jS6 De Aquatilibus. 
iWt?©'. Colores fuos multifaria qualitate commutat, modo veneta, modo blattea , modoprafina, modo cyanea. 
BlatHM color. £ utr0 pi us . Nero inufitataluxuria fuit , vt qui exemplo Caligula: frigidis & calidis lauaretur vnguentis, 
hamis argenteis , aureisque pifcaretur , qua: blatteis funibus extrahebantur, quos Suetonius , & Ol- 
lius interpretantur purpureos. Ille : Pifeatus cft , inquit , rete aurato , purpura coccoque funibus nexis. 
Orofius : Luxuriae , inquit, tam effrxnatx fuit Nero , vt retibus aureis pifcaretur, quae purpureis funibus 
extrahebantur. Hsc Hermolaus vir pereruditus in fuis in Plinium glolfematis annotauic.fedetfigAciT- 
Purpuram fignificet , tamen pro operculo folum Purpurae vfurpari docet Nicolaus Myr epileus , qu* 
tamen non line errore dixit blattum byzantium elfe os-*r rue /«rir wagyig « , id eft , osnarium Purpura:. 
Hodie quoque in officinis blattam byzantiameffc credunt , quod in ore & naribus Purpura: repetitur, 
quo ineptius nihil dici poteft. Purpura: enim neque nafum , neque nares , neque offa intus habent, cum i « 
teftacea omnia foris durum , intus molle contineant. Crediderim igitur legendum Srfaxor i) firir 
, id eft, teftam vel clypeum,fiue fcutum Purpura: :pj^f enim praeterquam quod pellem fignfficat, 
vndcorfct^^p^ab Oppiano SrfaxW* vocamur, etiam pro fcuroftftniturtcfte Phauorino.' P noi, mqirtt» 
jf^AouiiTcu al dauiStfyOTi ln ^oaav '$vgmv eft,c/roi vocant tir fcuta rotunda, quod ex cono bubulocon 
ftent.Operculum ver6 veluti fcutum,Pu rpune capiti imponhur.Cuf vero /Sipara©-, vejjSi c a etyr&‘ 
dicatur, a nemine, quod, fciam, traditur. Ego coniicio a Byzante, vel Byzantio Aphrica: cognominari. nanj 
etiam illiepurpura tingebatur. 
DE FLORE P V R P V R /£ TINGENDIS VESTI- 
bns magnopere ohm expetito, Rondeletittt . '■ 0 
Qv a in parte contineatur infedlor ille Purpurarum fuccus, fu peritis offendimus ex Ariftotde» 
quum de Purpurarum partibus ageremus. Plinius ab Ariftotele non dilfentiensfcripfit Purpuras florem 
in mediis faucibus habere. Liquoris hic eft minimi in candida vena, vndepreciofusilie bibitur, nigran 
tisrofs colore fublucens. Reliquum corpus fterile. Partem hanc qua: fuccum continet cordipropor- 
tione refpondere puto : cor enim, hepar, cerebrum, atque alias partes indiferetas habent Purpurae, 5 c te 
ftacea omnia. Vnde conftat nugari eos (Belloniftmriotatjqai cor, hepar, branchias fein Purpuris inucni 
Lib fi>e*p st. fe praedicant. Ariftoteles arque alij Grata i 'o iw Tigfvgav v ocanr, Plinius atque alij florem Puiput x, 
aliquando fuccunr.Cum vita, inquit, fua fuccum illum euonuint. EtiCimifcrtificauere fluxos habent lu c- 
cos. Aflore Purpurae vfcftes dvStvki di&xfunt , & toga pidta a florido Purpura: colore. TeftiseftFcftm 
Pompeius :Pi&a, inquit, qux nunc toga dicitur, antea piirpurea vocitata cft , eratque finepidura. 
rei argumentum eft pidturain xde Vertumni & Confi , quarum inaltera M. Fuluius Flaccus,in altera 1 - 
Papyrius cenfor triumphantes ira picli funt.Vitruuius florem Purpurs/aniem vocat,& Oftrumificen»» 
3 ‘ in libro 7. Incipiaminde dc oftro dicere , quod & chariilimam & excellcnriffimam habetprxter hos co- 
lores afpedus fuauitatem. Etprius: Accedit huc chryfocolla , oftrum, armenium. Er: Ea Conchy^ 
quum ume lefla, ferramentis circunfcindunrur, e quibus plagis purpurea lanies. Verg.Georg. z. Etg e 
oftrum. y^at, farrano dormiat oftro. Ecaiij pluribus locis. Diiftum Veri eft oftrum i^yJrf««».quodt ur- 
puris tefta teritis eximeretur, ex Vitruuij fencentia. Quomodo fuccus ille colligeretur fii_ docent v eter 5 . 
