768 
De Aquatilibus. 
B 
10 
Cuniculatim, 
ClautculaUm . 
vt in adie&a delineatione apparet. fubftantiapra:duraeft,non odea, fed 
aliorum teftatorum fubftannte fimilis.conchae non merenturappellari: 
cum neq; biualuium,nec vniualuium generis fintmeque muricibus aur 
Venereis conchis iimili forma. Eft & penicillus marinus Rondeletij, 
tubulus quidam teftaceus,fed molli & laxa fubftantia. Enthalium ( in- 
quit Valerius Cordus , ficenimipfe fcribit)eftteftaceutn quiddam ma- 
rinum, fiftulaemodo longum Scconcauum, foris ftriatum.longitudine 
digiti , ( non transverfifed fecundum longitudinem :) Dentalium vero con- 
chula marina, parua,dentatam rimam habens. Sic ille. Nos de conchula illa fuperius inter Conchas Ve- 
nereas, quas vulgo porcellanas vocant. In Italia pharmacopolae alia quadam concharum genera often- 
dant oportet, fi vt Bralauolo videtur (quemFuchfius quoque imitatus eft) purpura & buccinumhis 
nominibus veniunt. Poft marinos sftus (inquit )fupra maris litorainueniuntur. Sunt qui ha:cco£ta,& 
quicrudaedunt , ficutalia maris conchylia. Antalediuerfis inuolucriscircungyratur: eft autem bucci- 
num.&accidit quandoque flante vento per antalis anfradus iibilum emitti , vt tuba videatur , Htec Bra- 
fiuiolus. Quod ad vim quidem remediorum attinet,purpuras,buccina,tubulos,an porcellanas aliquas ac- 
cipias, parum intereflecenfeo. Antalium & Dentaliumfitaenim Nic. Myrepfusfedfione j.vngucnto 42. 
appellat) conchularum funt genera. Ridiculum vero eft ,quod barbaram fedantes medicinam tradunt, 
elle htec Iapidum genera, Fuchfius. Gratcequidem a Myreplo «vt*a/ & ibn&hi fcribitur. 
Purpura conchs quibus in locis prxftantiores habitae fuerint ad tingendas purpuras, id eft, purpu- 
reas veftes, dicemus in E. Speufippus fimiles facit buccinas,purpuras,ftrabelos & riyyoue , malim no^Aavr, 1 0 
id eft cochleas. Purpurafimilis eft cochlo,Kiranides. Turbinata,vtpurpurae,bucciua,limiUtervtcochles 
fuis partibus conftant, Ariftoteles. Tivoyrcu jCtvuu rm ^iyeii.av £ protcu , Ariftot.hiftoria: j. 1;. Gaza ver- 
tit , nonnullas ex magnis vel ad precium minae euaderd nouimus. egonon/acS/«duabusiyllabis,(quan- 
quam &Athen$icodexlicrecitat,)fedtribus/AP*a/£ulegerim.nam&XenophonA(5ovf^{tc4/i)vr dixit, inii- 
broquiinfcribiturMagifter equitum , & in altero De re equeftri.neque de precio, vt Gaza , acceperim, 
cuius eo in loco nulla mentio : fed de pondere &c mole. Purpura: Se buccina tanta funt in Indico mari, vt 
facile congium capiant, Ailianus. Buccinum minor eft, conchaquampurpura, Plinius : Rondeletius 
legit maior. Mutianus prodidit echeneidem elFe muricem, latiorem purpura,Sec. Plinius. Lan:e ad re- 
media qua:dam vtuntur , inquit Diofcorides : eodemque modo xfOKvht Sufatojiai ero f fle habet a:di- 
tio noftra per ypfilon, k redto KpoKof , qui fcriptione,genere Se fledtendi modo congruit cum ^Att^/tV 3 0 
nam apud Helychium xfonlke per iota non redte feti bi, velipfeliterarum ordo arguit, interpretaturau- 
temgnaphala , id eft, tomenta. Hinc compofituin eft nomen rfonlMy^, quod eft floccorum ledtio» 
qualis ab adulatoribus fieri folet. idem ypowhtruef dicitur , Se id facere verbum yponv^l^v fonat , vt anno- 
tauit Caelius Rhodiginus2o.33.quiSeipfe tamen per iotafcribit,nonperypfilon,deprauatos forte Galeni 
codices fequutus: nifi quis yjoxifra. vocem diminutiuameire veliti xfonn , quodfilum Se fubtegmenin' 
terpretantur. Marcellus Vergilius Diofcoridis interpres , inipfispurpurarumconchis ftupparumima- 
