De Paftinaca Lib. III I. 
6 81 
Item Plinio. E planis aliqua non habent pinnas,vt paftinacx : Ipfa enim latitudine natant. In cauda pin- Quomodo natet, 
aulam quidem habet : fed Ariftoteles 8c Plinius , quum de pifcium pinnis loquuntur, eas quae ad natan- &deftnnu et*,. 
dum impellendumque corpus datae funt,inteliigunt,non eas quae vel ad tuendum corpus, vel ad dirigen- 
dam natationem conferunt. Nonfolum natat.kd enim volat, fi-/£liano credimus:^ quum enim , inquit, 
natandi cupiditate affe&a eft,natare poteft : quum rurius volandi ftudio tenetur, furtum verbis fublimis 
volat. 
Incoenofislocisnonproculalitoribusdegit. Vefeitur pifcium carne, quosnon robore , fcdaftu & ^ 
folertia capit.PliniusiPaftinaca latrocinatur ex occulco, tranfeuntcs radio ( quod telum eft ei ) figens, ar- 
gumentum folertisc huius,qubd tardiffimi pifcium hi. mugilem velociflimum omnium habentes in ven- 
io tre repcriuntur.Coeuntpaftinacx,non{oliim admotis fupinis partibus, fed etia tergo fcemmarum lupi- 
nis marium fuperpoficis : cauda enim cum valde cratla non fitfimpcdimenco elfe non poteft. Fastus ver 5 
non recipiunt,vt nee raiac,ob cauda: afperitatem , vc autor eft Ariftoteles. Verum in Paftinaeis caudae a- 
iperitas,de aculeo tantum intclligenda eft : pra-ter hunc enim tota cauda lauis,in raiis verb toca aipera. 
Radij paftinacas miras vires tradit Oppianus lib. z-«LiJb 1 uSy, quippe cuius veneno mortifera-q; vi Ue ^ even „ ex 
cedant tela Perfarum venenata': qui mortua etiam paftinaca vires fuas leruat, quas non folum in aninian- 
tesjfed etiam in laxa,hetbas arbores que ( dr quacunque (ontigerit)zxeux . : ilbus enim conta&u exarelcunt 
dc contabefcunr. Hunc radium Circen T elegono deditfe narrat, vt eo aduerfus hoftes vtcretur , quo ta- 
men incautus patrem necauit. Verfus aliquoc Oppianiadlcribam,vc eorum elegantia lectores ad iocura 
integrum perlegendum incitentur: 
Tf eipun^ : vJ\’ ce* yfgif dgvna. riyvtifi ivi» 
Utgm eAeSeiet [xmirttvlo. 
'TBTif otpijf TitfeiKiV OKVtilV : 
"Ar{«Tor,&c. (Alios etiam huius poeta verfus de Paftina- 
ca aculeo repenes fupra m Corollario de Gladio B pagfSa.J 
y£hamis tradic huic aculeo adeo mortiferam vim inefle , vc celeriter non modo homines , fed etiam 2f . 
animalia perdere queat.quo i quidem ipfurn ( inquic ) vt non admirabilitatem facit : certe id ftupendam 
admirationem habet, quod, li ad maximam arborem & vegetam A furame virentem aculeum admoueas 
&dcftgas,nonmuk^poftamittit folia: qua: poftquam defluxerint , totus truncus fimilis eft arboribus 
Solis ardoribus exiccans. Quod homines necet,idem fcrlbit, vnde& Nicander Uotgyiv rguylva vocar. 
50 Plinius lib. 52.cap.2.pafttnac<£ radio arbores necari dixit. Idhoc loco vere referre polium, culus teftis 
ptasfens fui.Rufticus quidam e Ccmeniis montibus,cum paftinacam a fe furto fublatant vefte tegcret,te- 
*o femoriinfixo vulneratus eft: fed ne furtum deprenderetur, ad vulneris dolorem exclamare non aufus, 
clam ad me venit, rem omnem aperit,telum adhuc infixum monftrans:quod dilatato vulnere extradlum 
e ft,atq; interea dum cremaretur,& incinere redigeretur,vulneri paftinaca: iecur imponendu curaui, nec 
id fine fucceflu:paul& poftenim iedatus fuic dok>r,cospitq; tumorfummittfnihilorninus tamen cum no 
io 
Tguyoviu J\' 'i ora v ®M.<mfov«irM 70 tikms 
XahuttavftdCeesa Qigi-fitg 'y aitior iicav 
Tgvyovi t a» piytcov oTuSm 
Z dti n ur.iC) drc-igia. hf) aAxlto 
4 o 
ignorare pifcem iftum fui veneni habere in fe anripharmacum, radij cinerem cum aceto vulneri admoui. 