Tradit Ariftoteles lib.5-.de hift.cap. 15. eas quum fauificant deterrimum florem gerere. Partias cum cei 
tundi folitas , alioqui difficile cft fuccum detrahere, maioribus ceftas diffrmgeBant, quamobrem cero» ■ 
papauere feparabatur : flos enim inter haec fituseftfupravenrrem. Dabant operam vti viu* franget * 
tur: namfi priufquam fregeris expirarint, florem omnem cum viraeuomunt. Quapropter lolebante 
afleruare in naflis, dum fe ipfe colligerent, arque quiefeerent. Veteres nallam efcaeadiundtarm demitto 
non folebant,itafiepc accidebat, vt.Purpuraiamdetra<ftadecideret. Poftch adjunxerunt na |as,ne P > 
cidat,liberetur : quod tunc potiflimura euenic , cum plena eft, nam fi inanis fit, difficile ie eudlerff' 
Lib.j>.cap 37' Idem clarius Plinius : Capiuntur Purpura: paritis rarisq; textu, veluti naflis in alto lactis. Ineft iis e ca, 
files mordacesque Concha^ceu mitulos videmus : Has femineces, led redditas mari auido hiatu re 
fcentes,appetunt Purpura:, porrc£Hsque linguis infeftant. At illa: aculeo extimulata: claudunt ^ 
prlmuntque mordentia: ira pendentes auiditate fua purpura: tolluntur. Vitruuius Iib-7.cap.13. Go n ^ t ' 0 , 
liaquiim fiint le&a ferramentiscircunfcinduntur , equibus plagis purpureafariies , vtilachryma P __ 
fluens, excufla in mortariis terendo comparatur. Cxterum prcciofus ille Purpurarum fuccus, non ^ 
mnibus Purpuris eiusdem coloris erat. VitruuiusOftri varietatem ficdiftinxitiQuodlcgitur in pon 
Ctlord differt»- G a lha,qubdhxregionesfincproxima:ad Septentrionem, eftatrum. Progredientibus inter ‘ e P. re ” el0 
u *~, pn nem 8 c occidentem, inueniturliuidum.Quodautem legitur ad j£quino6tialem,orienrem,& occi 
1 ,j.ca . . £ nuen £ cui: v i 0 la C e 0 colore .Quod vero meridiaiiisregionibus excipitur, rubra procrteturppteftate» r>> 
hoc rubrum. Rhodo etiam infula creatur, ca:terisque eiufmodi regionibtis.qute proxima: ium io 
fui. Sed hic animaduertendum Purpuram nigram fumi pro violacea exaturata . fic enim fa:pc a ' e 
Amtthyfim*. n m CLim fami alibi demonftrauimus. Vcftimcnta Purpura infecta eo temperamento , vt amet iy j^fb' 
mie colorem rtfcrrent,amethyftinadicebantui 5 j , liniuslib.J 7 .cap.^;deamcth.yftisloquens:In 
lutum Purpurc colorem habentiadhancq; tingentium officina: dirigunt vota.fundit eum alpe JtlC n 6 ° 
blandum, neque in oculos vt carbunculi vibrat.Iam ametliyftina: purpurx Tyria add ebatur,vnc 
7 ^ r i. — ■ o, Tyriamethyftus.Pliniuslib.p.cap.4i.Non eft fatis abftuliifc gemma: nomen amethyftum, rur ^p uJ ._ 
Tyria furfur*. tu$ nutr i e batur (inebriatur) Tyrio, vt fitex vtroq; nomen improbum , fimulq; luxuria du P leX ‘ "j 0 ppU- 
puraolim celeberrima fuir, fic nominata a Tyro , quondam infula, pofteavero Alexandni 
gnantisoperibusc6tinentiiuncl:a.Strabo:noAv yig 'J^nTa.^aiva.^av^vgia.ns.^t^noregtvga.. o ^ rQrn di^* ,: 
Sarrana. priftantiflima habetur Tyria purpura. Quia vero Tyrus prius Sarra vocaretur, Sarranum n. eS _Hi c 
Coccue. Vergilius :& Sarranam Purpuram Iuuenalis. Dicuntur &fimpliciter Tyriae, purpuram ^ nlc jjffidcf c ’ 
no omittendum coccum& purpuram colore quidem conuenire,ipfa tamen materia P lunl ^ • re ft' c cen- 
eum huius marina fit, illius terrena. Quamobrem Purpurx appellatione coccum non ‘f 01 ! 1 .,. j un t Nfa c ' 
fuit V Ipianus in lege , fi cui lana, fupra de legatis tertio. Neque eam ob caufam inter ie t h* uS 
