D 
Bellum alia* 
ftrfeqtiitur. 
Orcarum pu- 
gna contra 
baUrnu, 
De Aquatilibus. 
H. a. 
A 
Xiphias alitu 
ptjccs eft- 
Contra Bello- 
»twn,Orcy- 
num thynnis 
cognatum ef 
fe,ab orca tel- 
ina dtuerfutie. 
Dentibus balsnam per fequitur: quam quum mordet, veluti mugitum tauri canibus comprehea- 
ii cogit edere.Quam ob caufaip nauta' qui pifcatus caufainnouum orbem nauigant, barbaros rogant? 
vel fi liceat, imperant, ne orcas lxdant,aut venentur: quoniam orcariim opera b almii, phoCas , aliafqj 
beluas capiunt-Orcx enim truculentis dentibus beluas alias impetentes,maris gurgites cogunt relin- 
quere, & ad lito ra confugere* quas illic fagictis celifquealijs interii ciunt.Ex quo colligere licet verum 
id e (Te, quod de balxnarum & orcarum pugnaPlinius libr.j.cap.f?. literis mandauit. Balenx(inquit)&: 
in noftra maria penetrant. In Gaditano Oceano non ante brumam confp ici eas tradunt. condi autem e * 
ftacis temporibus in quodam (mu placido & capaci, mire gaudetes ibi parere. Hoc fcire orcas infertam 
his beiuam,& cuius imago nulla reprxfentatione exprimi poilrt alia, quam carnis immenfx, dentibUs 
truculenta:. Irrumpunt ergo in fecreta , ac vitulos earum & foetas, veJetiamnum grauidas lancinant 
morfu,incuflxque ceu Liburnicarum roftris fodiunt. Illxadflexum immobiles,ad repugnandum in- 
ertes,& pondere fuo oneratae, tunc quidem & vterograues,parierdiue poenis inUalidx,fblumaUxilm 
nouere in altum profugere, & fe toto defendere Oceano.Contiaorcxoccurrerelaborantjfefeque op- 
ponere,&:cautiumanguftijs trucidare, in vada vrgere, faxis illidere. Spuantur ea prxlia ceu mari i- 
pfofibi irato nullis infinu ventis,fludibus vero ad anhelitus idusque quantos nullr turbines voluut. 
Ab huius belui fimilitudine puto praegrandes Oceani naucs ourchez vocari. 
fuit aliquando ineafententia vir quidam dodus, vt eam beluam quam depinximus, xiphiam efle 
crediderit:fed xiph ias roftrum praelongum habet enfis fpecie , non dentes : haec vero dentes infeftilfi- 
mos A maximos. quare xiphias eircnonpoteft,id quod etiam exijs qux fuo loco de xiphia diximus ela- 
tius fit. 
Rurfum hic turpiter impegit autor libri de aquatilibus, qui orcam & orcynum confundit exOppia- 
nolib.i.jtAKsCw.wi.cjuodfalium efiedocent Oppiani verius, qui orcynum cum thunnis numerat. &wJvot 
pfy/ &uv*orm c# t^fAtx tKaeutrvcmis •> te (piqm ^«s.^.vV^riwe^ojrA®- 0’gKUvui/ 'ffjitj.Sedtn TbufJTli 
hiffom } £lmenee 1 .qtttfnamjh verus Orcjmsfttqutdo apparebit, 
DE EADEM, BELLONIVS. 
i* 
i® 
A Orcam(5gKi«/ovOppianusv6cat)inde didam aiunt, quod eius capitis ac. 'caudae extremam vafiseiuf- 
dem nominis figuram gracilelcant, corporis autem crallltudo vafte per medium intumefeat : Vulga® 
noftrum(fortauis ex eodem argumento) vtrem Vocauit,vne Ouldre.Dubium eft an Strabonis Spui; huic j 4 . 
refpondeat.Conftituitenim Orygem inter betacea maiora, quiab Oryge /Egyptio quadrupede Ga- 
zella vulgb dido,fuum fortafie nomen mutuatus eft. 
