j ndvxc. E J[t ru- 
bere .Atbenii ^ A 'vxStwei Se ca £ /3t/5iT iq>’ kajunir iyjar T° CfpMKCVf.y&ftij rLu fxAXTlxotA.r.K. F. 7rxYXcpxJ>&i Jlj eJfli- 
■verbtscompro jy 0 sp z fot Krm wt, xi uim^udox- Afflor di H#*e apMuv ei TT&it fy&fW 
u«t«|u v iar.TVAMr rov Cuim i&cmr. mDmk 3 8 o'q vterLwasrM&lwr ili fafxtaxeui «Wm^Aiar. Ora’ 
<J[i TI ftt) > i flenti cWfs»v« e?V vTsS*C : TiAijf&iratc no oztxxgv fl foo Aetosyi , /3v9-£ ai m%oi Vi des h 1 C 
nautilo dorfum duntaxat teftaceum tribui, eique ob id fimplicem effc teftam,qu6d eam aqua modd 
impleat, modo vacuet. Reliqua quae dicit Athenxus ex ijs quae fequuntur , nota fient , quam ob caulam 
Ari/lot lib 9 conuertifle fupcruacaneum fiiilfet. Ariftoteles non minus eleganter qu^m ineunde nautili polypi, i0 
capi?. quem nautam interpretatus eft Gaza, nauigationem depinxit hoc fere modo. Eli nautilus polyptfs, 
(e 5 , & H <$ j uwvAOi I raAvAKf. id eft , Nautilus quoque polypus, fine ex polyporum genere eft) & natura & adione 
mirabitis : nauigat enim per maris fumma elatus, ex imo gurgite effert fe ceftainuerfa, vt afeendat faci' 
litis.&inanifcaphanauiget.Cum vero immerferit, concham coutiectit. Brachiamembranacongenita 
connexa funr , quemadmodum palmipedum auium digiti : fed hxc eraffior eft& denfior : illa longe te- 
nuior aranearum telis flmilis.hac, vt velo , fpirante aura:brachijs , vt gubernaculis vtitur : ( «Wsni&aAi* 
^ o&a t .xNtw.Gaz.a ventr. Cirros pro gubernaculis vtroque demittt t latere. ) Si quid metuerit, te ftam 
protinus mari replet, atque ita demergit. Plinius nautili mentionem faciens eandem nauigationem 
defbribit, fed mendum vnum illic fubeffeopinonnam pro pompilos, polypi ouum legendum effear- a 
Mtrorex Ariftotele,ex quo Plinium hxc nmtuatumeflecertilhmuminampompiluslongealiusefta 
'polypis. Verba Plinij funt haec: Inter prxeipua miraculaeft qui vocatur nautilos, ab alijs pompilos. 
Ariftoteles vero \sai w<*» wnKos , >{$u. ttamtW, xser caiuij asr *A*»k Pergit Plinius : Supi- 
nus in fumma «quorum peruenit,ita fe paulatim fubrigens, vt einiffa oinniper.fiftulamaqua,velut 
exoneratusientina, facile nauiget. Poftea duo prima brachia retorquens, membranam inter illa miras 
tenuitatis extendit,qua velificante in auras exteris fubremigans brachijs,mcdia cauda vt gubernaculo 
fe regit.Ita vadit alto Liburnicarum gaudens imagine :& fi quid pauoris 111 terueniat,hauftafe mergens 
opitan lib , aqua Propius adhuc ad Ariftotclis mentem acceflit Qppianus , nec minus perfpicue nautilinauigatio- 
/aLUu,. ‘ nem cecinit. Eft in tefta concaua latens fpecies polypo limilis nautilus, fua celebris nauigatione. Ina- 
rena quidem degit, fed in fumma maris etiam fe pronus effert, ne teftam aqua compleatrfcd cum in Ium- ^ 
ma aqua fuerit, conuerfa tefta nauigat, tanquam gubernandi acatij peritus homo: duos itaque pedes 
tanquam rudentes extendit,inter quos tenuis membrana veluti velum panditur vento fpirante:fubte< 
vero alij duo aquam cotingentes, gubernaculis fimiles,& domum & nauem & pifcem deducunt. Quod 
fi mali quid alicunde immineat, rudentes omnes, vela, gubernacula contrahens, hauftaaquagcau«ds 
deprimitur. 
f Unius hb.p 
eap. 29 . 
tV- S4 m yAetCpv^a x.i J .etA.vu%v& hcpu.Y.u> r^jvf 
Nao 7 iAov, oir.etvjinv eBruAeetveouwAiyen. 
n^Uo^s, o<pgi % Y-t f*>) imv ovitsh^ereit fat ctxrsc, 
Aii\/ot uiru$rii(p&iisrciuTi?AiTi(i, eoi cir-ocm 0 
aV-tkvA: .utftr@“S'eS'vIatpp6«, Ac&t f}®- , 
. 1 , 1 e , ^ I , < 
A 0101 xAoiyowovni iaixons onyxiori: 
A?A’ o n tTtoQr,c"o y.xXov, Aer dt) roup 
t sia, r, oWtois re. ni cflfdD-picv fvSov ilwm 
MopCphti irrAvescSeosiv xAi i\' y-xhlran 
Ni xJf. fet udQca, dvx c/j,’ 'igwmi iA{ 0 V ii vSaip 
AV ot xvxzsheoff foBiav viasre^ a’u?:t { iw, 
rjjilf dvt) {>. ioiii u9,:j dea Itdix-', JfE VMAWXi 
AtflU i/ftlw, diiuu Ss-nmtirtTnf. xuTof 
riou.ni di iphuincn hl/aov, yjc) nioe, qju lyf^uu. 
<biLye 1 RiiTftda'- : <nw e/[' lovxoy tmvnc y^aAirx , 
i* 
lcixr ,0100^ - «t, c». KOux: /3xoiujpi^l^oexx9-(AKiTMvSxn@- iour. 
Ariftoteles teftaceum polypum primi generis duntaxat nautilum feu nauticum vocat. Alterum C®' 
chlex fimilem facit, qui teftam fuam nunquam deferit Id genus fponte nafcitur.vt exterx conchae* I c 
nautilo idem fentio,etiamfi id fibi non exploratum elle fcripferit Ariftoteles. 
DE EODEM, BELLONIVS. 
Nautilum vulgus Neapolitanum Mufcardinum 8c Mufcarolum nominat: quod etiam nemen^ 
fmylo commune eft. , fl . 
g Eius concha tribus fragmentis conflare videtur ,(carina f.& lateribus: tum tamen vna^rjimplexht ) q 
rum lacera vtrinque ceu carinx iundlaapparent, ea vt plurimum magnitudine, quam ambx manus a^ 
pledli poliunt: latitudine autem quantum pollex cum indice comprehendat. Omnes autcn \” c j, 
excedunt craflitudinem membranx pergamenx.ftriifque in oblongum duclis ad ora* crenis 
niatxlunt,in formam rotundam abeuntes.foramen autem, per quod Nautilus alitur atque exit de 
cha, magnum ell. Lafragilis eft, ladtei coloris,lucida, admodum poli ta,omni no nauisrocundxemg 
_ De generatione , incrementoque huius pifeis nihil adhuc exploratum habuit Ariftoceles:non ^ 
^ mat tamen hunc ex coitu gigni, fed vt ceteras conchas proucnirc : neque vcr6 an concha folatus v 
poflit Nautilus, certum adhuc habuit. Csterufi» 
60 
