02<8 De Aquatilibus. 
ftus,1etales&ipfos,quodnon in alio genere morti ferorum fontium, Plinius. Ego cum ad Danubijfon* 
tein olim.inpago Donefchinga vocato, vili ne pifces nigri aut venenati illic caperentur aut noti ei- 
fent,mquirerem, nihil talecognofcerepotui.Sedde nigris in Armenia venenolis , quoru Plinius me- 
minit,v£lianum quoque audiamus:is libri de animalibus ly.cap.ji.itafcribit.InArmenia excelfumfa- 
xum auditione accepi permultam aquam emittere , atque fub ipfum fubijci fontem vndiquaq; qua- 
dratum treispafliisprofundum, fingulaque cius latera ftadij dimidium occupare: &fimul cum aqua 
pifceis frequenter excidere , cubiti magnitudine, tum maiores, tum non multo minores:& ex iis par- 
timdelabif(mimortuos,partim adhuc valde palpitantes emori. Et peruagatum eft eos colore efleni- 
gerrimos,& non afpe&u infuaueis. Veruntamen ii quid eorum vel homo vel fera beftiaguftari t, ftatim 
mori.Propterea vero Armenios quod ferarum multitudine redundent, primum eoscolle&osadS®- i* 
lis radios exiccare:deinde ne hauftapifcium afpiratione graui&peftilenti, 2 ut excitato inde puluere 
haufto, pereant, ore & naribus obturatis hoc piicium genus contundere, &in farinam redigere : & ad 
ficus admiftas in ea !oca,qua? maxime abundant feris, di/feminare.Beftia? primum vt eas attigerunt,fta- 
tiinmoriuntur.atque ea fraude Apri, fer® Capr?,Cerui, Dorcades, Vrfi,Afinifylucftresnecantur.nam 
eiufmodi animalia ficuum & farinarum auidiilimafunt. lam vero alio modo tollunt Leones, Pardales, 
Lupos. Nam in domefticarum Ouium & Caprarum difciflum latus farinas ex ijspifcibus temperatas 
abdunt.Poft vero hanc efcam ad eos alliciendos obijciunt. At cum eiufmodi quippiam Pardalis, Leo, 
Lupus guftarint, continuo moriuntur, HxcAilianus.Georgius Agricola libroa.de natura eorum quae 
effluunt ex terra, de aquis animantium generi mortiferis fcribens:Quinqua?dampeftilentesaquae(in- 
quit)alunt pifces, qui etiam ipfi mortem afferunt in cibis: vtinCariaiuxtaldimum vrbcm. ibi enim i® 
cumnouus exiliflet amnis, pifces 1 c t h a 1 c s fi m u 1 e ffu d i t, v t fc r i b i t S e n e c a, (f^tde fnpra mfoffibili hos ptfi 
pag.jjt.a/ncn ldmuwjtd Myndtm Ugitur. Ifi tptidtm Iaymaielltiyn.t vrics Cari4,& Zd}mfuflttuius t Stefhanoi 
Jtd Mjr.dw cjttccjuc ewfdtm regioni i vrh eft . ) Aqua S tygis ad Nonacrin ( qut & tpja pifies letiferos habet) qualis 
fit; ex effedfu intelligitur.quiaenim Plinius feribit, profluentem lapidelcere , nonobfcure fignificat 
luceo lapidefcente eile infe€Um,vt iam antedixi.Nec eadem res latuit Scnccani, cum de eadem feribit 
his vei bis: Summa celerita te corrumpit, nec re medio locus eft. quia protinus hauftaduratur,nec aliter 
quam gypfum, fub humore confitingiturjSe alligat vifcera. Quod autem cadfm aqua erodendo perru- 
. . pitvalaamea&ferrea.multumatramentofam diecolligimus,&c.Etpaulbpoft:Sybaris aquas(vndee- 
zrantj nu qui potantes agitamur fternutamcntis)atramentofias<<fe, ex eoperfpicuum cft,qubd cedem nigros fa- 
ciunt, non tantum boucs&oues,fed etiam hominum capillos, atramentum enim futoiium,vt aliares 
acerba,nigroretinjgit:vtacns,fierntitamentamouet,&c.Etmox:Ex amnibus quidam poti, oues nigras 
fadunt,vt Cereus Eubcse, Melas Eoeotiar, Axius Macedoni®, Peneus Thefialia?, flumen quoddam in 
Galatia:auttam bebus quam pecoribus faciuntuigroi:em,flcut Sybaris in Thurijs:atque etiam hemi- 