B Cxterum Orca, pifciseftcetacei generis, crafiTaadmodum corporis compage, reliqua qui adnoS 
perueniunt cetacea , prxter Balaenam, facile excedens: vt alteram (qui minor eVat)odingentarum li- 
brarum pondus,alteram vero plus millelibras excedere altquado videiimiiS. maiorem pedes amplia® 
quatn odddeciin Jongam, eradam autem per medium decem & ampliusralteram porro duodecim tan- 
tum pedes longam, crallam autem pedes lex. Ambi (ambas) Delphino ac Turfioni ita fimiles , vt noli 
rolumMarluininomenfibi vulgo venditent, fed&proMarlio.ne publice exponantur.Crca,cute quaft 
corio in tegitur, admodum glabra ac politilfima,addorfum liuente,ad ventrem albicante.Pinnas habet 
vtrinque vnam,pufillas quidem, fi cum corporis magmtu di ne conferantur: quemadmodum oculos et- ^ 
iamparuos: tertiam gerit alam (altam) in dorfo ereftariam, Delphini ac T urfionis more, caudam luna- 
tam, ac multum latam, vt mediam vlnam diftenta excedat.Roftto eft Iimo,iurfum repando; cuius labri 
inferioris tanta eft cra(Titudo,vt a fuperiorc (em ligatur, dumpifeis pronus eft, idque quadraginta tru- 
culentis dentibus armauitnatura:quorum anteriores obtuli & graciles pofteriotes acuti & c ralli funt: 
Citera Delphino fimi lis eft , mafculufque pudendum in iticdio ventre reconditu ha gerit: quod fi vfl- 
guibus primum, deinde digitis exeras , (extrahas, jdnOrum pedum longitudinem excedere comperiesi 
in mucronem attenUacum.Fceminx pars verenda, ano vicina, muliebribus refpondetiad quam vtrift" 
que rd duorum digitorum interuallum(quemadmodum Delphinoac Turlioni) quidam funtforami- 
na, m quibus mammarum papilli delitefcunt. Cxterum dc interna huius pifcisanatome multa pc r ' ^ 
fequerer.nifieaad Delphinum acTurfionemacccderet:dempto liene tamen qui contra ipfbrum fot- f ' 
mam,vnico orbiculari globo in placenti formam efti&osj neque vllopaito diftindbofimilis eft: 
G OROLLARIV M. 
A Petrus Gillius &Bellonius Capifoleum viilgfi dicftain betluam,balmarii pbtius quam orcam (contr* 
Iouij iententiam)e(learbitrantur:RondeIetuis vero eandem nec orcam; neqlie balinam,fcdpbyf cte ' 
rem. Vide mpra in Corollario de Balina A.pag.117. & inftaiiiphyfetere.Suntljui marinas orcas a Stra- 
bone orygas vocari rentur,Hermolaus:fuam tamen cuique exiftimationem relinquo, Maflarius. 
minit autem orygiim Strabolib.j.In mari extero (inquit) cete A' plura & maiora fi unticircaTurdit 3 " ^ 
niam vero imprimis, vbifluxijs atque refluxus augentur: quicaufanimirum & multitudinis & J* 1 * 
gnitudinis eft, propter exercitationem: vtoryges,(in Grxco eft genitiuus pluralis > Sc 
C.ipitcletu. phyfeteres.O^vylpropilceapud Helychium& Variiiumfcrihi tunego fine y. malim, Capitoleiim vaD 
go ditium aliqui Balenam veteEumputant( Gillius&Belloniiis)lounis orcam, Rondeletiusphy ieierc " 
Vide infra in Phyfetere. Bcllonius Gallicum (fed originis Germanici) Marfouinttomen, commune 
phocini,delphino & orci(quam tamen Galli priuatim Oudre nominent) Bcllonius facit in Ga . lC< ! 
librodepifcibusjitavefubftantiuum vnnm tribui poftit omnibus* adicftiuo fingulis ad nidicandan 
magnitudinis differentiam appofito.phoccnaenim paulo minor eft delphino, orcalongeomnium ma- 
xima. Vide fuprain Corollario de delphino A. pag. 3x7. Ergo orcam Germanis interpretabimur ttn , 
t erftjck, 1 icrvvaltScklaucbvval^allckvvnn^tofs Adterjchvvem . Memini quidem Olaum Magnum tradet' 1 -** 
genus ceti, quod Sprtngvval G?rrii»ni* Noruegis nuncupatur, (quali dicas felientem cetum,» veft^it»- 
Or-jX. 