ginc vellera qiurdam elle putauit : qute alij (inquit) tomenta , alij licia, alij fimbrias dixerunt, nos rem Se 
nominis fignificationem fecuti a ftuppis rem indicauimus.xf aut $<u enim Diolcorides dixit, qua voce Gnr- 
ci adhuc, quod contulo Se depexo lino crafliffimum fupereft, (nofiri u6tu(rcf»c»zr>7//»r,Jfignificant. neque 
hic pluribus aliis locis aliud ea voce quam ftuppam fignlficat : Se fixpc Paulus dEginera, iubens xpoxCfi > lin ' 4 
poni aliquid. In mari autem quotidie purpuree capiuntur, quae liipcriore lui parte villofie/unt, tam tenui 
Se fequaci vellere , vt in filum lini modo trahi Se confici poffir,Ha:c ille, fed in purpura: concha villolm n 
quicquam reperiri , ceu falfum redarguit Cornarius : Se poft eum Rondeletius : qui xpoKvJa.r (iple 1 tfou** 
Icribit) lana: purpura tindb: craffiorem , minusque curatam partem interpretatur, fed nihil prohibet 
fimpliciter etiam velhjspurpuratindhun interpretari : e quo tamen ne temere fumptus fieret, ad cre- 
mandum crafltus Se minus pulchrum feligebatur. pollent Se c vefte purpurea , pra:fertim attrita, dilcet- 
ptaautvullafilafeulineamenta xpoxuJW nominari. Cornarius in Commentariis in Galeni de cotnpm 1 ' 
tione medicamentorum libri 3. caput i.In fine huius 21. compofitionis (inquit) in Grsco exemplari coj-' 
rupte legitur , ^ ypoy.iJk bnlsn iple ero$*>u$ay pro legendum coniicit, (quam relievu ^ 
rit ipfe, mihi quidem temere mutare videtur, quod fi ero^C^ay legendum ejfet , ultima circumflcEli deberet ■) p 
interpretatur : lana: purpura infcdhu tomentum indito, velut fupra etiam Archigenes dixit , e//??* 
$ eri?* ero^lqas x<jS : hoc eft,obturato meatu per purpura: lanam.lanam autem mollem k fomento Scu 1 
ftillamentis auri indendam elle,fuprkin principio huius libri Galenus dixir.pra:ftat tamen hanc ex purp u 
ra aut conchylio infedtam elfe. Et rurfus in libri fexti caput 2.in his verbis : H* tnfitaan 
erttfofdseik&Qit irlyKa.vitoy: pro Kitfi/aan voce nulliusfignificati legit yjor&fjMTi vel x^jtuT/ , quorum p°* 
rius approbo.Sc vertit , Aut atramentum lutorium purpura marina: tomento inuolutum vrito. lanard 
enim vftarum, &praefertirn ex purpura infe&arum, vis eft efcharotica, Diofcoridetefte: &mox xf oAV 
haplum lan*,fiue lanam conuolutam lonare dicit, 
Purpura concha eft egenere turbinatorum, Ariftot. Aculeos certis ordinibus dilpofitos, corpus £o 
datim cochlea in modum ambientes habet, Gilhus. Singulisannis incrementum eiuspatetpero 
quibus totidem, quot annos habet , tefta intorta cuniculatim in crepidinem definit , Gaza ex Ar» ° ^ ^ - 
cuius verba Gra?ca fic habent, hiftoria:y.xy, ^ ^ 9 ’ v c. ncturov faytfd isjv» al^iurtr roit Sia.cntaa<rt i° l! . 
iefinu t»V*a/ic@\ Clauataeftad turbinem vsq; aculeis in orbem feptenisfere,qui non funtbuccino. 
vtriusque orbes totidem,quot habeant annos,Plinius. Alterum genus concharum purpura vocat > ^ 
niculatim procurrente roftro,& cuniculi latere introrlus tubulato, (tabulato legit Pvtttonus,& . c3 _ 
terpretatur : non probo,) qua proferatur lingua, Plinius. Alij codices (inquit Hermolaus) etiam f ” ,1 qui 
naliculatimhabent,Sccanaliculi:lcdlegendumvideturcuniculatim veldauiculatim, ex A11 0 ^ r jgo' 
feribit tity* uniat. Sic ille.atqui Plinius harc no aliunde, quam eo, quem paulb ante citauimus loco - a s, 
telis (nempe hiftoria:y.iy.)cranftulilIe videtur ; vbi Grtece nihil aliud quam t«thV v oci' 
id eft,clauicul^ interualla. nam quodsA/^ in vitibus Gra:cis eft,id Latini capreolum aut clauicu ai ^ r< 
