De Orca. Lib. IV. 
■637 
t«,)ab alijs balaena, ab alijs orcaexiftimarhcui altus quidam & latus fupra dorfum mucro emineat:qua 
lem belluam pidtam ex Olai tabula dedimus fupra in Corollario de balaena, pag. 1 1 8 hac infcriptione* 
Baxnacum adiun&aorca, fedplerafque omnes cetorum in ea tabula pidluras abfurdtl pidras arguit 
Rondeletius, cuius verba hac de re nos fupra in Leonino monftro pofuimus. Orcas, (Orc<4,)duabus a- 
lis ingentibus velitat ( t/e/i/?r«tf) fupra mana, terrorem potius quam periculum triremibus afF.-rens.at- 
que h* ambae ( Jaforfan extcnpt) prxtorias domos vaftitate quandoq; xquant. Vndelufus ille Luciani- 
cus in veris narrationibus,Cardanus libro 10.deSubtilitate.Et mo.v:Eliin eodem mari (Getico)orca- 
ths( '■r.cjgenus quoddam, gibbero&r agili tateiniignejbpm/^Hrf/vocacum: ob magnitudinem autem im- 
nienfam e genere orcadum elfe creditur.pifces enim maximos & incredibilis vallitatis orcades vocant, 
io fimili nomtne infularum qua: Britannis in Oceano adiacent,Sic illeZ-ed infulx Oceani ilis Orchades 
dicuntur,o^*o«r:belluaevert) marinx,Orcx:quarumGrxcamnomen,nifi tyy-.f Strabonis lint,igiio • 
ratur.Bcllua ^^hirltpooU ab Anglis di£ta, quas per caput aquam eijcitiquarum due aut tres in Thamell 
fluuio capr^ funt anno Salutis ijj/.orca an phyfeter lit,Angli inquirant. Channa pileis a aoftris ruftice 
dicitur orcana,Niphus Italus. 
Ores teretes funt atque vniformi fpecic,vnde&vafadi<fta,Fe(lus. Bellonius in opere Gallico de B 
pifeibus plura feribit de ores nominibus, magnitudine, forma, partibus cum exterioribus tum inte- 
rioribus, libri primi duobuS vltimis capitibus : & rurfus libri i.c. ic.& n. Sed ea fere omnia, in ijs qua 
Latine lcripfit,in compendium contraxit. 
Io Orca magnitudinis immenfxeft:& ipfa quoque flu£lumaquarum,vtphyfeter,adeb in altum reflat, G 
vt perinde ac fumus eiaculantis bombai dxprocul fpedlantibus ede videatur,MalIarius. 
Orca cum vult balanis occurrere, anguillis faxorum,quibuspermeaturs funt fefe opponit. Depu- D 
gnaharum beluarum lege Oppianum libro/. MafTarius. Nosfuprapag. 118. pi&uram ex Olai Magni 
tabula dedimus, qua orcam reprafentat perfequentem balsnam. 
Orca in portu Oftienfi vifa eft oppugnata k. Claudioptincipe. Venerat tunc exxdificanteeoportu, £ 
imitata naufragijs tergorum aduedtorum e Gallia, fatianlque fe percompluresdies,alueuminvado 
fulcauerat,accumulatafluilibnsin tantum, vt circumagi nullo modo poflet:& dum faginam perfequi- 
tUr > inl.cusfludlibus propul(a,eminente(«/M;, emineret )dorfo multum fu per aquas cari nx vice inuer- 
Le.Prstendiiuflit Cxfar plagas multiplices inter oraportus,profd£lufq; ipfecumprxtorianiscohor- 
ribus populo Rom.fpedlaculum pr^buit, lanceas congerente milite e nauigijs alfultantibus, quorum r 
3o num mcrg : vidimus reflatu belusoppletum vnda, Plinius. 
Orcaretibuscaptanihilo valentior ellquouis alioexiguo pifce: prxfertimficaudaenisimpedia- 
riir.pi.mas enim habet nimis paruas comparatione fus molis : itaque cum iuuare feipfam,& corpus 
luum aliqua vi impellere aut eiaculari nequeat , remanet infirma: 8 c fi diutius reti detineatur fub aqua 
lu ' ocatur,v t & alia proprie didta cete qus pulmones habent ac refpirant. Bellemus. 
