7i% 
DeAquatilibus. 
II 
i 
I I 
3 I 
i® 
m 
vt in Maltha monui. Barlfir, £lytuv<u , ir$»cnt, Epicharmus in Nuptiis Iu- 
nonis. vnde apparet duplicem huius nominis apud Graecos inflexionem 
efle,vt a redo srfiisKgenitiuus fit velirfMSj®' vel Pliyfeterproa- 
nimaliapud Ariftotelem nunquam, fed priftes nominatur, ab Oppiano, 
/Eliano&Suidaphy(ali(phyfeteresinterpretor) & preftides iimul inter 
cete nominantur : & pro diuerfis eos habuifle has beluas , obiici mihi po- 
teft.quod vt concedam , nondum tamen prorfuseueriaeftfcntentia mea, 
quaphyfeterem preftidi vel eandem vel omnino cognatam elle bclluam 
dixi.Suidx nulla authoritas his in rebus, lua huiusmodi fere exAUiano& 
aliis tranfcripfit: Ailianus & hic&alibiplerunque inhisquxad pifeium' 
hiftoriam pertinent , Oppianum fequitur. itaque tres illi nobis oppofiti 
authores ad vnum redigentur Oppianum : cui non inuitus concedo de 
parte lententis meae : partem retineo, cognatum duntaxat elle preftidi 
phyfeterem : & forte plus quam cognatum, vtphyfeter in Gallico Ocea- 
no,non alius quam Indico preftis iit : quod &: Plinius fere innuit, his ver- 
bis : Maximum animal in Indico maripriftis Sc balxna eft,in Gallico Ocea- 
no phyfeter,&c. E balaenarum quidem genere phyieteras elle Rondele- 
tius aflentitur. quibus fi preftis etiam , vt mihi videtur, affinis eft , non erit 
cetus vel pifeis ilie,quem roftro oblongo ferratoque longe diffimilem ba- 
laenis pro preftide pingit. Verum hxc omnia exercendi me magis, & voca- 
bula quadam authorumque loca illuftrandi gratia , quam vt quicquam 
prorfusailererem,propoiui:& finem faciam, poftquam pauca adhuc ex La- 
tinis authoribus de hac belua addidero. Quae pilo veftiuntur, animal pa- 
riunt,vt priftis, balxna,vitulus, Plinius, fed priftis, balaena , & alia quaedam, 
licet animal pariant,pilolanon iuntivt corruptus hicPlinij locus & emen- 
dandus iit : quemadmodum Rondeletiusoftendit in Balxna C. in maxi- 
ma dignatione operum e marmore Scopa: artiti cis,Cn.Domitij delubra, in 
Circo Flaminio Neptunus ipfe, & Thetis , atque Achilles : Nereidesfupra 
delphinos,chonisque Phorci &priftes,ac multa alia marina, Plinius 36.5. 
Steuas piftres,& aequoreos canes,Paedo dixit,vt Seneca citat Suaforia 1. 
Hunc ( Auleten,& eius naues 'jvehit immanis Triton, & carula concha 
Exterrensfretu : sui laterum tenus bifpiaa nanti 
Frons hominem profert : in priftin definit aluus. 
Spumea ftmif ero fuh pellor e murmurat vnda, Vergilius lo.Arneidos. 
Et alibi : - — pojlrema immani corpore pnJUs, 
de Scylla monftro.alias piftrix, alias priftes legitur. Priftes(inquit in Indice 
fuo Yergiliano Erythraeus') beluae lunt marinae. Dicitur & piftrix, piftricis, 
perx.&r.poft t.Ciceronisau&oritate, qui in Aratum ait : Andromedam., 
tamen explorans fera quarere piftrix. & alibi , Sparlam ( Spiniferam ) fubter 
caudam piftricis adhxfit. Quatuor item aliis ex eodem loco recitandis te- 
ftimoniis fuperfedimus,quia hxc duo fatis elle vita funt,in re prxfertim (vt 
mihi videtur) non dubia. Hoc igitur lignum ccelefte cetum Grxci, & vul- 
gus aftrologorum nominat. Higynusitem apud nos piftricem : quam & 
prifticem Pontanus in Dialogo, cui Adtio nomen eft,memorarenon dubi- 
tauit. Hanc eandem elle cum prifti,ex eo etiam facile eft intelligere , quod 
Plinius nunquam piftricis,fed priftarum (pnftium potius tngenhtuo plurali: 
nam Plinius femper priftes nominat ) quatuorinlocismeminit, earum con- 
iuntta mentione cum balamis : quae quia(vt puto)inter fe magnitudine fe- 
re aequantur , inde quidam , quod Pompeius ( Feftus ) libro 2. refert, Balx- 
nam beluam marinam , ipiam dicunt efle piftricem, ipfumefle& cetum, 
quanquara Plinius 'a balxna priftas (priftes) femper diuerfas accipit. Quo 
magis miror Nic. Perottum Cornu copix authorem, eodem in libro pofteaquam eorum ineptias mento 
facis irriferat,quipifttin,non priftimfcribunt: piftricem dici pofle non admittere. Ab huius aute belua: fi" 
militudine priftim quoque appellauit nauim Virgilius.quare 8 c naturi* ferx, & naui fimul vnde appellat* 
eftjfatisfacicns , priftin velocem dixit , & immani corpore appellauit. flent etiam alludens ad etymon, ( * 
Seruio pofitum,) ait : fic ipfa fuga fecat xquora priftis : Vt minus feite diftinguat Honoratus, quum R rl ' 
bit,Seruius : Si naucm intelliges,haec piftris.huius piftris facit : fi de belua , hxc piftrix, piftricis. Sed bo- 
ne Serui,grammaticorum cory phxe , Chimxra , Scylla,& Tigris,cum cadena nomina nauium lunt apu 
poetam,nonne voluit ea cumfuis monftris & beluis, a quibus Tu nt appellata, in omnibus conuenirc ? A ( 
non cum belua hxc ex mari,vtapud Higynum & Aratum eft, pro ligno in coelum relata eft ? nomen q u °' 
que, quod fupra ex Cicerone didicimus, marinx piftricis retinuit. Quid, tot illa alia coelo collucentia t' 
gna, quibus ipfum & pingitur & illuftratur : nonne ex terris in coelum,prout erant earum rerum, q uaS ' 
f mrant,nomina,fuftulerunt’&c. Piftricem autem funt qui velint eam eife beluam, quam vulgo Capm 
ium,de olei copia,quod caput eius exprimentibus vberrimercddit,Ha£l:enus Erythrxus. Quoties At* 
tus habet a Cicerone femper vertitur piftrix , Pcrionius. Et fera piftrix Labitur , Cicero ex A rato ' 
Etrurfus: Neptunia piftrix Tota latet Vergilius quinto Aineidos priftis pro naue quater dixit, > n 11 ^ 
minatiuo,genere f(cmin.& femel priftim in accufandi calii. De prifte belua mar. Polycharmus eriam ^ 
Athenxus (non Polycharmus fed Epicharmtu apud Athenoum irqhsias nominat tantum, apud eundem 
tanquam poculi nomen non etiam heluo, legitur, quantum memini) mentionem faciunt, fic autem a Re ! 
vndarum appellatur (Sermo : fed nullius veterum authoritate munito.) feindic enim mirum in modum^ 
* £ 
3 K 
% 
