DePhyfetere. Lib. III I. 
727 
quosdam phyfalum pifciculum primo intumefcere dicir, deinde 7rtfjin&£w , hoc eft , diftendi : poftremo 
<«tjf » g/iwafcu, disrumpi. rif£Vvel #iw , noftri verbo fimili brcnnctt dicunt, id eft, vrere. Phyfemaraieu 
toUu3J ardoris vi DrilTUllTl in ani malium rnrnnrihnc PYnnr 3 » r»nom »-» i »-»•» i -» 
10 
^fxrxf ivcp.a(£i7(u : 7 0 3 c^^iV^^rfwrwfarTej^ pstf 1/7^®-, aymfy . Prefterem noftri pomumvulgb vocant, in- 
te r hoc & fauces flue mentum, a j,wT«f eft. Tlfinv yxiyiTaj 7c TOftor «V asoto , Pollux, 
vnde coniicimus tj /V ir in fasmin .genere idem eflequod w?iW.in mafculin. aurem Tf/riir, fignificare ho- 
minem ipfum qui ferra vtitur. <s>v<rS.v verbum per onomatopoeiam fadum eft, a fibilo quem flatus luo- 
meatUjpraeiercim per anguftum eludaas,sdir : vt nobis etiam ^fi;fai/^>fnfm.forte & flphon inftrumen- 
tllm fimiliter,hoceft,vel dmpliciterperonomatopaiiam,vel quafi phylbn.literarumahqua transpolirio- 
ne,&ypfiliiniocamucatione. Satis lam confirmaife mihi videor quod propoiitum erar, preftin videli- 
cet cetum, tum nomine,tum natura,eundem,vel maxime cognatum , phyfeteri efle. Sed obiiciet mihi 
aliquis fruftra hxc omnia, (qua; tamen non mea commenta , (ed authorum teftimonia liin r,) a me allata. 
Suoniara non orf «r/r,fcd Tf/Vwr potius vel cr? /V /r,per iota in prima probe feribatur ; & fle Plinius quooue 
Icgilfe videatur, qui rranftulerit lerram. Huic ego licet magna ex parte per ea qua- iam expolui , latisfa- 
dumiri exiftimem : amplius refpondebo. maiorem efle Gtar eorum authoricatem , quamPlini/& alio- 
io rum Latinorum, in iis quidem qua; hiabillistranftulerunr. Aur igitur Pimius ferra; nomenaGracis Sena. 
«on tranftulit : & aliud quodpiam marinum aniraal.non preftin priftinve intellexit :( in qua fententia 
Hermolaus fuit ; &, vti coniicio, Gaza quoque, qui Gracum priftes relinquere voluit, non lerram con- 
vertere. Quanquam vero [ inquit Hermolaus] priftis Graece fecram ligmficat , aliud tamen ranus pifeis 
eftferraquam priftis.) Antii animal idem putauit,Graceforiuan velnon recte fcripcum hoc nomen le- 
git, xf/V/r : velre&e quidem Tfwr/r, fedvim vocabulinon intellexit. Ac diuerla potius animalia Pli- 
nium nominibus iftis diuerfis proximeinuicem vfurpatis accepifle crediderim. Libro nono enim cap.x, 
de rerum in mari varietate loquens : Rerum quidem ( inquic ) non foliun animalium iimulacra ( in ma- 
ri) elfe, licet intelligereintuentibus vuam, gladium, fertas. Mox autem lequenti ctpite : PIurima& 
maxima in Indico mari animalia, e quibus balxnx quaternum lugerum, priftes ducenum cubitorum, 
io Video Rondeletium exhibuifle cetum roftroferrainfigni, quem priftin interpretatur, fcd priftin tale 
habere vel roftrum, vel partem aliam ferra fimilem, nullus authoruuvfcriplic : de ferra etiam Plinii, 
v eque an cetus licconftat: neque an corpore toto , an parte djncax.it aliqui lerram referat. Scolopax 
Rondelctij radium caudam verfus plane ferratum habet, etimque ego potius ferram appellarim quam 
eiusdem priftin. ferra in eo eft aculeus longus, durus, praeacutus, alceta raucum parce (erratas, dendai- 
jis plane lerram referentibus , vrpote contiguis baflbus , qux iatiufculx fune : cum in roftro , quod 
Randeletiuspingir,maiorafmtquamferraconueniatinteruall;i,&latus vtrinque denticulatum. Eft& 
paftinacatfiue aquilx pileis Ipecies, caudae radio ferme ferrato : quam tamen ego fertam haud nomina- 
rim. 