Orca genus eft vaus.Ccrufla vita cafu reperta eft incendio Pirxi,ceniflain orcis cremata, Plinius 35. H. a, 
®-t|uem locum explicans Hermolaus : Orcam(inquit)Probusinillo Perfijverfu, Angultx collo non 
Ldlicr orex, interpretatur amphorx fpeciem. Omnino veteribus & vinarium, & olearium vas erat or- 
ca - Ue m{aigamarium,vt in quo fici quoque, vt Plinius inquit, alferuabantur.item falmentarium,hoc 
riUalfamentartum.Tantafuit(vaforumpiecioforumPompeijJ multitudo, vt peculiare theatrum tras 
Ho Tyberim hortis expofita occuparent,ldem Plinius lib. 37.cap.a. vbi rurfus HermolausrLegendum or- 
^smon hortis.Orcxgemmis pi^ment\Cque(ccminzmm,(hocputofireaiitho'>etii C ti: ) item ficis dicantur. 
* e ftus:Orcx genus beluxmarinxmaximumrad cuius fimilitudinem va fa ficaria ( vtnan innoilns to l<ct ■ 
. Aetf,)orcxdidtq.funtenim tereres atque vniformi lpecie. Probus non vniformi, fed amphorx foe- 
°e:vtin alterutro fit error. Mauius Vopifcus in Aureliano de Phagone: Bibebat(inquit)infundibtilo 
a Ppofito plus orca. Simplex e dulci conflat oliuo. Quod pingui mucere mero, mariaque decebit, Noti 
‘*>quam qua Byaantia putruit orca, Horatius 1. Serm. Quod f^pevbi conditum vinumnouum orta: 
n Hifp a niafcruore multi ruptx, Varro dere ruft.lib.i.Anguftx collo non fallier-orc^Periias Sat.j.vbi 
pammatici:Orca(inquiunt )vasaleatoriumefl,quoconie< 5 liagitatiq; tali emittuntur in tabulam a- 
c atoriam. Allj orcam vas ficlile interpretantur lataaluo, angufto ore ac fundo,longiori coi lo:in quam 
3Q^ er Edentes pueros qui nucem inieciflet vidtor erat. Vbi copia ficorum abundat, implentur orex, in 
j ] U * cac *b& c .Pli n .lib.i/.l n orcas bene picatas meridiano tempore calentem ficum condere, Columel- 
‘h.n.c.if.Cyminum ,fceui CU lum,rutam, mentam in orculam condito,Cato de re rufi .Mxnaq; quod 
P rir nanondum defecerat orca,Perfius Sat.3. Cxlius Calcagninus de tal orum ludo feribens 3 Ad fum- 
^ Ou endas,mquir,ale a torumfraudes,quifubdola manu vti callent :inflitutume(l,vt in c6ditorio,feU 
PFxidemmauisappellare,repofititalipromerenturin abacunuid conditorium Perfius orcam, fum- 
P a ex monftro marino translatione, appellauit. Sic&Pomponius poetaBononieufis,Dum contem- 
Ad r° r< ^ am taxillos perdidi,Hxc Calcagninus.Oryx fcaphij genus ell: Vide in Oryge quadrupede h. a . 
" atlnam dichcnem orca,accedit proxime Grxca^*:. xyydx, tJsreSt ktx* 
^ c % av ™3 Suidas.Ei 51 (malim u,o^i«-,paroxy tonum) 7*' 
° 1**« P° ^ e S° 'Sixai.nam / 3 *kp' »paulo ante inter vafii vinaria numerauit ) ei^xyuov.i* 5 t AioAinsy tm-o- 
Hi'f ° llx ‘^ rcam vas Germanici interpretor, e/« Weinvafi , forte etiam unilanden, quod eftfolium,&' 
^ tlna: vn de etiam forte tinet ab eis dicitur pifeis orc a. Eft& orca gemma barbari nominis,qusc 
S rofuluoq; » c viridi & candido placetjPlin.lib.j 7. 
DE ORPHO, (GRjECIS HODIE SIC DICTO,) 
BELLONIVS. 
^!vul LVSe R mar ‘ nus pilcls,qui Cernua nomine poflitappellari.neque video quod ille pifcisfquem A 
8 us I\omaaura& Neapolitanum Cernam vocant) carneo conueniat, quem Grxci Orphum 
Hhh 
liomir- 