Quo,& veneno medicatus fum,& vulnus recens plane exiccaui. Venenum iftud noftris pilcatoribus no- 
tura eftxaptis enim paftinaeis caudas abfcindunt.nifi fi aliquando in forum pifcariu integras deferant, in 
gtatia medicina ftudioforuiqui a me & de pilee, & de eius in medicina vlii admoniti, eas etnunt & exiccat. 
Sunt permulta a’ ia veneni huius remedia.Paftinaca ipfa diuu 11 a& vu’ neri impofita,fui iiftus medela eft, vr 
tradit Diofcorideslib.S.cap.tJ.Superfticiofiusaiiud remedium docet Actius. Deniq; omnia quae vipera- Ld.13.caf.37, 
tum morfibus medentur, ci qui a marina paftinaca icitur, conuenirc autor eft Diofcorides.Plinius lib. 18. 
Ca p.io. contra paftinaca & omnium marinoru iftus ve! morfus,coagulu leporis vel haedi, ve! agni, drach- 
pondere ex vino prodelfe tradit.Item cotra eande prodefle ctia mullum illitum vel in cibo fumptum. 1~dr.3t.caf r. 
Neqj vero folinn multis nos pr^fidiis contra malum hoc muniuir parens rerum natura : fed etiam vc Remedta cx ^ 
florum aliorum remediu a paftinaca fumeretur effecic.vt nullus plane fit de ea coquerendi locus.Mam, a t „ aca . 
Vt Diofcorides lib. 2. cap.n.docet, Paftinaca: radio dentium dolor mitigatur, quoniam eos£rangic&euo- 
Cat -Quod Plinius apertius docct:Paftinaca: radio fcarificare gingluas.in dolore dentiam vuliffimum: co- ul.3t.caf. 7, 
tc titur is , & cum elleboro albo illitus dentes fine vexatione extrahit. Aliam vtendi rationem docet Cor- 
dius Cellus hb.d.cap.sijde dolore dentium feribens : Plani pifeis^quem paftinacam noftr i,tgvyivx Grx- 
Ci v ocant,aculeus torretur , deinde conte rimr,relinaq; excipitur, qua denti circundata,hunc (dentemfol- pl , ntutlth 
Hlt & txetdert facit ) foluit. Prcc cerea paftinaca- radius adalligatus vmbilico, exiftimarur partus faciles fa- caf . l0 , 
Cer c.fiviuenti ablatus fit, ipfique denuo in mare dimiifa. Paftinacte vero iecur (inquit idem Plinius) in 
°feo decodbum , pruritum icabiemq; non hominum modo , led& quadrupedum efficaci iTime ledat : id 
S u odin cane primum , demde in homine verum elfe fum expertus , fedefhcacius redditur medicamen- 
in oleo iuniperi iecur dilfoluatur.Si vero cruftofa fit lcabies,olei tartari modicum admifeendum. 
Profuerit-hic G deni locum illuftrafle ( Ohfruamt hac primus Comamus, m Commentariufuisin libros 
«leni de compofrucd fccJocos/n quo de iis qua: ftupefaciendo dolorem fcdant,loquiturlibro 21. metho- 
6 o Qt medendi:' E 57 3 ^ vsMit jstt uctrjt, Siirm ovoutt^;j.iva,j^ Tgoyov<&, ixirgiang* favete dw tama 
3 tU 70 ^'AAor.vbi pro Tgvy&v&M eft paftinaca:, legendum rglyava . : ficenim 
a triagnli figura vocat quosLatmipaftillosappellant.H.-ecperuerlaleiftio Thomam 
~hiacrum medicum Lanuc & Graece dofliiffimum,Galeniqj interpretem optinuim.in errorem induxit. 
‘ Ce nim Galeni locum citatum conueirit.Sunt fine & alia non pauca ex feminibus confedb, Graece hi 
^Hfirav & rj 1,5.0»®- ex paftinaca pifce.Qui locus in nonnullis exemplaribus Latinis emendatus fuit,hoc 
ra °do ; Sunt & aha medicamenta, non pauca cx feminibus confeda Grxcchitartf parer tk Tgiyava.no- 
m 111,1^ , qu^ ficutad torporem in prxlens inducendum miriora , ita in futurum iunt tutiora. Illud vero 
medicamentum ex feminibus , liue trigonum , fme ttochifcus.non paftinacam pilcem(ctiamfi dolorem 
£ v m ,le rata parte,ftuporem in toto corpore inducar,vt prodidit Aetiusjfed apij hyofevami, anili iemina, 
°pium recipit, doloris leniendi vim habens:ftupefaciendo quidem ob opiu,hyofciamumq; : difcucien- 
t ° VCl ^ > cb apium & anifum. Vide quanti erroris, quantumq; in Medicinapernicioli, occafionem pra:- 
eac v °cul* vmus peruerfae ledtio. Nunc 
