De Orthragorifco. Lib. I V . 
641 
]n 
10 
Nam quamuis 5» noftris Luna dicatur, vel propter corporis extremum Lunx in cornua curuatx fimile: 
vel propter rotundam totius corporis figuram Lun? in orbem finuatar fpecie, vel quod nodu fplende - Luna 
atitamen .diliani Luna dici non poteft,vt exeius verbis perfpicuumfiet. Demoftratus virapifcandi 
fcientia,eacenusinftru£his vt probe rempifcatoriaminterpreteturpifcemforrnx pulchritudine exi- 
mium dicit appellari lunam, exigua magnitudine, latafignra. Idemque affert cyanei coloris fpeciem 
iimilic udinemque gerere.In dorfo pinnas habere molles & lxues, (non duras, nec afperas:)eafdemque 
innatando explicare , dcad limilitudinem Lunae femicirculum edicere: limul&eum ipfum (vt Cyprij 
pifcatores aiunt) quum eft plena Luna, tum impleri: tum implere arbores,fi ex his illum appenderis, 
decrefcente vero Luna exiccari atque interire :ac fi ad plantas admoueris,eas marcefcere 8c euanefce • 
re:item ii iam plena vel crefcente Luna,in id aqux quod in perfoflis puteis reperirur , quis hunc pifce 
iniecerit, aquam iugem& perennem fore:fin extrema aut decrefcente Luna,aquamexaiefcere. Quod 
fi hunc eundem in fontem fcaturientem conicceris , quomodo dixi de puteo, is ad rationem Luna: mo- 
do euanefcet, modo implebitur. Cum in his multa luna: pifci tribuantur, qux huic no ftro defint,.dilia- 
nilunadici nonpoceft. hic enim noller magnus eft&cetaceus, argentei coloris in mari,non cyanei, 
pinnis dorfi mollibus caret, neque cum Luna impletur, neque mirabilia alia efficit qua: narrat vElia- 
nus:it quibus cum difceireris,nullus,quodfciam , pifciseftcui melius reliqua qua: fcribit vElianus c6- Se r er ; ntM ~ 
petant quam fe feri 110 . exiguus enim eft & rotundus, latu fque, cyanei coloris, pinnas molles leuesqiie 
in dorfo habet. Quare cum pifcis hicnoftrr Aliani luna dici non pollic, videamus num rota Plini jeffe 
poffit,cui Maffiheufium appellatio affinis eft.mole enimarotunditate vocant. ^ 
At quxrotx tribuit Plinius libro jncapite+Apifcc de quo loquimur alieniffimafunt.Apparent,in- etuoJnonfit 
quit,rotar appellat* a fimilicuditieiquaternis diftindbxradijs, modiolos earum oculis duobus vtrinq; TotaPlmu, 
claudentibus. neque enim uofter hic qumior radi s conftat:neque tam magnos habet oculos, vt fi qua- comm GilUS- 
tuorradijs diftingueretur , totum rota: modiolum ideft,medium,idcuiradij rotx affixi fu nt, occupare 
poflint. Quocirca cum reiri attentius confiderafiem, non potui non exiffimare pifcem lftum ede qui Orthragori- 
orthragonlcus a veteribus duftus fit. De quo hsc Plinius: Appion maximum pifciumelfe tradit por- ^ 
* cum,quemLaceda:monij orthragorifeum vocant.Gruhmreeum quum capiatur. In hanc opinionem ‘ ' iZ C ' 2 ' 
tres potiffimum conieddurx me induxcrunt.P: tma eft quod Plinius ex Appone pifeium maximum ef- 
fe dicat , quod certe noftroaptiffimequadratmamad mirandam molem accrefcic, vtpoce qui quatuor 
vel quinque, vel fex cubitorum molem squet neque quicquam obftac, quod bel ane multx m*rinaemul 
>0 tofint grandiores, vt balxnx, p h.y fete res, pr i ftes,fcolopendr.ecetacex: cum reliquis enim pifeibus, n5 
cum beluis marinis, qui proprie pifces non dicuntur autore Anftotele, Appion orthragorilcum c5-- 
tulic.Alteraconie&uraeft qua magis moiteur,quodpofei modo grunniat dum capitur , cuius ego rei 
auritus fumteftis.eius fonfcaufarimaeftbraiichiarumftriiffa: idqucd , quumdealijspifcibus fonum 
edentibus tracftaremus, ex Ariftoteleexpofuimus.ncquefolum porco grunnitu fed etiam afinchi, cau- 
da porcipedibusque demptis, fimiTis etl.Orthragorifcum igitur cll - exiflimamus, quem hic reprsefen- jyj 
tauimus. Hermolaus ex Athenxo iadfantes porcellos atque adhuc lubgrumos £?yo?/<r,ci^-homina- 
tosfuiile fcripfitLaceda:mone,xVoTKo^d-jK^ 5 t(«yo^^o%', quoniam matutinis omnibus venales cir- 
cunferrentur. 