nes qui cum bibunt, nigriore,duriore , magis crifpo capillo funt. In Ponto, inquitPlinius,fluuiusA- 
ftaces irrigat carr.pcs:in quibus paft®,nigrola<5i:eequ£e gentem alunt. Quanqu3m autem non facile ex 
effe&ibus temperatio aquarum dignofcipoteft:tamen quia in aquis quibufdamnigris,quarum miftu- 
ranobis prorlusnoneft ignota, nigriores pifces funt, hin ede ignotis conie&uiram aliquam fieri polii 
arbitror. Sunt vero ialares fubnigrismaculis in Mi fena, & in vinis ad Crotcndoifum,^ influuioloque - 
. nigram aquam appellant.is Suarceburgum prarterfluens in Muldam infunditur. Primo autem nigras 
aquas colorem contrahere videmus ex fclijsarborum putreladis, quercus fcilicet ilicis, roboris, fagi» 
alni,5cfimilium.rhii autem id genus in maximis fyluis fluunt: quorum aquasfi iolas potarent greges 
ouium, nigra? perinde ac pifces qniinipfis vcrfantur,fierj poflent.Deindefluuij qui multas capiunt a- 
quas palultres nigri fiutuivt Allera,qm in Vifurgim influit: &Ifa, qui in Alleram in tradfuLunebur- 
genfi:&Spreuus,cuiinHauelam. Aquq autem pauco, &quod vix icnfu percipi pellit, atramento Tu- 
torio, &: melanteria,alijfque infcdt®,tametfi ipfa? non videantur elle iriulium nigrq , animatiuin lanas, 
fetas, pilos nigros pota: efti cerepoflunt,&c.Dein de docet squas aliquas propter vim pecu liarem qua- 
dam carere pifcibus.Lt mox:Aquar multum fulfurata*, quales Anigri: multum atramento futorioin-^ 
fedta?, quales Ocbi®,r.on alunt pifces, fine calidc,fiuefiigid® fuennx:modicdautparum,alimt,fedco- 
dHsfapornoneftbonus,Hucufque Agricola. Sueuifluminisaqua nigricat propter alnorum copia* 11 
per quas fluit vt conijcinms:&: pifces in eodem, pra?lerti m gobiones,( ffiru vn /g e fl a ' 
»ww»r,.)nigriores:& cute Sc carne denfiore, palatoque iapidiores.Idr m fit in Vaita flumine Kohemi*» 
lodocus Vuilhchius.InThurijsfluuiusLufias appellatus, tametfi perlucidos liquores habet, nigerri- 
mos pifces tamen procrea t, Ardi anus de animahb.i o.yS. Minyas vel Myncius (quinque fy liabis) fluui' 
us, qui alias Anygrus dicitur Geographo, pifces habet d&qonisf , hoc eft minime edules , &c. Varinus 1,1 
Mfvvij.^.Genus elt mtiftelarum pifcium,quas noftri a nouem oculis(iioc eft branchijs feptenis,& ocu- 
lis binis,)denominant, AWercer :harum lpecies a cceno vocata Mmi.eumtigtn , exteris nigrior, in cib u 
admitti non folet.Salamandra? aquati ese, non pifces,fed veiuti lacerti aquatici lunt,parceprona nig rl * 
cante,fupinaflaua:venenof®.Pifces nigri, frd optimi faporis, capiuntur (nafsis) in nigr o flumine pro- 
fundiflimoque regionis Septentrionalis quam vocant Kareiiam, Claus Magnus in Tabula Septentrio- 
naliad literas F. f. Mugilis nigri fuprainterMugiles, ex Rondeletio iconem R* deferiptione dedimus* 
IuxtaRutlingam Germani® oppidum amnis labitur, in quo Trut® nigra:,pundis diftind® rubenti- 
bus, capiuntur, vt audio. 
D,E NOVACVLA PISCE, RONDELETIVS. 
A ^Vnt qui pjfcem hunc, quem hic exhibemus,verum erythrinum efle exiftimant, hac ratione moti» 
k3quod eoiore rubro fi t, fine ruffo, pagri modo. At cum corporis figura pagro diflimilisfit.&capit® 
tantum quodammodo fimilis , ab his dillentio, fequorque in hoc pifce , vulgarem app c ^^.“ 0l V ern ’ 
quam ex Latinafumptam arbitror: dicitur enim rafon,qii* vox nobis, & Hilpanis nouacula fig^pjf 1 
