7^4 
De Aquatilibus. 
pore fauos extruunt , ii incoquantur &abfcindantur , oua intro continere comperientur, qux fahuarid 
lentore Iapidibus & cautibus ferruminanc , vt inde decidere non poffint,quod tam magno arcihcio con- 
Turfur* & t»c. ftraunt, vt nihil coaceruatum elle videatur. Haec autem fauificacio verna elbe folet. Primum vt hxc a ve- 
cina quomodo r i cacc quam maxime abhorrere intelligas,efieq; plane aegri fomnia , explicandum quomodo procreantur 
f rancentur. p ur £ & Buccina:deinde quid fit fauare fiue fauificare. Omne oftracodermorum genus expers coitu» 
cft,inquit Ariftoteles lib.j .de hift.cap.iy. Et cum Purpurx.turn etiam reliqua teftis inclufa, c limo fere & 
materia putrefeente oriuntur. Quod & necclfaria ratione confirmatur. Etenim nulla naturalis d£tio fine 
partibus ad cam apte conformatis perfici poteft : nam partibus lingulis fua funt temperamenta , a quibus 
facultates, & ab his adiones proficifcuntur: quas omnes corruere neceire eft,im6 ne elfe quidem poliunt, 
fi harum fundamentum vel fubietlum nullum exillat. At qux in Purpura,Buccino,turbinatisque omni- IO 
bus partes funr femini generando, continendo, emittendo, recipiendo & fouendo idonex ? Quxnarn 
alix prxter eas,qux fuftinendo , nutriendoque (impliciter animali deflinatx funt? Prxterea qux cornmi- 
ftio co rporum vndique teftaconclufisefte poteft? Dices fortalfc ex Ariftotele, Genus omne oftracoder- 
Ltb.s.dtWtfiar . morurn Vere Autumnoq; habere ea qux oua appellant, exceptis Echinis cibo idoneis : quippe quibus et- 
fi per ea tempora prxeipue vbertas ouorum eft, tamen nullo tempore committitur, vt ouis omnino ca- 
reant, fed maxime pleniluniis diebusque tepidis reftituuntur. Hxc quidem Ariftoteles prodidit, led lo- 
cus is ex alio intelligendus & explicandus eft, qui legiturlibro j. cap, 11. de gener, anim. Qux oua appel- 
lantur nihil ad generationem conferunt, fed indicio fune melioris nutricationis , quale in (anguineis pin- 
gue eft.quamobrem fapore per id tempus praedant, cib6q; laudantur:argumento quod &Pinnc,& Rucci- 
na,& Purpurx continent quidem femper ouiun illud vocatum,fed alias maius, alias minus. Quare falfum %o 
^*<u»fl^tf//<»«eftouahuiu 3 modiperfimilitudinemficappellata.nonexfeminc,noexf(acminx& maris coitu concepta, 
ita difponi vt faui nomen habeant,abapum fimilitudine,vt hoc fit fauare fiue fauificare. Eft enim longe a- 
liadapud Ariftocelem Iib-5.cap.15.de hift.anim.AthenxumjPlinium. Ai 
pivae «V taCto, votvtn -dw thti A \r)r 0101' xuflor, nhtui i^Sra yX&yugov, a ’ th wtnref avn lr. A«- 
Tmqaiv SfiGivQaiv (nofter Codex,c«. AeirvfiW « s? s £.) hdutur notha irv/aTAaKeiii',(<n///5rst5.HM,Athcn<;us.)#i! typt 0 ** 
nayyAvarnofoviSiv riravMi ylvev^QsA T»T«(-,addit Alhcn<JUs)su‘ TOfipvfaCctMd «tu 7« ra. arha zy. 7 >.( 
st) ihC®- u*. tvto 3 aatif , x) t*ut cur , it, roif xnett&rt ycnyot *»?“' 
*«.f,&c.id eft, Purpurx verno tempore eundem in locum fele colligentes , condunt quam fauaginem no- 
minant : qux velutifauus eft apum, verum non itaelegans, fed quali ex putaminibus cicerum alborum 
multa inter fe compofita,ftruem vnam fua cohxfione coagmentarim. Nullum iis patet foramen, neque j o 
ex iis nafcuntur Purpurx. Sed cum Purpurx,tum etiam reliqua teftis inclufa alimo fere & materia putre- 
fcente oriuntur, illa verb coagmentatio fauo firoilis , purgamentum tam iis quam Buccinis euenit : nam 
Buccinis quoque fauificare in more eft. Igitur /asAntufctr, fiue ciov m&v nativ, quod eft (Gaz^ 
incerprcte)fauare fiue fauificare, vel (vt Plinius loquitur)lentorem cuiusdam cerij faliuare,dicuntur Pur- 
purx & Buccina, quum emittunt lentorem quendam , fiue humorem mucofum , veluc a feminis natura, 
lemen vero eorum nullum elle exi (limandum eft. Ex co lentore concreto & exiiccato fit congeries veluti 
putaminum cicerum alborum, inter fe cohxrentium , quam in litus eiciflhm pharmacopolx quidam pr® 
fpuma maris, alij pro alcyonio falso vfurpanr. Quocirca procreantur Purpurx, &Buccmafponte,vtalia 
oftracoderma,e limo & materia putrefeente, vt iam di£tum eft : & prxter faiiuarium lentorem tenui hu- 
more in terram recepto. Ac quemadmodum fungorum deco&o iu terram effufo fungi permulti brem 4 o 
e nafcuntur : ita Purpurarum origine aliqua prxcedente, multo maior copia prouenic lafingulis enim ex- 
crementi aliquid effluit, quodquidemfemennoneft. Atque hxc eft duplex Purpurarum, Buccinorum, 
Mytulorum origo ab Ariftotele tradita, & a nobis fufius explicata libro quarto prioris partis ope riS 
noftri. 