Os etiam illud denticulatum quod Rondeletiuscetacco corpori, ad coniefturam nimirum ale effi- 
4 o Q;o,(namauthorem nullum affert,& peregrinum efle fatetur animal,)cea roftrum prxfiqir, vidi aliquan- 
do Francfordix ; vbi & iconem hanc eius delineandam mihicuraui : (cui Bellonius quoque fimile nidum 
dedit.)Mercator qui habebat, nulla ratione lacertam marinam nominabar. Os erat latu m circiter tres di- 
gitos,lingux quadam ejfigie,vna parte album ,altera cinereum, duobus dcdram.ibuspaulblonmus: vtrin- 
fluc dematum dentibus triginta.Belloniuslubftantiam per medium fere cartilagineam efle fcrfbit &' fle- 
bilem; vnde nimirum pifcem etiam ipfum cartilagineum efle coniigt, fed cetaceum,& ferra nonrinean- 
Vquis vocatum ; cum Plinius(quifolus veterum lerram nominat)neque magnitudinis neque fopmx/ux 
'errae meminerit. In Medera infula Nouiorbisaquaricxferraiunt, quibusiuallament»lecanturhVna, 
■^loyfius Cadamuftus Nauigationisfux capite 6. videtur autem de lenis iisdem , quibus de nunc feribi- 
jpuSjfentire. Inutilis eftpilcis quem viuellam vocant, quanuis magnus: nam caro eius haud iucunda eft: 
1° mrma tamen mirabilis eft hic pifeis : vtquienlis imagine cartilagineum auoddatn in fronte ferat, pal- 
lorum quatuor longitudine , aut etiam amplius : ab imo yfque ad fupremuro dentatum acutis robuftis- 
flve dentibus, Cardanus. Aliud eft autem roftrum pileis efle, aliud in fronte ferri, quod (i cartihigmeum 
el b ceto non conuenit , fed cartilaginei genetis pilei. Serras beluas macinascute a/pera tctftas, vidi ex 
Co nomen trahentes , quod ferra fpeciem fimilitudinemque quandam gerant, nam ex fronte os vnum 
eini| ict, longum, planum, re£tum,tanquamcnlis,in modum lerrx dentatum, Gillius. Lufiranusqui- 
oatn vi (a apud me icone , pefce Serra mihi appellabat : addebat fpinam dorliefle , quod non credide’ 
n ? 1 ; alius quidam balxnx linguam nominabat. Louanij in domo publica ferpenrem pendere audio, 
tai inlignem lingua , arte nimirum fceleto inferta. DentesaiumferclapideoseHe, coloris cinerei , & 
Ven difeorfim,qua(i contra morius ferpentium efficaces. 
0 Redeo ad preltiimeiq; nomen inditam puto,flmiliter vt phyfeteri,a flarmflue quod aquam fuis (iftu- 
reflant, & in altum eiaculantur : flue quod refpirantes ventum in aere moueanr , in vndis flutcus. 
Veterum ne quis in Oppiani verfibus erratum forte librariorum fulpicerur , quod feribitur fai : anim * 
®duettatepitheton id eft cruenta velfanguinaria, genere foemininoappofleum: cum mafculinum 
e °porteret, li ^ Is wr,vtapud Ariftotelem,fcriberetur. 
_ Jkfoivn rTf/s7f,«tT«flHft7r T4 ^vfavTiayjtrfxala. Aauvuc. 
f i, 1( if minis ecia ni ratione vpsnt duabuslongis admittinon pollet: ^rf/srf quidem cumiotain vtr” 
y laba poflet,vtpotc trochaicum & femininum nomen.fed quorfum muremus, cum AUianus quoau & 
. Uldas ha legerinc? & funditer Euftathius , cuius hxc funt verba : In Lycia erant i 
sJkTs o^av ^cuvo^.ivov,n ifcthuJiiav , S TftiriSav fjifyatMv rt >y Locus fumptus edlx o^a- 
oAthenxi', vbi tamen wf/rwr leguntur. Videtur quidem apudSuidam preftiscmv, c.Ja, 
Videtur quidem apud Suidam priftis cum maltha confundi, 
Ppp 4 vtin 