Obijciat nobis aliquisPlinij(lib.ji.cap.y.)autoritatem, qui alio inlocotfe porco marino hxc pro- p or(U1 mar . 
4o didic:Inter venena funtpifcium porci marini fpin^ in dorfo cruciatu magiio lxforum. remedium eft altu*. fanum 
limus exreliquopifcimneorumcorpore. Atalij funt prxeer orthragoni um qui porci didti funt, vt &rfov*n*nM- 
caprifcus,qui porcus a Strabone etiam dicitur: & aper,quibus.iunt in dorfo fpineacutiffimx 8c noxis: tu ' 
de quorum alterutro Plini) modo citatum locum intelligendum efle arbitror. Sunt&alij quiveldfi- 
gura, velabaliquacumporcismorumaffinitateporci nuncupati funt. Nulla igitur reclamante nota 
°rthragorifcus re&e a nobis exhiberi videtur, qualis vero fit exdeferiptione melius agnofeas. 
Itaque pifcis eft maximus, longus, lxtusque, terete vel potius ouaca figura: etenim pars anteriora- g 
Cutior eft, pofterior latior &rotiindior.Cuteintegiturafpera, argentei coloris Ore<ftparuo,dcncibus 
latis continuifque.Oculisparuis &rotundisi Pro branchiarum fcillura foramen eft in medio circuli 
veluti centrum. Ad branchiarum foramina pinna: fies funt breues & rotunda:, ac latae, qua: pinnarum 
c onftitutioadfurfumdeorfumve impellendum corpus accommodataeft. Prope catldam alixdux funt 
a hter conformat*, nempe longiores & ftri&ioreS: quibus corpus dextrorfum finiftrorfumque moue- 
tl U:altera harum in dorfo eft,altera prope anum. Cauda crcfcentis Lunx figura eft. fuperiore inferiore* 
que parte articulacaeft,vt cum in dextrum tum in finiftrufn moneatur, fterqtte dirigat. Caro huius co- /p, 
ftagl ucinum ex tergoribus boum cdnfedfcom referc,.velfepiarum filiarum & codfarum carnem. Prae- tgrtitiaur- 
* cr carnem adipis multum habet porci modo. Partes internae, ob totius corporis rotunditatem congio- n&. 
batxfunt. . . 
Totus pifcis ferini odoris eftrvnde a noftris pifcatoribus fi quando capiatur, quod raro fit, negligi- E F 
tffi.Quam aliquando Frefcomos fcopulos, qui m Agathcnfi funt finii, &m his herentiaoftracodcrina 
g 0 ln ^picetem, illic grunnientem orthragonfeum audmimus : tandem a pifcatoribus capctim vidimus: (C) 
^•iquidem mihi affirmarunt, fealias etiam & grunnientem audijlfe &;cepifle. Alius multo maior ex 
^ a golen fi finu ad me delatus eft. 
Noftu quibufdam partibus ita lucet, vt ex ijs ignis fplendidiffimns, vel aliquod aliudilluftriffimun} 
. uaie n emicare videatur:itavt feruus aliquando meus, cum lioclu m fdcutn in quo orthragorifeus erae 
,n ^^ l lfet,te rr itus inde fugerit. 
ftfeis huius pinguedo multa eft&candida. qux liquefaila ad lucernas valet:fed hoc habetincom- E 
m °di,quod piiculentum fcetorem redolet, veluti balxnxadeps. 
Eandem pinguedinem ad dolorem articulorum &neruorumcontradionemfiue rigorem valere ex- G 
perti fumus. Cum farina frumenti, abfceflibiis impofita,fuppuradonempromouec. Tumoribus duris 
p^P ac i s jl len is,vel aliarum partium molliendis confert, ftyrace addita. Dentes vfti fpodij viceeftepot- 
Hhh 
tOROL- 