Reliquasa&Iones moresque perfequamur.Qux mobilia funt inquit Ariftoteles lib-8.de hiftor. cap* 
1. eadem carne vefcuntur. iis vi&us expifciculis eft,vc purpuris : funt enim camiuorx,& quidem efca 
iusmodi capiuntur. Plinius lib-9.cap.57. etiam alga nutriri eradit. Pafcitur Purpura ait Ariftoteles hb.)-'^ 
hift.anim.cap.i5.exerra linguafub operculo, qux Purpuris digito longior eft, qua tum Conchulas, (vf li ' 
turbinum, quorum efca capiuntur) tum fui generis cellam perforare poteft. Et Piinius lib. 9 .cap.J 
<rua Purpurx longitudine digitali, qua pafeitur perforando reliqua conchylia,tantaduritiaaculeo eft- 
alibi : Purpura vocatur,caliculatim procurrente roflro,& caliculi latere introrfus tubulato , qua P 1 ? j n 
LingudneteRa* lingua. Sed id diligentius conliderandum , linguane teftas perforet. Lingua omnibus animalibus 5 
^ £Y^j~QY r 1 _ — - * 1 1 — . * 1 D -U _ ^ JL _ 1 IS _ .1 \ 1 M «..M M E « M A M. J. — - M* M • E * , C* T I T f O 
C reliejuunt. 
Ctbtu, 
ore eft, os autem in capite,quod operculo tegitur in Purpura,atque adeo in turbinatis omnibus. Iu ^ 
igitur longo & tubulato lingua non eft,(ed per id eam profert, & exerit. At linguam Purpurarum Sc t ^ 
binatorum omnium promufcidibusmulcarum, qux inter cornua lunr, comparat, quxfirma eft, zo *°\' a „ 
rotunda,quxque exeri poteft: quam tamen fi per anatomen propius intueare & trades, neque 
gam,neque ira duram elfe certo comperies,vt perlongum roftrum cellas perforare polfit. Quare i. ^ 
lofum etfc puto : fed ea,quo adeius fieri poteft,cxerra , Purpurx fuccos & humores aliarum ^ orlC r 0 * ra n r . 
exuguntjPedinum ritu : roftro autem acuto & duro (tanquam terebello excauaro) teftas alias pe( ^ ^ 
vh«. Tempus viuendi (inquit Ariftot.hillor. 5. 15.) Purpuris K Buccinis longum, annos enim c« cicer j^gnt, 
purx viunnt,& fingulis annis incrementum earum patet per orbes : quibuscotidem,quod annos 
tibfi.caf.3tf. tella clauiculatim intorta in crepidinem definic. Plinius annum vnumadiicit.Purpurx viuuntatu 1 
rinaum feptenis. Er : Purpurx & Buccino orbes cotidem,quot habent annos 
NuncdePurpurxpartibus,eariimq;incibisvelmedicaraentisvlu. > . eC ohi' 
G Purpura vfta exiccat,inquic Diofcoridcs libro 2.cap. 4. dentes abftergit , excrelcentias m car 
bet,vlcerapurgat,& ad cicatricem perducit. Galenus paulo fufius eadem docet libroii-fi n1 F j ia Jy- 
camentorum. Paulus iEginetalib.y.cap.j.Purpurx crematx teftis eandem vim tribuit quam po 
gi,id eft,ficcandi fine rofione. Aetius libro 5. Purpurarum teftx cum aceto potx lienes f u o 1 o- 
S: fecundas morantes detrahunt. Vllarum cinis ad eadem confert, ad qux Buccinorum, de q lU c0 j lis 
